Dirk De Wolf

Voorpublicatie: Het einde van het Zwitsers bankgeheim

Voorpublicatie: Het einde van het Zwitsers bankgeheim

Door: Dirk De Wolf
Gepubliceerd: 31 maart 2013 08:38
Update: 25 april 2013 12:27

Het zag er jaren naar uit dat het Zwitsers bankgeheim alle stormen zou doorstaan. Die tijd is voorbij. In zijn boek Het einde van het Zwitsers bankgeheim ontrafelt Dirk De Wolf de mythe van het anoniem bankieren. Een voorpublicatie.  

Al decennialang is Zwitserland het land bij uitstek om er veilig en discreet uw centen te verbergen. De grote troeven van dit land zijn een onwaarschijnlijke stabiliteit op sociaal en politiek vlak, hoog opgeleide mensen en een buitengewone discretie. Anno 2012 is er volgens de VS, EU, G20 en OESO geen toekomst meer voor belastingparadijzen met een bankgeheim zoals Zwitserland, en dit door het steeds kleiner worden van de wereld, de voorschrijdende informatisering en dito informatie-uitwisseling.



Ook in Zwitserland begint men in te zien dat het bankgeheim zoals men het kende, voorbij is. Dit blijkt uit onderstaande uitspraak van Sergio Ermotti, CEO van UBS, in de Zwitserse krant Tages-Anzeiger: I have said for a long time that banking secrecy, as we knew it ten years ago, is over.



De medaille van het bankgeheim heeft echter twee kanten. Het is inderdaad zo dat het bankgeheim ervoor zorgt dat sommigen hun belastingen kunnen ontduiken, ook voor staten met een schappelijke fiscaliteit. Het zorgt er ook voor dat elke burger van een heel belangrijke vrijheid geniet, namelijk de economische vrijheid. Het staat iedereen vrij, bovendien heeft iedereen het recht om zelf een oordeel te vellen over dit onderwerp. Maar zoals de Engelsen zeggen: It’s a trade-off



Wat overduidelijk blijkt is dat het bankgeheim een belangrijke belemmering vormt voor de internationale fiscale samenwerking, aangezien landen met een fiscaal bankgeheim traditioneel weigeren om bancaire informatie van buitenlandse belastingplichtigen mee te delen aan de fiscale administraties van andere landen. Precies deze weigering is lange tijd een doorn in het oog van de internationale gemeenschap geweest. De internationale druk om tot vergaande uitwisseling van gegevens te komen ten behoeve van fiscale doeleinden, bestond dus al langere  tijd, maar is door de internationale financiële en economische crisis nog meer toegenomen. Deze crisis heeft landen doen inzien dat zij heel wat fiscale inkomsten missen omdat zwart kapitaal internationaal door het bankgeheim verborgen kan blijven.



Het Zwitsers bankgeheim ligt van verschillende kanten, zowel van landen als internationale organisaties, zowel multilateraal als bilateraal, onder vuur.

Het Zwitsers bankgeheim en het fiscaal recht
Het fiscaal recht is één van de grenzen van het bankgeheim in de Zwitserse wetgeving.24 Het is waarschijnlijk op dit domein dat het bankgeheim het meest betwist werd. Het zou een drijfveer zijn voor fraudeurs en zou belastingontwijking vergemakkelijken. Het is namelijk een bekend feit dat de belastingplichtige altijd tracht zo weinig mogelijk aan te geven.



Belastingontwijking
Belastingontwijking kan als volgt omschreven worden: op wettelijke basis proberen, meestal in internationaal verband, zo weinig mogelijk belasting te betalen door gelden door te spelen aan landen die het maximaal laten renderen; het gaat om landen die uiteraard weinig of geen belasting heffen op kapitaalopbrengsten (Chambost, 1980, p. 18).




Omdat in het Zwitserse belastingrecht het aanslagstelsel van kracht is, wordt er een zekere vertrouwensverhouding tussen de fiscus en de belastingplichtige verondersteld. Mocht de belastingplichtige zich bij de aangifte vergist hebben, dan heeft hij nog geen delict bedreven en kan hij hoogstens worden beboet. De term belastingontwijking heeft in Zwitserland dus een vrij ruime betekenis en betreft voornamelijk het niet-aangeven van inkomsten of het vergeten te betalen. Aangezien belastingontwijking niet strafbaar is, kan daarvoor het bankgeheim dan ook niet worden opgeheven en zullen de Zwitserse autoriteiten geen informatie uitwisselen met landen die deze belastingvlucht willen controleren (Bonte, 2002,
p. 49; Lambelet, 2002).





