Door: Jan-Hein Strop 
Gepubliceerd: dinsdag 29 november 2011 10:20
Update: dinsdag 29 november 2011 10:31
Er wachten ons nog twee heerlijke weken zonder omvallende banken, apocalyptische krantenkoppen en uitzicht op een economische depressie. Geniet ervan zolang het duurt.Welkom in de twilight eurozone; waarin alles nog goed lijkt te gaan, waarin pinautomaten onbeperkt geld spugen, waarin we weer lekker losgaan met de sinterklaasinkopen. In winkels betalen we de cadeaus onbezorgd met euro’s, want ook al is het vertrouwen in politici laag, het zal onder grote druk toch wel goedkomen? Ze zullen op 9 december tijdens de allesbeslissende eurotop toch wel iets verzinnen om De Grote Ramp te voorkomen?
Zolang we dat maar denken, wachten ons nog twee heerlijke weken in de illusie dat de euro standhoudt. En waarom ook niet? De beurs had gisteren een topdag en zelf kun je niets aan de situatie veranderen. De euro is een taak van minister De Jager (Financiën) en zijn Europese collega’s, die urenlang vergaderen in klamme zalen ver van hier. Het is de taak van anonieme Brusselse bureaucraten en centrale bankiers, opererend vanuit een hoge glimmende toren in Frankfurt.
Blinde paniek
Bovendien hebben we er als land weinig over te zeggen. Premier Rutte kan wat sputteren over knoflooklanden en The Financial Times halen met voorstellen voor begrotingsdiscipline, maar de echte beslissing om de eurozone te redden is aan bondskanselier Merkel. Met andere woorden:who cares?
Neem deze twee weken dus om bewust te genieten van functionerende banken, die nog een lening willen verstrekken. Wentel je in het waanidee dat je pensioen veilig belegd is in staatsobligaties en laaf je aan de milde recessie waarin we nu verkeren. Met zo’n lage werkloosheid en onze tomeloze welvaart, die we onterecht als vanzelfsprekend ervaren, kunnen we zo’n stootje makkelijk hebben.
Na de top van 9 december – volgens velen de laatste kans om de crisis te bezweren – is het afgelopen met de illusie. Zonder oplossing ontspoort de eurocrisis, met het risico op het wanordelijk uiteenvallen van de muntunie. Denk aan blinde paniek op financiële markten, omvallende banken en grote maatschappelijke onrust.
Eindspel
De Britse regering maakt zich er ernstig zorgen over en bereidt zich daarom intensief voor op het chaotische einde van de euro. Ambassades zijn zelfs geïnstrueerd hoe ze onderdanen moeten bijstaan als pinautomaten dienst weigeren en er ernstige rellen losbarsten. Dat kun je afdoen als paniekerig euroscepticisme, waar de Britten zoals bekend patent op hebben, maar het geeft wel aan dat het eindspel voor de euro nu is aangebroken.
Dat gevoel van urgentie vormt een groot contrast met de sfeer in Den Haag, waar politici gewoon nog tijd en zin hebben om zich druk te maken over belangrijke zaken als een parlementaire enquête over de vorige bankencrisis, alsof het komende financiële armageddon een ver-van-hun-bedshow is.
Bij minister De Jager zouden gisteren in ieder geval alle alarmbellen moeten zijn afgegaan, toen hij hoorde dat ook de Nederlandse triple-A status – de hoogste kredietwaardigheid – in gevaar is. Want volgens kredietbeoordelaar Moody’s is er een reële dreiging dat de crisis ook doordringt tot de financieel gezondste landen. Dan is het een kwestie van tijd voor de kapitaalvlucht uit de gehele eurozone start.
Politieke unie
De laatste kans voor de munt is het ‘europact’ van Merkel en de Franse president Sarkozy: een voorstel voor gezamenlijk begrotingsbeleid en afdwingbare normen voor begrotingsdiscipline, dat nu in voorbereiding is. Dat betekent overdracht van bevoegdheden aan een orgaan in Brussel en dus verlies van soevereiniteit. Zo’n stap richting de Europese superstaat is controversieel, maar het creëert wel precies waar het in de muntunie altijd aan heeft ontbroken: een politieke unie.
Volgens onbevestigde berichten zou de Europese Centrale Bank na zo’n verregaande koerswijziging bereid zijn om de eurocrisis de monetaire oorlog te verklaren. Dat wil zeggen: met honderden miljarden tegelijk Spaanse en Italiaanse staatsobligaties opkopen om zo een aanstaand faillissement van deze landen te voorkomen (zie kader). Dat geeft Italië en Spanje tijd om te hervormen en hun begroting op orde te krijgen – euro gered.
Zie je, komt allemaal goed. Ga nu maar pinnen.