Door: Dagblad De Pers/Edward Deiters
Gepubliceerd: donderdag 11 maart 2010 08:57
Update: donderdag 11 maart 2010 08:58
Zelf hebben ze nooit koeien of een kaasfabriek gehad. Toch
behoort de Huizense familie Westland tot de bekendste kaasverkopers van
ons land.
‘Hoeveel kilo kaas wij verkopen? Ehm... da’s eigenlijk wat lastig te
beantwoorden’, zegt Cor Lustig, directeur bij het Huizense kaasbedrijf
Westland. ‘We hebben het hier meestal over consumenten-eenheden, dan
moet je denken aan verpakkingen. Plakjes en blokjes, maar natuurlijk
ook hele stukken kaas. Maar goed, die consumenten-eenheden, dat zijn er
jaarlijks 120 miljoen.’
Lustig kijkt even naar de overkant van de tafel. Daar zit Henriëtte
Westland, een telg uit de oprichtersfamilie en pr-manager van het
bedrijf. ‘Misschien kun je meer met onze omzet’, zegt ze. ‘Die bedroeg
vorig jaar ruim 300 miljoen euro.’ En dat geld komt deels uit de
verkoop van merkloze kaas, aan supermarkten bijvoorbeeld, en deels uit
de twee sterke merken van het bedrijf: Old Amsterdam en Maaslander.
Romantiek
Wie denkt aan koeien, boerderijen en een enorme kaasfabriek, komt
bedrogen uit. ‘Die romantiek is er natuurlijk een beetje af’, zegt
Lustig. ‘Dat hebben we allemaal uitbesteed.’ Westland onderbreekt hem.
‘Onze familie heeft zelfs nooit koeien of een kaasfabriek gehad. Wij
zijn meer handelaren.’
Haar opa Lambert en zijn broers Klaas en Gerrit Westland waren
Huizer vissers. Tenminste, tot de Afsluitdijk in 1932 roet in het eten
gooit. Noodgedwongen gaan ze kaas verkopen. Inmiddels is Westland Kaas
uitgegroeid tot de grootste particuliere kaasonderneming van Nederland.
Het bedrijf is volledig in handen van 26 nazaten van de oprichters.
‘Daarvan werken er nu nog zes in het bedrijf’, zegt Westland.
De kaasmarkt was altijd een uniform geheel. Het assortiment
Nederlandse kaas bestond eigenlijk uit twee soorten kaas, Goudse en
Edammer. De concurrentie in deze soorten was hevig en de marges laag.
Er waren grote kwaliteitsverschillen en de trefwoorden waren: veel
zout, veel vocht en relatief goedkoop.
Dat moest anders, besloten ze eind jaren zeventig bij Westland. ‘De
broers die het bedrijf toen leidden, gingen nadenken hoe ze zich konden
onderscheiden’, zegt Lustig. Hun conclusie: er moet een merkkaas komen.
‘Heel simpel gezegd ontwikkelden ze een minder zoute en toch smeuïge
kaas met een mooi opvallend etiket’, zegt Lustig. ‘En daar vroegen ze
net wat meer voor dan de rest.’ In het nogal saaie kaasschap bleek de
geelgroene Maaslander al snel een regelrechte verkoophit.
Die truc smaakte naar meer en na Maaslander komt het bedrijf met Old
Amsterdam, een snijdbare oude kaas, met een heel specifieke receptuur.
En ook die wordt, ondanks de relatief hoge prijs, gretig afgenomen.
Niet in de laatste plaats door de verpakking. Lustig: ‘Mooi zwart
omhulsel, etiket met gouden letters en een sterke naam.’
De eerste 30+ kaas die insprong op de afslankhype, losse plakjes
kaas in hersluitbare bakjes, en de kaasschnitzel: ze hebben allemaal
hun oorsprong bij het Huizense bedrijf. ‘Eigenlijk zijn wij nu een
bedrijf dat voornamelijk marketinggedreven is’, aldus Lustig. Ter
illustratie vertelt hij over een smeerkaas-deal met Disney en de
introductie van heuse Weight Watchers kaas.
De kaasmarkt maakte vorig jaar door de crisis een pas op de plaats.
‘Dat merkten wij vooral in de omzetten van de merkloze kaas’, zegt
Lustig. ‘Wij zijn gewend met Old Amsterdam jaarlijks meer dan 10
procent te groeien, dat hebben we niet gehaald.’ Tegenover hem grinnikt
Henriëtte Westland. ‘Ach, misschien waren we wel verwend geworden met
die dubbele groeicijfers die we jaar op jaar maakten.’
De kaas van het familiebedrijf gaat de hele wereld over. ‘We zijn
goed voor 12 procent van alle Nederlandse kaas in binnen- en
buitenland’, zegt Lustig. De bulk gaat naar Duitsland, maar ook
onkazige landen worden niet geschuwd. ‘We groeien ook in Egypte, Dubai,
de Verenigde Staten en Rusland. Haha, in Kroatië zijn we bijvoorbeeld
al marktleider.’
Eigenlijk heeft de marketinggedreven aanpak van het bedrijf maar één
groot nadeel. Vooral de Old Amsterdam wordt vaak nagemaakt. ‘We hebben
dit jaar alweer twee zaken gehad’, zegt Westland. ‘We winnen altijd,
maar er gaat een hoop tijd en geld inzitten.’
Toch komt het niet altijd tot een rechtszaak. ‘Ik liep eens over de
markt in Huizen’, vertelt ze. ‘Daar zag ik een zwarte kaas met een
bordje: ‘Old Amsterdam, 1 kilo, €5,95.’ Ik vroeg aan die marktkoopman
of ik even mocht proeven en zei dat het geen Old Amsterdam was. Hij
bleef volhouden dat dat wel zo was. Toen heb ik me maar even
voorgesteld en gezegd dat ik een rondje over de markt ging maken en dat
dat bordje weg moest zijn als ik terugkwam’. Ze lacht. ‘Ik heb het niet
meer teruggezien.’