De fiscale overheid controleert de belastingaangifte volgens een administratieve procedure waarbij het niet toegelaten is rechtstreeks inlichtingen te vragen aan de banken. Maar ze mag van de belastingplichtige een getuigschrift van één of meerdere banken eisen als de fiscale overheid vermoedt dat de belastingplichtige daar een rekening bezit. De bank moet dan, na aanvraag van de belanghebbende, een volledige en precieze opgave van zijn bezittingen opstellen. Een valse verklaring zou tot een strafrechtelijke verantwoordelijkheid leiden voor de bank. Het getuigschrift wordt aan de belastingplichtige overhandigd, wiens verantwoordelijkheid het is om dit aan de fiscale overheid door te geven (Aubert et al., 1982).



Belastingontwijking mag niet verward worden met belastingvermijding. Men spreekt van belastingvermijding wanneer een persoon zich niet in belastbare omstandigheden bevindt en er alles aan zal doen om zich daar niet onder te begeven. Van belastingvermijding is ook sprake wanneer een persoon een bonafide juridische constructie opzet, waardoor hij minder belasting moet betalen dan in een situatie waarin hij zich normaal zou bevinden. Belastingontwijking doet zich echter voor wanneer een persoon zich in een situatie bevindt waarin een bepaalde belasting verschuldigd is, en hij door een of ander middel aan deze belasting tracht te ontsnappen (Debruyne, 2009, p. 38-39).



Belastingontduiking en fiscale fraude
In tegenstelling tot de gangbare opvattingen is de belastingfraude wel een inbreuk op de Zwitserse wetgeving. Wanneer door een buitenlandse autoriteit kan worden aangetoond dat er fraude gepleegd is, kan het bankgeheim opgeheven worden. Zwitserland heeft met diverse landen verdragen afgesloten waardoor het verplicht is buitenlandse autoriteiten te helpen om criminele activiteiten, waaronder fraude, op te sporen. Onder fiscale fraude wordt onder meer verstaan het verkrijgen van een belastingvoordeel of -aftrek door het indienen van valse, vervalste of onjuiste documenten met de intentie de fiscus te bedriegen (Bonte, 2002, p. 49; Chambost, 1980, p. 19-20; Lambelet, 2002). Men komt hier op het domein van de oplichting volgens artikel 148 van het Strafwetboek (federale wet ter bestrijding van fiscale fraude van 9 juni 1977). Bijgevolg heeft de rechter het recht om rechtstreeks inlichtingen te bekomen van de banken. Belastingontduiking is “iets vergeten aan te geven” en dat is naar Zwitserse maatstaven niet strafbaar, maar beboetbaar. Ook als het opzettelijk gebeurt. Omdat ontduiken in Zwitserland niet strafbaar is – het wordt er als een administratieve inbreuk beschouwd – mogen banken daarover geen klantgegevens verstrekken aan buitenlandse autoriteiten (Van Almelo, 2009, p. 21).




Er dient opgemerkt te worden dat Zwitserland recentelijk het onderscheid tussen belastingontduiking en belastingfraude in de internationale context heeft opgeheven. Echter deze regel is enkel van toepassing tussen Zwitserland en de staten waarmee het een bilateraal verdrag heeft gesloten overeenkomstig de OESO-standaarden. Hierbij wordt er niet gewerkt via een automatische uitwisseling van gegevens, maar via een aanpak geval per geval. Hierbij moet een buitenlandse overheid bewijzen aanvoeren dat één van haar onderdanen ervan verdacht wordt geld te verschuilen op Zwitserse bankrekeningen; dan pas kan ze eisen van de Zwitsers dat de gegevens van die persoon worden doorgegeven. Ten slotte is er geen uitwisseling van gegevens tussen Zwitserland en de Europese Unie; het bronheffingssysteem is nog steeds van toepassing (Pompen, 2010).

