Door: Ruben Munsterman 
Gepubliceerd: dinsdag 25 oktober 2011 13:27
Update: dinsdag 25 oktober 2011 14:48
Andrea Illy is de derde generatie bij familiebedrijf Illycaffé. ‘Koffie is voor Italianen niet zomaar iets, het is een ritueel. En dat stukje cultuur brengen we met ons merk.’
Lees ook:
In de lobby van het chique Dylan Hotel te Amsterdam vertelt Andrea Illy over ‘de passie’ die komt kijken bij het maken en nuttigen van koffie. Hij zit relaxed op een bank met zijn benen over elkaar. Halverwege zijn mouw schittert een zilverkleurig horloge van middelformaat.
Hoe Italiaans is koffie tegenwoordig nog? Hij krult zijn mondhoeken naar beneden zoals alleen een Italiaan dat kan, en zegt daarna met een licht accent: ‘Thats a good question’.
‘Koffie is nooit Italiaans geweest. Italië heeft van koffie wel – samen met Oostenrijk – een populair product gemaakt in Europa. Zo komen 50 procent van de innovaties van Italiaanse hand. Daarnaast wordt onze rijke koffiecultuur gerespecteerd’, vertelt Andrea Illy. ‘Want koffie is erg belangrijk in het sociale leven van een Italiaan. Op elke hoek van de straat is er een koffiebar. Daar kan men ontsnappen aan het drukke leven. Even in het paradijs voor een paar minuten.’
Oploskoffie meenemen naar de camping, automaatkopjes op kantoor om wakker te blijven en de on-the-go koffie in kartonnen bekertjes. Het alledaagse Nederlandse drinkgedrag staat in schril contrast met de romantiek waarover Andrea Illy zo lyrisch vertelt.
Starbucks
In Nederland zijn er in de afgelopen tien jaar onder andere de fastserviceketens Bagels & Beans, Coffee Company, Douwe Egberts Koffie Café, Coffeelovers, Kaldi en Kiosk bijgekomen – allen maar weinig Italiaans. Ook is er het steeds populairder wordende Starbucks, dat volgens Illy een heel ander businessmodel heeft. ‘Ik respecteer dat bedrijf. Ze zijn de meester in retail. Maar Illy doet iets anders. We brengen echt het ritueel en de ambacht van koffie.'
De koffie van Illy bestaat voor 100 procent uit Arabica-bonen, welke door kenners worden beschouwd als de beste. Daarnaast meent Illy alleen met professionals te werken: van de branders tot de baristas.
‘We zien onszelf als een stakeholder company. Dat wil zeggen: een bedrijf waar consumenten, leveranciers, het personeel en de leiding de prioriteit krijgen boven aandeelhouders. Eerst kwaliteit waarborgen, dan pas kijken naar winst.’
Vreugde
Uitleggen wat niet-koffiedrinkers missen, kan hij niet: ‘Ze missen simpelweg koffie. Wél kan ik vertellen wat niet-Illydrinkers missen, namelijk een stukje vreugde.’ Zelf drinkt de Italiaan alleen zijn eigen koffie. Tenzij het echt niet anders kan, maar dan voegt hij er wel ‘melk en suiker aan toe’, iets wat hij bij Illy-koffie nooit zou doen.
De wetenschap en cultuur achter koffie heeft Andrea voor een belangrijk deel van zijn vader geleerd die in 2008 is overleden. Ernesto Illy is een legende in de koffiewereld vanwege zijn vele onderzoek naar kwaliteitsverbetering van de warme drank. Deze wetenschap heeft zoon Andrea later opgeschreven in een boek: Espress The Chemistry of Quality.
‘Mijn vader en ik hebben allebei een sterke honger naar kennis. Er zijn ook verschillen: Ernesto was veel charismatischer dan ik. Alleen hij had weinig besef van tijd. Dat heb ik wel. Maar ik hoef niet op hem te lijken, want dat zou betekenen dat ik niet mijn eigen sterke punten kan ontwikkelen.’
Andrea Illy werd in 1996 in Italië uitgeroepen tot Marketing Superstar en in 2005 door Ernst & Young als Business Man of the Year.
Uitmuntend
En dat is nu juist wat Andrea uitmuntend heeft gedaan. In 1996 werd hij in Italië uitgeroepen tot Marketing Superstar en in 2005 door Ernst & Young als Business Man of the Year. Daarnaast is het bedrijf onder leiding van Andrea uitgegroeid van 29 landen naar 140 landen. Het wereldmerk is momenteel de zes na grootste koffieproducent ter wereld.
Wie gaat de Italiaanse koffiecultuur met Illy voortzetten? Andrea heeft drie dochters van 14, 16 en 18 jaar. Maar hij wil hen niet pushen om het bedrijf over te nemen: ‘Ze moeten zelf keuzes maken in hun leven. Misschien willen ze wel helemaal niet bij Illy werken. Dat geeft ook niet, ik hoop alleen maar dat ze gelukkig worden.’
Moeizaam geeft Andrea Illy toe dat het toch wat vreemd voelt als iemand met een andere achternaam het familiebedrijf voortzet. ‘Mijn dochters zijn te jong om wat over een opvolging te kunnen zeggen maar de oudste, Michaëla, voelt zich wel aangetrokken tot het bedrijf.’
Illy wereldwijdDagelijks worden er 6 miljoen kopjes Illy gedronken. In 2010 haalde
Illy Gruppo Illy een omzet van 305 miljoen, waarvan meer dan de helft uit export bestaat. De koffie wordt niet alleen thuis gedronken maar ook in zo'n 50.000 openbare gelegenheden.