Door: Jaap Jongejan » Meer blogs van Jaap Jongejan
Gepubliceerd: donderdag 2 september 2010 16:26
Update: donderdag 2 september 2010 20:55
Maxime Verhagen wordt vaak geroemd om zijn onderhandelingsvaardigheden. Zo zou hij de PvdA uiteindelijk over de streep hebben gehaald om aan het laatste kabinet Balkenende deel te nemen. Zo langzamerhand zet ik steeds meer vraagtekens bij zijn geroemde onderhandelingsvaardigheden.
Bij de onderhandelingen over een rechts kabinet heeft Verhagen zich, zo laat het zich nu aanzien, in een onmogelijke positie laten dwingen terwijl dit niet nodig was. Hij heeft de PVV een vrijbrief gegeven om overal tegenaan te schoppen wanneer zij straks geen deel uitmaken van het kabinet. Hij heeft immers geen regeringsverantwoordelijkheid. Dat Wilders zo gaat handelen blijkt al uit zijn opmerkingen over wat hij wil gaan zeggen over het bouwen van een moskee bij de ‘ground zero’ , over de kwalificatie van de Turkse president. Wilders heeft al aangekondigd dat zich niets zal laten voorschrijven. ‘Dat overal tegenaan schoppen’ is de sterkste kant van de PVV. Lekker vrijuit, zonder rekening te houden met anderen, inspelen op de onderbuikgevoelens van burgers .
Wat zou nu beter zijn geweest door de PVV regeringsverantwoordelijk te geven. Dan zou zichtbaar worden of Wilders woorden ook daden kunnen worden. De boosheid van Wilders was immers in eerste instantie gericht op het feit dat hij aan de kant werd gezet, dat andere partijen de PVV buiten een eventuele regering wilden houden? Regeren is iets wat Wilders nog nooit heeft gedaan en ik waag te betwijfelen of hij mensen weet te vinden die regeringsbekwaam zijn.
Verhagen had alle kans om niet zelf deel te nemen aan een nieuw kabinet doch tegen Wilders en Rutten te zeggen: “Ik doe wel mee aan de besprekingen voor een nieuw kabinet maar jullie gaan regeren en ik kijk waarin het CDA jullie kan ondersteunen”. Die positie zou voor veel ‘prominente’ CDA’ers waarschijnlijk meer te aanvaarden zijn en minder discussie in de partij opleveren. Het CDA zou dan immers de handen vrij hebben en duidelijk stelling kunnen nemen tegen de ‘onbeperkte’ aanvallen van Wilders op de Islam in het algemeen. Sterker, die aanvallen zouden er dan waarschijnlijk niet zijn omdat, naar ik verwacht, Rutten in een akkoord met de VVD, dit ook niet zou dulden. Het aanzien van Nederland in het buitenland staat immers op het spel en als de VVD iets niet wil is dat het wel. Het CDA zou dan naar de achterban alleen hoeven te verdedigen dat zij bepaalde bezuinigingsvoorstellen van het nieuwe kabinet zouden steunen maar op alle andere punten gewoon als democratische partij in de Tweede Kamer zou gaan handelen naar het partijprogramma.
Verhagen heeft Wilders in een zetel gezet. Wilders weet dat CDA en VVD hem nodig hebben maar houdt zijn handen vrij. Hij heeft, wanneer het kabinet VVD/CDA er komt (wat ik nog steeds niet geloof want dit kabinet heeft geen enkele rugdekking – c.q. meerderheid in de Eerste Kamer en echte steun in de Tweede Kamer), alle ruimte om te zeggen wat hij wil, om af t wijzen wat hij wil en om voor te stellen wat hij wil. Ook al weet hij dat zijn voorstellen het niet halen, hij blijft inspelen om de onderbuikgevoelens van een aantal Nederlanders. Daarbij kan hij alle verantwoordelijkheid van zijn schouder afkloppen, hij zit immers met zijn partij niet in ‘dit’ kabinet.
Het CDA is nu al de verliezer geworden van de hele kabinetsformatie. Of het kabinet CDA/VVD er nu wel of niet komt, het CDA zal nu (na wat er in de laatste dagen heeft plaatsgevonden) altijd als de ‘schuldige’ worden gezien. Als de formatiebesprekingen mislukken dan zal worden gezegd dat het CDA daarop heeft aangestuurd en wanneer de formatie wel een feit wordt ontstaat er een kabinet zonder echte steun in de Kamer (tenminste drie CDA’s zien dit Kabinet immers niet zitten).
Een goede onderhandelaar laat zich niet in zo’n positie manoeuvreren als Verhagen nu heeft gedaan. Als hij werkelijk zo’n goede onderhandelaar is, als door sommigen wordt verteld, dan moet er zo dadelijk nog iets uit een hoge hoed komen waarop niemand heeft gerekend en hij iedereen van versteld laat staan. Zo niet, dan heeft Verhagen voor eens en voor altijd afgedaan als ‘goede’ onderhandelaar.
Jaap Jongejan is zelfstandig ondernemer (Borboleta bv) en heeft een ruime ervaring bij het begeleiden van fusies, organisatieveranderingen, ontwikkeling en implementatie van managementinstrumenten, mediation en trainingen aan ondernemingsraden (en bestuurders). Daarnaast begeleidt hij Raden van Commissarissen/toezicht bij de zelfevaluatie. Op interimbasis heeft hij tal van eindverantwoordelijke functies vervuld. Hij heeft als vakbondsbestuurder de eerste CAO’s van de Postbank en (toen nog) PTT afgesloten.
Reageer
Door:
mfbrun, 07 sep 2010 14:17
Wat de heer Jongejan zegt getuigd van inzicht, maar impliceert tevens dat de onderhandelaars volledig rationeel zijn.
Ik ga er meteen van uit dat de onderhandelaars van de VVD, de PVV en het CDA koele, beredeneerde stappen zetten, denk maar aan de 'voorbeeld-executie' van de heer Klink, maar dat is rationaliteit op instrumenteel niveau.
De basis is angst. De wetenschap dat Nederlanders niet gecharmeerd zijn van een maatschappij waar administratief weggetoverde werklozen en zieke burgers verkommeren, terwijl de rest van Nederland via inbel-, oproep- en uitprobeercontracten verarmd en niet langer kredietwaardig rondstruint, geeft de onderhandelaars een irrationeel gevoel van haast.
"Nu kunnen we de meeste burgers verraden, en voor ze echt kwaad zijn, hebben we onze slag geslagen."
Op basis van de angst voor de volkswoede, nu nog mooi gericht op de criminele buitenlanders, willen de drie partijen niet productieven (ouderen, zieken, werkzoekenden, kunstenaars, intellectuelen, milieubeschermers, etc.) wegbezuinigen.
Voor de woede zich keert tegen de loopjongens van het harde Angelsaksische model, moet de klus geklaard zijn.
Men voelt angst voor een omslag bij de mensen, die pas iets zien als ze er persoonlijk mee geconfronteerd worden; en dat jaagt de onderhandelaars op; en maakt ze machtspolitici van het type buldozer.
Het zeer rechtse kabinet komt er.