Verschil tussen belastingontwijking en fiscale fraude in de Zwitserse wetgeving
Het onderscheid tussen fiscale fraude en belastingontwijking in de Zwitserse wetgeving is vrij fundamenteel en heeft repercussies op het bankgeheim. Belastingontwijking is onderhevig aan een administratieve procedure door de fiscale autoriteiten. In dit geval hebben de banken, als derde, geen verplichting inlichtingen te verstrekken.



Fiscale fraude kan via twee procedures worden beoordeeld in functie van de betreffende fiscale wet: aan de ene kant heeft men de administratieve procedure, analoog aan de procedure betreffende de belastingontwijking, aan de andere kant kan fiscale fraude aangezien worden als een inbreuk op het gemeen recht en zal vervolging worden ingesteld volgens het strafrecht ingeleid door een rechtbank. In dat geval is de bank bij verzoek verplicht inlichtingen te verschaffen. De rechtbank besluit dan of het in dat geval om fiscale fraude gaat of niet (Aubert et al., 1982, p. 198-202; Lambelet, 2002).

Kunnen belastingontduiking en fiscale fraude verhinderd worden door het bankgeheim op te heffen?
De belastingplichtige op zoek naar belastingontduiking zal steeds een ander toevluchtsoord voor zijn kapitalen vinden, zelfs buiten het land. Niet-aangegeven kapitalen zullen zich in de banken bevinden en deze zullen die terug in de economische kringloop plaatsen wat voor de Zwitsers steeds interessanter is dan dat deze kapitalen in een vreemd land, dat fiscale voordelen aanbiedt, terechtkomen.



Misbruiken kunnen langs andere wegen dan door de opheffing van het bankgeheim bestreden worden: zwaardere taxatie voor vreemdelingen die geen winstgevende activiteiten beoefenen, maatregelen om het misbruik in verband met de overeenkomsten tegen de dubbele belasting tegen te gaan, enz. De fiscale fraude is bij ernstige gevallen strafrechtelijk. De verplichting van de bankier om te getuigen vloeit voort uit de wetten van de strafrechtelijke procedure. De beste manier om de fiscale fraude te verhinderen is gebruik te maken van een betere techniek van belastinginning. Bijvoorbeeld alle bestaande werkmiddelen aanwenden en indien noodzakelijk de verplichting van de particulieren om rekening bij te houden te vergroten.



Fiscale aspecten van Zwitserland
De Zwitserse fiscaliteit is een bijzonder complexe aangelegenheid. Zwitserland is een federale staat waarbij dit uitdrukkelijk tot uiting komt in de fiscale aangelegenheid. De directe belastingen worden niet alleen geheven door de confederatie maar eveneens door de 26 soevereine kantons en door de ongeveer 2.800 gemeenten. De confederatie en de kantons bezitten elk hun eigen fiscale wetgeving op basis van hun fiscale soevereiniteit. Enerzijds wordt aan de confederatie een gelimiteerde bevoegdheid inzake belastingen toegekend en anderzijds beschikken de kantons over het volle recht van belastingheffing behalve wanneer de Grondwet hen uitdrukkelijk verbiedt om bepaalde belastingen te heffen. Het verbod op de dubbele interkantonnale belasting is de tweede beperking voor de kantons. De “Loi fédérale sur l’harmonisation des impôts directs des cantons et des
communes” 25 van 14 december 1990 poogt een verticale formele harmonisatie te bereiken en vormt de derde beperking van de kantonnale bevoegdheid. De fiscale soevereiniteit van de kantons kan ook beperkt worden door belastingverdragen die tussen de Zwitserse Federatie en andere landen worden overeengekomen. De gemeenten beschikken over de gedelegeerde bevoegdheid inzake fiscaliteit.



Het Zwitserse belastingsysteem heeft als gevolg dat er zich een dubbele belastingheffing kan voordoen zowel op interkantonnaal als internationaal vlak. Conflicten van interkantonnale dubbelbelasting kunnen worden opgelost zowel op basis van de jurisdictie van het Federaal Hooggerechtshof als op basis van de federale wet van de belastingharmonisatie. Conflicten op internationaal vlak kunnen worden opgelost door belastingverdragen met andere landen af te sluiten (Commission d’information et de formation, 2001).



