Door: Dirk Jacob Nieuwboer 
Gepubliceerd: woensdag 23 november 2011 13:27
Je hoofd tolt van de cijfers, maar na de rekensom kun je er niet onderuit. Ouders moeten gewoon evenveel blijven werken, ook al gaat de kinderopvang flink meer kosten.Het ene na het andere onderzoek luidt de noodklok. De kinderopvang wordt duurder en daarom gaan veel mensen minder werken. Meer dan de helft van de ouders, volgens een FNV-enquête. ING komt tot een op de vijf ouders. En een online onderzoek van GroenLinks houdt het op 30 procent. ‘Met name moeders’, aldus de partij.
Als ze dat echt doen heeft het kabinet een heel groot probleem. Minder werken betekent minder economische groei, en minder belastingbetalers. Op die manier wordt die bezuiniging op de kinderopvangtoeslag grotendeels tenietgedaan. Geen wonder dat minister Henk Kamp (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) het Centraal Planbureau heeft gevraagd dit nog eens uit te zoeken.
Rekenmachine
De VVD’er zou nog iets anders moeten doen: ouders dringend verzoeken de rekenmachine erbij te pakken. Het is nogal een werk om uit te zoeken wat minder werken precies kost. Maar als ze loonstroken, crèchetarieven, rekentools van het Nibud en een rekenmachine erbij pakken, zullen ouders zich wel drie keer bedenken.
Neem gezinnen met een inkomen onder de 40.000 euro bruto. Volgens GroenLinks worden die het hardst geraakt door de bezuiniging. ‘Van hen geeft 32 procent aan minder te gaan werken door de hogere kosten van kinderopvang’, aldus de partij.
Modaal
Laten we eens zo’n gezin als voorbeeld nemen. Twee werkenden in een huurhuis die samen 35.000 euro bruto, oftewel een modaal inkomen, verdienen. Dit paar heeft twee kinderen die drie dagen naar de crèche gaan. En de minst verdienende partner zit op het minimumkomen.
Dit gezin betaalt dit jaar gemiddeld zo’n 180 euro per maand aan kinderopvang. Als ze niks veranderen wordt dat 275 euro. Maar liefst 95 euro meer per maand dus.
Wat zou er gebeuren als de minst verdienende partner in 2012 een dag minder gaat werken? De kinderopvang, voor twee dagen, kost dan 185 euro per maand. Maar het inkomen daalt ook natuurlijk. Het hangt van veel factoren af hoeveel precies, maar het netto inkomensverlies ligt per saldo om en nabij de 200 euro. Dit gezin gaat er dus bij minder werken nog veel meer op achteruit. Niet 95 euro, maar ruim het dubbele.
Die extra kosten voor de kinderopvang volgend jaar zijn vervelend, maar hoeveel mensen met een modaal inkomen zouden zomaar nog eens 100 euro kunnen missen? Waarschijnlijk zullen veel gezinnen er, na de rekensom, achterkomen dat ze helemaal niet kúnnen stoppen.
Geldt dit ook voor gezinnen die meer verdienen? Hoe hoger het inkomen, hoe meer rek. En het kan voor het ene gezin gunstiger uitvallen dan voor het andere. Grote gezinnen zijn eerder de dupe natuurlijk. En een dure kinderopvang kan er behoorlijk inhakken. Toch geldt bijna altijd: gezinnen gaan er netto flink meer op achteruit als het aantal werkuren daalt. Werken blijft in 2012 bijna altijd lonen, zij het minder dan in 2011.
Bijzonder
Je moet wel heel bijzonder zijn wil dat niet opgaan. Twee partners moeten dan samen 85.000 euro bruto verdienen en in in een huurhuis wonen. Die groep (2,5 keer modaal!) zal volgend jaar, volgens de regering, het meeste extra betalen aan kinderopvang.
Stel dat een van deze partners het minimuminkomen verdient en een dag minder gaat werken. In dat geval verdienen de twee in 2012 een dikke 200 euro minder per maand. Dat kunnen ze wegstrepen tegen de lagere kosten voor kinderopvang.
Dikke baan
Erg veel mensen zullen er niet zijn die voldoen aan dit profiel (oudere man met dikke baan en een jonge vrouw?). Een veel grotere groep zal zich afvragen of het werken voor hen nog genoeg oplevert. Maar dat zijn dus gezinnen die een paar honderd euro per maand kunnen missen. En waarvan een van de partners liever thuis bij de kinderen is dan werkt. Deze werknemers hebben bovendien met hun werkgever kunnen regelen dat ze minder gaan werken. Met het risico dat ze later niet weer langer kunnen werken. En ze nemen de potentiële schade aan hun carrière op de koop toe.
Die mensen zijn er. Maar zou het echt de helft (FNV), 30 procent (GroenLinks) of een op de vijf (ING) van alle ouders zijn?