Door: Kustaw Bessems 
Gepubliceerd: zaterdag 27 juni 2009 20:08
Update: zondag 28 juni 2009 13:24
De PvdA wil dit najaar desnoods opnieuw binnen
de coalitie onderhandelen over het kabinetsbesluit om de AOW-leeftijd naar 67
te verhogen. PvdA-fractievoorzitter in de Tweede Kamer
Mariëtte Hamer zei dit zaterdag
tijdens een ledenraad van de PvdA in Arnhem.
De sociaaldemocraten zouden
daarmee terugkomen op een moeizaam tot stand gebracht compromis met
coalitiepartners CDA en ChristenUnie.
Eind maart bereikte de coalitie na weken
onderhandelen een akkoord over maatregelen die moeten helpen om de economische
crisis op te vangen. Omdat die veel geld kosten, moest er ook worden bezuinigd.
Het kabinet besloot daarom 'de AOW-leeftijd naar 67 jaar te brengen (rekening
houdend met zogenaamde zware beroepen)’, zo stond in het akkoord. Dit was een
grote aderlating voor de PvdA.
SERLichtpuntje voor de PvdA is dat de
Sociaal-Economische Raad (SER), bestaande uit onder meer werkgeversorganisaties
en vakbonden, tot 1 oktober mag proberen alternatieve maatregelen te bedenken
die evenveel geld besparen. Alleen als de SER met zo’n advies komt, dat bínnen
de SER breed wordt gedragen, is de hogere pensioenleeftijd van de baan.
Op de ledenraad van de PvdA kreeg Hamer nu de
vraag wat zij zou doen als de SER niet met een goed, breed gedragen advies komt.
Haar – herhaalde - antwoord was: ‘Vraag mij niet daar nu op in te gaan. Ik wil
niet zeggen wat ik ga doen als de SER er niet uit kom, want ik wil dan nog
kunnen onderhandelen.’
Opmerkingen HamerOpmerkelijk, want dat onderhandelen is begin
dit jaar dus al gebeurd.
PvdA-Kamerlid Roos Vermeij noemde bij dezelfde
discussie inperking van de hypotheekrenteaftrek – een taboe voor het CDA –
zelfs in een rijtje met ‘serieuze opties’.
In de wandelgangen van de PvdA-bijeenkomst
lichtte Hamer haar eigen opmerkingen enigszins toe:
Mevrouw
Hamer, wat bedoelt u met onderhandelen over de AOW-leeftijd?
‘In de politiek is elke dag een nieuwe dag.’
De
afspraak die u hebt gemaakt met het CDA is toch gewoon: als de SER niet met
iets beters komt, gaat de AOW-leeftijd naar 67?
‘Ja, feitelijk klopt dat.’
Dus als
de SER er niet uit komt, wat valt er dan nog te onderhandelen?
‘Politiek is een raar spel.’
Het is
toch niet zo dat allerlei andere mogelijkheden – zoals de beperking van de
hypotheekrenteaftrek – dan automatisch weer op tafel liggen?
‘Nee, dat is niet zo. Je hebt het dan over het
openbreken van afspraken. Maar ik ga niet preluderen op het aanpassen van
afspraken of het openbreken van afspraken.’
Meestal
preludeer je op het nakomen van afspraken.
‘Ach ja, er lag ook een afspraak om 85
JSF-vliegtuigen aan te schaffen.’
Met die laatste uitspraak doelt Hamer op de
kabinetscrisis rond de aanschaf van het gevechtsvliegtuig JSF in april. In het
regeerakkoord stond dat het kabinet volgend jaar definitief zou besluiten over
de aanschaf van de toestellen, zoals het CDA wil. De PvdA dwong af dat dat naar
een volgend kabinet is doorgeschoven.
Verhogen AOW-leeftijdHamer wijst er verder op dat het kabinet voor
verhoging van de AOW-leeftijd heeft gekozen, terwijl geen van de drie
coalitiepartijen er voorstander van is. De enige reden voor deze keuze was om
de politieke pijn evenredig te verdelen. Alle maatregelen waar een of twee
partijen vóór waren, daar was een andere fel tegen.
‘Daarbij ligt het verhogen van de AOW-leeftijd
heel verdeeld in de samenleving’, aldus Hamer. Uit een recente grote enquête
van 21minuten.nl blijkt dat 56 procent van de bevolking tegen een hogere
AOW-leeftijd is en 38 procent vóór.
Dat Hamer zo nadrukkelijk hint op het
openbreken van de AOW-afspraak, kan wel eens de voorbode zijn van een nieuw
conflict in de coalitie. De kans dat de SER niet met een gedragen advies komt
is door de verschillen tussen werkgevers en werknemers namelijk levensgroot
aanwezig.
Daar komt bij dat CDA en PvdA het totaal niet
eens zijn over de eisen waaraan dat advies moet voldoen. In het akkoord met
vakbonden en werkgevers staat alleen geschreven: ‘De
sociale partners zullen in de SER meewerken aan het schetsen van een alternatief
voor het AOW-plan.’
De PvdA meent dat de enige
eis waaraan zo’n andere optie moet voldoen de hoogte van de besparing is: vier
miljard.
Maar het CDA heeft veel
meer criteria. Het alternatief moet een besparing opleveren voor de
pensioenfondsen, de arbeidsparticipatie verhogen, de overheidsfinanciën gezonder
maken en het mag niet tot meer belastingen leiden. De verhoging van de
AOW-leeftijd is zo’n beetje de enige maatregel die hieraan voldoet en het CDA
heeft zich daar dan ook inmiddels volmondig voor uitgesproken.
CrisisWat de kans op een nieuw, groot conflict in de
coalitie verder vergroot, is de crisis binnen de PvdA. De partij leed een
historische nederlaag bij de Europese verkiezingen. Er is grote onrust binnen
de partij, zo bleek ook tijdens de ledenraad, over de gemeenteraadsverkiezingen
volgend jaar. Een zwakke PvdA kan zich een aantasting van de AOW electoraal
moeilijk permitteren. Hamers aanpak sinds zij fractievoorzitter werd, is om zo
veel mogelijk tegemoet te komen aan de traditionele, linkse achterban en
daartoe tegenover het CDA hoog spel te spelen.
67
Het kabinet wil de aow-leeftijd verhogen van 65 naar 67 jaar.
De SER krijgt echter een half jaar om een
alternatief te bedenken.
Weinig animoSlechts 13 procent van de Nederlandse werknemers wil doorwerken
na zijn 65e, op voorwaarde dat de voorgestelde maatregelen voor extra
beloning ook daadwerkelijk worden ingevoerd. VS
60-plussers in de VS
kunnen hun pensioen even vergeten. Pensioenfondsen zagen biljoenen dollars verdampen.