Door: Marcia Nieuwenhuis 
Gepubliceerd: donderdag 16 september 2010 23:03
Update: vrijdag 17 september 2010 10:21
De Tweede Kamer leek er uit: ja, we gaan criminele en/of kansloze Antillianen voortaan terugsturen. Nu wordt er alweer getwijfeld. Ook door de voorstanders.
Een meerderheid in de Tweede Kamer, bestaande uit VVD, PVV, CDA en de kleine christelijke partij SGP, heeft vorige week een motie aangenomen voor een speciale toelatings- en terugkeerregeling van Antillianen. Maar achter de schermen wordt ook binnen die partijen ernstig getwijfeld aan de haalbaarheid van de motie van VVD-Kamerlid André Bosman.
‘Artikel 1 van de grondwet stelt grenzen aan regelingen die onderscheid maken tussen Nederlanders onderling’, erkennen verschillende bronnen binnen VVD en CDA. Met de aanpassing van de Rijkswet Personenverkeer – zoals centrum-rechts die voor ogen heeft – zou het beginsel van gelijke behandeling in het geding komen.
Criticasters
De kans dat het lukt om de terugkeerregeling voor Antilianen daadwerkelijk in te voeren wordt ook door de potentiële coalitiepartijen klein geacht. ‘Als ze mij nu zouden vragen staatssecretaris te worden van die terugkeerregeling, dan zou ik het niet doen’, zo klinkt het. ‘Eigenlijk heb je dan twee paspoorten nodig, één voor Nederlandse Nederlanders en één voor Antilliaanse Nederlanders.’ Zover zal het volgens de criticasters nooit komen.
Gevraagd naar de ongrondwettelijkheid van de motie, wijst CDA-minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin ook op een uiterst negatief advies van de Raad van State. Het belangrijkste adviesorgaan van de regering liet in 2006 geen spaan heel van een wetsvoorstel van oud-minister voor Integratie Rita Verdonk voor het terugzenden van Antilliaanse en Arubaanse risicojongeren.
Ex-bewindsvrouw Verdonk – die later de strijd om het VVD-lijsttrekkerschap van Mark Rutte verloor – wilde zo voorkomen dat kansloze jongeren uit andere Koninkrijksdelen Nederland in zouden reizen.
De Raad van State vond de voorgestelde behandeling van Antilliaanse jongeren ‘niet voldoende gerechtvaardigd’. ‘Zij treft Nederlanders uit de Nederlandse Antillen en Aruba, terwijl andere Nederlandse risicojongeren in vergelijkbare situaties niet kunnen worden verplicht om Nederland te verlaten’, luidde het oordeel.
Een verdenking van ‘één eenvoudige verkeersovertreding’ zou volgens de raad al voldoende zijn geweest voor de conclusie dat ‘men evident maatschappelijk ongewenst verdrag vertoont’ en dus ‘voldoende grond voor terugzending’. Het adviesorgaan vond terugzenden – ook nadat Verdonk haar wetsvoorstel had aangepast om tegemoet te komen aan de bezwaren – buiten proporties.
Flauw
In de huidige motie wordt de regering verzocht om in de nog in te dienen Rijkswet Personenverkeer een terugkeerregeling op te nemen op basis van het principe van ‘wederkerigheid’, (lees: als jullie het mogen, mogen wij het ook). PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt, die eerder rechter was op Aruba, doet dit af als ‘een flauwe smoes’. ‘Die regeling is ooit geformuleerd omdat de Antillen hele kleine landen zijn en zo voorkomen moest worden dat de eilanden overspoeld zouden worden met Nederlanders. Dat gaat voor het vele malen grotere Nederland helemaal niet op.’
Niet alleen het ministerie van Justitie is druk bezig met de terugkeerregeling, het is ook onderdeel van de formatieonderhandelingen, zo bevestigen bronnen rond het kabinet. VVD-Kamerlid André Bosman – indiener van de motie – houdt vol. ‘Totdat iemand zegt dat het absoluut onmogelijk of ongrondwettelijk is, ga ik niet zeggen dat het onmogelijk is.’
Antilliaanse minister-president Emily de Jongh-Elhage heeft demissionair premier Jan Peter Balkenende per brief gevraagd de motie niet uit te voeren. Zij benadrukt dat ze zich al sinds 1993 ‘consequent verzetten tegen elke aantasting van het ongedeelde Nederlanderschap’.
Zat!De Antilliaanse gemeenschap wil een andere aanpak van Antilliaanse jongeren. ‘
We zijn er zo moe van’, zegt Raymond Labad, voorzitter van het Platform van de Antilliaans-Arubaanse Beraden (PAAB). De aanpak van jonge, criminele Antillianen moet volgens hem veel beter. ‘We willen niet op de stoel van justitie gaan zitten, maar er is een heel kleine groep Antillianen, ongeveer 3 procent, en die moet gestraft worden’.
Spugen, krijsen, krabbenDe straat is niet langer het domein van de jongens. Meiden worden agressiever, organiseren zich soms in groepen. Ze doen mee aan de keiharde straatcultuur, overtreffen de jongens soms.