Door: Nienke Ledegang / De Pers
Gepubliceerd: donderdag 2 februari 2012 09:05
De tijd dat we ouderen gewetenloos konden opbergen in een achterafkamertje in een troosteloze bejaardenflat ligt achter ons.
Ouderen weten heel goed wat ze willen. Er wordt alleen verdomd slecht naar ze geluisterd. Dat geldt niet voor Rutger Derksen van Huis van Gemak en Emile Dijkstra van Cliqmakelaars (NVM). Zij gingen samen de uitdaging als ‘seniorenmakelaar’ aan en begeleiden ouderen bij de aankoop van een geschikte woning. En ja, daar komt meer bij kijken. Derksen: ‘Senioren hebben vaak een wensenlijst, die wij aanvullen met noodzakelijke zoekcriteria zoals woningindeling, mobiliteit, mantelzorg, sociale contacten, veiligheid en leefgemak.’
In hun werk merkten Derksen en Dijkstra al snel dat er in Nederland veel te weinig gebouwd wordt wat aan de wensen van ouderen voldoet. Dijkstra: ‘Natuurlijk staan er genoeg woningen te koop en ook zeker appartementen, maar bijna al deze woningen hebben een totaal verkeerde indeling. Aannemers en architecten, maar ook gemeentes kijken daar totaal niet naar. Om een eenvoudig voorbeeld te geven: een badkamer moet minimaal negen vierkante meter zijn en dan het liefst nog in drie bij drie. Dit is noodzakelijk om zo’n ruimte ook te kunnen betreden met een rolstoel, rollator, badlift of door zorgverleners. Vaak is een badkamer veel smaller, omdat dat zogenaamd beter uitkomt.’
Oplaadpunt
‘Ook hele eenvoudige behoeftes als een oplaadpunt voor elektrische fietsen of een elektrische deuropener worden weggelaten uit kostenoverweging. Hoe vaak komen wij niet bij senioren waar in de smalle hal of gang een rolstoel of rollator moet staan terwijl dit eigenlijk niet past. Het plaatsen van deze hulpmiddelen op de galerij is ook geen optie, omdat buren dan niet meer naar hun woning kunnen. Het probleem zit echt in ruimte en functionele woningindeling, hierin moet nog een enorme slag worden geslagen, want de hausse van senioren moet nog komen’, zegt Dijkstra.
Nu heeft natuurlijk niet elke fitte vijftig- of zestigplusser een rolstoel, of is afhankelijk van liften in huis. ‘Nee, maar het is wel verstandig om op tijd na te denken over je woontoekomst. Wij signaleren dat veel senioren zich te laat realiseren dat ze ouder worden. Een woningaanpassing of verhuizing wordt dan te laat ingezet. Wij raden mensen aan om te anticiperen op fysieke beperkingen. Een ongeluk zit in een klein hoekje. Er zijn legio voorbeelden van senioren die onder druk een beslissing moeten nemen over hun woonomstandigheden. Dat leidt dikwijls tot veel stress en een hoge urgentie. De ideale woning is dan niet altijd te koop. En in een urgente situatie neem je niet altijd de juiste beslissingen.’
Dat zal Jannie Dijkstra (78) hopelijk niet gebeuren. Sinds zij in de seniorenkerngroep van Zeistse woningbouwvereniging De Kombinatie zit, heeft ze aardig wat expertise op het gebied van wonen ontwikkeld. Deze kerngroep heeft zich gebogen over de vraag hoe de ideale seniorenwoning eruitziet. Dat heeft geleid tot de publicatie van het boekje Ballonnetje oplaten? met daarin duizend-en-één tips waar projectontwikkelaars rekening mee zouden kunnen of moeten houden. ‘En we zijn alweer aan de tweede druk toe, want de mogelijkheden veranderen voortdurend. Bijvoorbeeld wat het opladen van elektrische scootmobiels betreft’, aldus Dijkstra. Je kunt het zo gek niet bedenken of Dijkstra en haar ‘collega’s’ hebben erover nagedacht: liften, trappenhuis, ventilatie, verlichting, de hoogte van de deurbel. ‘We zijn met de hele groep in alle complexen van De Kombinatie gaan kijken en hebben op basis van wat we daar zagen, opgeschreven hoe wij het graag zouden zien. Het lijken misschien kleinigheden, maar wij vinden het belangrijk. In de oude complexen, die in de jaren zestig en zeventig gebouwd werden, is het lastig om die woonwensen nu in te passen, maar in nieuw te bouwen woongebouwen kan er misschien wél rekening mee gehouden worden.’
Ruimte
Bestaat de ideale ouderenwoning? Dijkstra denkt van wel. ‘Met onze aanbevelingen kun je in elk geval een heel eind komen.’ Rutger Derksen denkt het ook, maar is wel somberder: ‘Senioren wensen anno 2012 een plezierige en veilige woonomgeving. Een appartement is vaak een prima oplossing. We merken wel dat er dan vooral vraag is naar appartementen met een royale woonkamer en een ruim (privacyvol) balkon. ‘
‘Veel mensen denken dat senioren zich prima kunnen redden in een kleine woning. Ze vergissen zich in de ruimte die zij nodig hebben voor bijvoorbeeld hun rollator en scootmobiel. Daarnaast zijn senioren erg gehecht aan hun meubilair, hobby-?spullen en comfort waardoor ruimte van belang blijft. ‘
‘Een ander deel is op zoek naar een huis, liefst gelijkvloers met een hanteerbare tuin. Dit type bungalows wordt bijna niet gebouwd en hier is slecht aan te komen, ondanks de uitgebreide vraag. Er is dus nog wel wat werk aan de winkel, willen we de toenemende stroom ouderen in de nabije toekomst naar tevredenheid huisvesten.’