Zwitserland kent een laag nominaal tarief zowel wat de personen- als de vennootschapsbelasting betreft. Daarnaast bieden de kantons verschillende gunstregimes aan vennootschappen zoals holdingmaatschappijen, administratieve vennootschappen en nieuwe ondernemingen. De kantons kennen ook deelnemingsvrijstellingen toe aan bepaalde ondernemingen. Deze verschillende gunstregimes die door de kantons worden toegekend, maken het voorwerp van discussie uit tussen Zwitserland en de Europese Commissie.


Trefwoord(en): voorpublicatie, vpmaart2013,



Zwitsers bankgeheim
Sinds eeuwen wordt Zwitserland in één adem genoemd met anoniem bankieren en het bankgeheim. Doorheen de jaren heeft Zwitserland de geheimhouding echter keer op keer afgezwakt op vraag van het buitenland. In dit boek is de hoofdvraag dan ook: Welke machtsmiddelen hebben de VS, EU, G20 en OESO in deze globaliserende wereld om druk uit te oefenen op het Zwitsers bankgeheim? Dirk De Wolf gaat dieper in op de binnenlandse én buitenlandse context van het Zwitsers bankgeheim om een antwoord te vinden op deze vraag.



Dirk de Wolf
Dirk de Wolf studeerde af als Bachelor of Science in de politieke wetenschappen en behaalde ook een Master of Science in de EU-studies aan de Universiteit van Gent. Momenteel volgt hij de Master of Science in de Algemene Economie. Hij verdiept zich al meerdere jaren in het Zwitsers bankgeheim en schreef ook zijn master hierover.

BOEK Het einde van het Zwitsers bankgeheim
AUTEUR Dirk De Wolf
SOFTCOVER 129 p.
ISBN 978 90 4861 638 1
PRIJS € 28

 




 
  Plaats dit bericht op Twitter Voeg dit bericht toe aan NuJij.nl Voeg dit bericht toe aan linkedin.com Voeg dit bericht toe aan hyves.nl Voeg dit bericht toe aan facebook.com Reageer Stuur dit bericht door per email Stuur door Druk deze pagina af op je printer Print  

 

Meest gelezen deondernemer

  • Europese Hof van Justitie: ZZP-tarief in cao's

    DeOndernemer

    'ZZP-tarief in cao's'
    Gisteren, 09:31
    Vele tienduizenden onderbetaalde zzp'ers in de thuiszorg, bouw, postbezorging en de transport krijgen een steuntje in de rug. Als het aan Europa ligt, kunnen vakbonden in cao's afspraken maken over minimumtarieven voor kleine zelfstandigen.

  • Dit verdient koning Willem-Alexander in 2015

    ANP

    Dit verdient Willem-Alexander in 2015
    Gisteren, 16:55
    Koning Willem-Alexander krijgt volgend jaar een uitkering van 823.000 euro. Dat is 6000 euro meer dan dit jaar. Dat blijkt dinsdag uit de begroting van 'De Koning', die is opgenomen in de miljoenennota.

  • Playmobil: we stoppen met Zwarte Piet

    DeOndernemer

    We stoppen met Zwarte Piet
    Gisteren, 12:37
    Na Fisher-Price trekt nu ook Playmobil de stekker uit de productie van haar Zwarte Pietenspeelgoed. Het bedrijf laat weten dat er geen nieuw pietenspeelgoed meer wordt gemaakt. De themasets zijn verkrijgbaar “zolang de voorraad strekt”.

Meer nieuws deondernemer

Volgend bericht >

Reageer op dit artikel:  

Reageer Door: declanherbert, 20 jun 2014 18:12
Thank you for helping people get the awesome information they need alat bantu sex

Reageer Door: hussainhayden, 03 apr 2014 10:47
Thanks for informative share! I thought it was going to be some boring old post, but it really compensated for my time obat herbal kanker

Reageer Door: dheshop, 03 apr 2014 09:33
This is excellent advice. For guys like me, it’s difficult to find the first step into the industry. Thanks for pointing me in the right direction! Eye Makeup Tutorial Medium Hairstyles 2014

Reageer Door: hussainhayden, 21 jan 2014 04:45
I have been surfing online more than three hours lately, but I never found any interesting article like yours. It’s beautiful worth enough for me. jasa seo terbaik

Reageer Door: hussainhayden, 21 jan 2014 04:43
Wonderful blog! I found it while browsing on Yahoo News. Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News? I've been trying for a while but I never seem to get there! Cheers Desain Ruang Tamu Minimalis

 

Promotie