Door: Jan-Hein Strop / De Pers
Gepubliceerd: dinsdag 17 januari 2012 08:59
Update: dinsdag 17 januari 2012 09:03
Als zelfstandige zelf je pensioen regelen, is zacht gezegd geen pretje. Maar let op: verbetering van het aanbod is in aantocht.
De zzp’er heet grappend ook wel de zelfstandige zonder pensioen – omdat zo veel zzp’ers hun oudedagsvoorziening niet geregeld hebben. Wie daarin verandering wil brengen loopt tegen een angstaanjagend oerwoud van pensioenproducten aan.
Bovendien ben je als zelfstandige zonder personeel uitgesloten van collectieve pensioenvoorzieningen. Daardoor ben je aangewezen op pensioenproducten van verzekeraars en banken, die vaak duurder zijn dan de pensioenfondsen.
Onderling de (lijfrente-) producten vergelijken is lastig, want bij verzekeraars is de risicopremie voor overlijden en arbeidsongeschiktheid onderdeel van het product. Bij banksparen voor pensioen is dat niet zo, en moet je die risico’s afdekken met aparte verzekeringen.
Excelsheets
‘Ik moest 30 pagina’s pensioenvoorwaarden doorspitten om te zien hoe het echt zit’, vertelt consultant Rene Braakhuis. ‘Om pensioenverzekeringen te vergelijken met banksparen, heb ik een paar avonden met excel sheets moeten rekenen. Ik ben handig met cijfers maar voor een normaal iemand is dit is een ramp.’
Helemaal vervelend is dat je als zelfstandige fiscaal minder vriendelijk behandeld wordt dan iemand in loondienst. Dat komt doordat je als zzp’er maximaal 17 procent van het inkomen onbelast mag sparen voor later. ‘Dan ben je in het nadeel ten opzichte van iemand die bij een pensioenfonds is aangesloten’, zegt Herman van Kapelle, hoogleraar Fiscaal Pensioenrecht aan de VU en en fiscalist bij Aegon. ‘Die mag fiscaal vriendelijk al gauw tienduizenden euro’s meer pensioen opbouwen.’
Vandaar dat er nu stemmen opgaan om zzp’ers ook toegang te geven tot collectieve pensioenregelingen, zodat ze gelijk behandeld worden. Aegon dring daarop aan, net als partijen als BeFrank, dat goedkope pensioenproducten aanbiedt.
Deze bedrijven willen collectieve regelingen aanbieden, die concurreren met de al bestaande pensioenverzekeringen. En dat is hard nodig omdat deze verzekeringen zoals gezegd vaak ondoorgrondelijk en duur zijn. Het is niet voor niets dat er over ‘woekerpensioenen’ gesproken wordt, analoog aan de ‘woekerpolissen’.
Discipline
De nieuwe manier van pensioenopbouw is sparen en beleggen in de ‘PPI’: Premie Pensioen Instelling. Hiermee kun je ook zelfstandigen een individuele spaarpot aanbieden, met als voordeel dat de kosten vermoedelijk lager zijn dan het helemaal zelf doen.
Ander voordeel is dat sparen bij een PPI voor zzp’ers zekerheid biedt dat ze bij pensionering ook daadwerkelijk een spaarpot hebben. Want net als bij pensioenfondsen kun je het geld er niet zomaar af halen. Het risico dat je als zzp’er in geldnood je zelf beheerde pot leeghaalt, is natuurlijk niet denkbeeldig. ‘Discipline is de belangrijkste reden zzp’ers toe te laten tot de PPI’, zegt consultant Bert Jan Tiesinga van New Flame, die verzekeraars als klant heeft.
PPI’s zijn sterk in opkomst, maar nu alleen opengesteld voor bedrijven en hun werknemers. Vraag is of het ministerie van Sociale Zaken aan het verzoek van Aegon en anderen gehoor geeft om de wet te wijzigen voor de zelfstandigen. Tiesinga denkt dat het roer omgaat. ‘Er is geen enkele reden zzp’ers anders te behandelen.'