Door: Ana Karadarevic
Gepubliceerd: zondag 9 september 2007 22:11
Update: zondag 9 september 2007 22:12
Voor patiënten is Amerika de hel en de rest van de wereld de hemel. Documentairemaker Michael Moore is in ‘ Sicko’ ouderwets ongenuanceerd. Jaap Kooijman, kenner van de Amerikaanse gezondheidszorg, plaatst kanttekeningen.
Op winst beluste verzekeraars versperren gewone Amerikanen de toegang tot de gezondheidszorg. En daar is Michael Moore, die de spotlights op dit onrecht plaatst. In zijn recente documentaire Sicko (in november in Nederland te zien) komen mensen aan het woord die in conflict kwamen met een verzekeringsmaatschappij. Zij konden zich niet verzekeren, kregen een behandeling niet vergoed en raakten aan de bedelstaf of zagen zelfs een geliefde doodgaan.
‘De voorbeelden zijn schrijnend, maar het is niet zo zwart-wit als Moore het voorstelt’, aldus Jaap Kooijman, die vrijdag de eerste persvoorstelling bekeek.
Kooijman is docent Media en Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam en gepromoveerd op het debat over een collectieve ziektekostenverzekering in Amerika. Het werk van Moore is geen documentaire, maar een pamflet, vindt Kooijman. Maar: ‘Moore zet je met zijn vette boodschap wel aan het denken.’
Een nog gewonde, versufte vrouw zonder schoenen aan haar voeten en slechts gekleed in een dun ziekenhuisjurkje wordt uit een taxi gezet in downtown Los Angeles. Medewerkers van een opvangcentrum voor daklozen vangen haar op. Ze is opgelapt op de afdeling spoedeisende hulp en daarna uit het ziekenhuis verwijderd omdat ze de rekeningen niet kan betalen.
‘Er zijn in de VS ziekenhuizen met afdelingen waar onverzekerde, arme mensen worden behandeld’, werpt Kooijman tegen. ‘Dat laat hij niet zien.’ De UvA-docent vindt dat Moore wel erg ver gaat door alle ziekenhuizen en verzekeringsmaatschappijen op een hoop te gooien.
De verzekeringsmaatschappijen lijken er alles aan te doen om mensen een verzekering te weigeren of behandelingen niet te vergoeden. Zo noemen verzekeraars behandelingen tegen kanker vaak ‘experimenteel’. Kooijman: ‘Moore schildert de verzekeringsmaatschappijen af als geldwolven die uit zijn op zo hoog mogelijk winst.’ Hij zegt het absoluut niet eens te zijn met de redenen die de bedrijven aanvoeren om mensen te weigeren of niet te hoeven uitkeren. Maar, zegt hij, er bestaat nu eenmaal een spanningsveld tussen de belangen van verzekeraars en verzekerden. ‘Het principe van verzekeren is risicospreiding over alle verzekerden, maar de mensen die het meeste risico lopen, gooit de verzekeraar er het liefst uit omdat ze geld kosten.’
Moore bezoekt Engeland, Frankrijk en zelfs Cuba om aan te tonen dat de toegang tot zorg werkelijk overal beter zou zijn dan in Amerika. Kooijman: ‘Moore schildert de Verenigde Staten af als de hel en de rest van de wereld als de hemel. Maar de ironie is dat de rest van de wereld profiteert van het vele geld dat Amerika in de zorg pompt.’
Mede omdat er zoveel geld in de Amerikaanse zorg omgaat, zijn de Amerikanen het verst op technologisch gebied. Dit leidt ertoe dat veel vermogende Nederlanders naar Amerika gaan om behandeld te worden voor zeldzame aandoeningen waar alleen Amerikaanse artsen verstand van hebben. ‘Zolang je geld hebt, kun je in Amerika de beste zorg ter wereld krijgen.’
Beeld uit de film Sicko. een aanklacht van Michael Moore tegen het Amerikaanse zorgsysteem.