Door: Pim van Berkel
Gepubliceerd: woensdag 29 juni 2011 13:49
Update: woensdag 29 juni 2011 17:02
Hoewel crowdfunding een buitengewoon leuk initiatief is, biedt het grote risico’s voor de investeerder en voor het bedrijf. Een alternatief wordt geboden door het ouderwetse bankieren, waarbij (oud) ondernemers elkaar ondersteunen met kennis en kapitaal.
Een groep ondernemers is bezig om een dergelijke constructie op te starten. Wilt u meer weten ga naar
www.ondernemerssamensterk.nl of
www.toegangtotgeld.nl. Daar krijgt u gratis tips om financiering te verkrijgen.
Tijdschrift
DeStatus interviewt Mark Visser, partner van het economenhuis MILK Strategy &
Finance en directeur van MILK Participaties:
Door ondernemers wordt algemeen aangenomen dat wanneer goede ondernemingen een tegenslag hebben, dit waarschijnlijk veroorzaakt wordt door externe (niet te beïnvloeden) omstandigheden, zoals een natuurverschijnsel of een recessie. Dat deze aanname geheel onjuist is, blijkt uit onderzoek van MILK Strategy & Finance, gebaseerd op Amerikaans onderzoek van M. Olson e.o.
Uit dit onderzoek blijkt dat een omzetdaling slechts voor 13% toe te wijzen is aan externe factoren en voor maar liefst 87% aan interne factoren. Nader toegespitst op externe factoren komt omzetdaling voor 4% voort uit recessies en voor 9% uit (veranderende) wetgeving en dergelijke. Uiteindelijk gaan 31% van deze bedrijven failliet binnen 10 jaar. Onnodig? Wellicht, want wanneer 87% verklaard wordt door interne factoren betekent dit dat de ondernemer zelf veel invloed kan uitoefenen en het tij kan keren.
Mark, dit zijn interessante cijfers. Wat gaat er nu precies fout?
"Wat het onderzoek laat zien is dat veel ondernemers dezelfde fouten maken als bij de recessie van de jaren ‘80. In eerste instantie hebben veel ondernemers (en ook veel politici) gezegd: ‘deze storm raakt ons niet, er zijn genoeg bedrijven die er last van hebben, maar hij gaat aan mijn deur voorbij’. Als voorzorg gaat de ondernemer meer diensten/producten aanbieden aan dezelfde klanten en gaat de onderneming proberen om geld eerder binnen te halen. Verder blijkt uit onderzoek dat minder succesvolle ondernemers of managers te vroeg afstand nemen van hun corebusiness en innovatieve projecten vroegtijdig afbreken."
Welke gevolgen hebben deze situaties?
"Als diezelfde ondernemer via zijn klanten uiteindelijk in de economische storm terecht komt, slaat de onrust en stress toe. De ondernemer gaat snijden, snijden en nog eens snijden in de kosten (met name personeelskosten). Hij gaat leveranciers onder druk zetten om goedkoper in te kopen, probeert eventueel schuldsanering en wil het liefst de verkoopprijzen verhogen. De ondernemer gaat meer doen van hetzelfde. Met andere woorden: ik heb het altijd zo gedaan, maar nu ga ik alleen wat harder lopen. Wat de ondernemer echter vaak vergeet is dat de concurrentie dit ook zal doen. Het effect is per saldo nihil, of zelfs achteruitgang en dat kost liquiditeit. Juist deze liquiditeit is hard nodig nu de weg naar boven weer is ingezet. Ondernemingen kunnen weer groeien, maar het vlees is van de botten weg. Er is groeifinanciering nodig voor onder andere voorraad en personeel. Hoe nu te financieren?"
Welke keuze heeft de ondernemer in deze tijd? Toch maar weer naar de bank?
"De ondernemer kan voor de keuze komen te staan zijn bedrijf te financieren met vreemd vermogen (geld van banken) of met eigen vermogen (geld van investeerders). De banken durven niet meer te financieren door de onzekerheid in de markt. Zo’n 60 procent van het mkb heeft momenteel moeilijkheden met de bank of kan geen krediet los krijgen, zo blijkt uit divers onderzoek. Ook de overheid laat het afweten. De overheid probeert van alles maar vergeet hierbij de ondernemer. Het is juist de ondernemer, u dus, die voor banen en innovatie zorgt."
