Door: De Pers/ Jan-Hein Strop
Gepubliceerd: woensdag 14 juli 2010 07:08
Update: woensdag 14 juli 2010 07:09
Formerende partijen zouden voor oplossingen ook eens naar
het buitenland moeten kijken. De woningmarkt van België is een lichtend
voorbeeld.
Een vrijstaand huis met royale tuin voor onder de drie ton? In
Nederland hoef je het niet te proberen, maar in België wel. De
huizenprijzen zijn er stukken lager dan hier (gemiddeld 206.000 euro)
en ook nog eens verrassend stabiel.
Als een van de weinige landen in Europa zijn de prijzen er in 2009
nauwelijks gedaald (0,3 procent). Dit jaar stijgen de prijzen zelfs
alweer, zo verwacht makelaarsverbond Era.
Dat heeft veel te maken met de honkvastheid van Belgen, emotioneel
verknocht als ze zijn aan hun huizen, die ze vaak zelf bouwen. ?Of
zoals de bekende Vlaamse econoom Geert Noels het stelt: ‘Belgen zijn
met een baksteen geboren in de maag.’
Bovendien is verhuizen duur, door de hoge overdrachtsbelasting.
‘Kosten zijn zo’n 15 procent van de koopsom ten opzichte van 10 procent
in Nederland’, zegt Iain Cok, bestuurder van Era. Dat verhindert
overigens niet dat het huizenbezit in België zo’n 10 procent hoger ligt
dan hier.
Tophypotheek
Maar honkvastheid en hoge kosten zijn slechts een deel van de
verklaring voor de rustige markt, legt Noels uit. Ook van belang is dat
de hypotheekrenteaftrek in 2005 aan banden is gelegd (zie kader). Door
de beperkte fiscale mogelijkheden is er geen stimulans om je als
huizenbezitter vol te pompen met schulden. Voor het woord tophypotheek
is geen Vlaams equivalent.
‘Belgische banken hebben een defensieve houding’, vervolgt de
econoom. ‘Aflossingsvrije hypotheken bestaan niet, net als
beleggingshypotheken. Problemen met woekerpolissen spelen daarom niet.
Ook zijn er scherpe normen voor de hoogte van de lening ten opzichte
van je inkomen. En leningen hebben heel lang een looptijd van korter
dan 20 jaar gehad. Bij langere looptijden zie je vaak hogere prijzen.’
Cook ziet ook een conservatievere hypotheekmarkt. ‘Er is minder race
om de klant. 95 procent van de hypotheken wordt direct door de bank
verkocht, tussenpersonen spelen nauwelijks een rol. Die mogen wettelijk
ook geen percentage vragen van de lening zoals in Nederland
gebruikelijk is.’
Over het Nederlandse systeem ?is Noels niet erg enthousiast. ‘De
hypotheekrentaftrek heeft alleen gezorgd voor sterke prijsstijgingen,
waardoor mensen meer moeten lenen en de koopkracht afneemt. Het beleid
heeft zijn doel volledig voorbijgestreefd.’
Inwoners van Belgische grensstreken kunnen erover meepraten. Daar
kopen Nederlanders met Nederlandse aftrek veel huizen, die daardoor
voor Belgen onbereikbaar zijn. Niet tot vreugde van de inwoners, zegt
Cook. ‘Ze zijn die Nederlanders liever kwijt dan rijk.’