Verschillende redenen liggen ten grondslag aan de terughoudendheid van banken:
- In de eerste plaats financieren banken bij voorkeur bedrijven die aan de top staan van hun groei, terwijl juist bij bedrijven aan het begin van hun groei de banken voorzichtig zijn. Banken financieren dus te veel op basis van het verleden terwijl je de kansen en bedreigingen in de toekomst moet zoeken. De bank heeft een ander beeld van risico. Groei is risicovol!
- Banken hebben 4 à 5 jaar geleden financieringen verstrekt tegen gunstige voorwaarden. Daarmee zijn investeringen en overnames te zwaar gefinancierd met te weinig zekerheden. Door het record aan faillissementen in 2009 en 2010 (gestegen met 119,6% in 1 jaar) voelen de banken dit extra hard. Zo is er een verschuiving van macht binnen de bank ontstaan. De commerciële accountmanager heeft macht moeten afstaan aan de niet-commerciële kredietanalist. Daarom worden financieringen lastiger verstrekt of tegen stringentere voorwaarden.
- Daarbij is het zo dat banken naar alle waarschijnlijkheid veel moeten afschrijven ingeval Griekenland een schuldsanering doorvoert.
- Ook de invoering van de nieuwe wetgeving, Basel III, zorgt voor tempering van het aantal financieringen.
Ondernemers moeten dus zoeken naar nieuwe alternatieven, zoals crowdfunding.
Wat is dan precies crowdfunding?
"Een van de laatste trends om een lening te verkrijgen is het zogeheten crowdfunding. Dat is het bijeenbrengen van vraag naar- en aanbod van geld door middel van het internet. Bij crowdfunding worden kleine bedragen gevraagd en in ruil daarvoor krijgt de geldverstrekker rendement op de lening of een aandelenconstructie. Er wordt vooral in nieuwe producten en jonge ondernemingen geïnvesteerd. Deze vorm van beleggen of investeren wordt in Nederland steeds populairder. Dat crowdfunding populairder wordt, heeft voornamelijk te maken met het lastig verkrijgen van leningen en investeringen.
Welke risico’s bestaan er in deze vorm van financiering?
"Er zit een keerzijde aan het concept. Zo zitten meestal ‘gewone’ mensen erachter, die veelal niet over de benodigde financiële kennis en kunde beschikken. Zo weet een investeerder niet exact waarin hij/zij investeert, de investeerder handelt vanuit emotie. Daardoor bestaat het gevaar dat er verkeerd of te zwaar gefinancierd wordt, wat de kans op faillissement vergroot. Er is dus geen enkele bescherming voor de investeerders. Vanuit dit perspectief is het daarom belangrijk om altijd een ervaren intermediair te hebben die ook risico loopt wanneer het misgaat. Zoals een bank. Daar komt bij dat de investeerder naast het ingelegde kapitaal geen kennis toevoegt, die waardevol kan zijn voor het bedrijf."
"Het klinkt vreemd, maar bedrijven die succesvol zijn tijdens en na een recessie zijn merkwaardig genoeg bezig met strategie en strategische herijking. Hierbij staan de basale vragen centraal wat het probleem is van de klant en hoe het bedrijf kan bijdragen aan een oplossing van dat probleem. Deze succesvolle bedrijven worden veelal ondersteund door een (oud)-ondernemer of specialist met kennis en kapitaal. Een goed financieringsalternatief voor banken en crowdfunding is zogenaamd slim geld."
Zijn er nog alternatieven waar ondernemers terecht kunnen?
"Er is een alternatief waarbij ondernemers elkaar financieren en elkaar ondersteunen met kennis. MILK speelt hierbij een faciliterende rol. Onze primaire doelstelling van is om de ondernemer te ondersteunen in duurzame groei door kennis, ondersteund door kapitaal, ter beschikking te stellen aan ondernemers. Dit bereiken we door een ondernemer te koppelen aan een (oud)-ondernemer of specialist. Zij staan tot uw beschikking om uw groeiplannen te bespreken en hierover te sparren. Wij bieden financieel inzicht waardoor de ondernemer betere beslissingen kan nemen.
Dit interview verscheen eerder op:
