Door: Kluwer
Web 2.0. is volgens de een de tweede internetrevolutie, volgens de ander niets meer dan een modieuze term als dekmantel voor een lege hype. Zeker is echter dat de wereld verandert en het einde van die verandering is niet in zicht.
Web 2.0 dankt zijn naam aan een conferentie in 2004 met die naam, waarop webprofeten, cybergoeroes en andere zelfverklaarde visionairs jubelende verhalen over de tweede generatie internet hielden, dat na het uiteenspatten van de zeepbel alsnog al zijn beloftes zou moeten inlossen. Web 2.0 is inmiddels überhip, zowel bij gebruikers als bij investeerders. Diensten als Del.icio.us, Flickr (beide ingelijfd door Yahoo) en Myspaces gelden als typische Web 2.0-voorbeelden.
Web 2.0 is geen vast omschreven begrip, we kunnen het zo breed uitleggen als we willen. In de meeste (digitale) literatuur wordt Web 2.0 in drie termen samengevat:
- sociale netwerken
- collectieve intelligentie
- user generated content
Sociale netwerken
Web 2.0 heeft niets te maken met een nieuwe infrastructuur of techniek, al spelen nieuwe technieken op de achtergrond wel degelijk een rol. Zowel nieuwe programmeertechnieken als bijvoorbeeld de razendsnelle integratie van breedband in de wereldwijde huishoudens. Wat we met Web 2.0 bedoelen is dat sociale interactie via het web op een slimme, interactieve manier wordt ontsloten en gestimuleerd. Sociale interactie als maatschappelijke trend: sociale netwerken die digitaal ontsloten worden.
Collectieve intelligentie
Collectieve intelligentie ontstaat uit twee ideeën, zo is de dominante theorie. De eerste is dat mensen alles kunnen delen, van foto's (Flickr) tot bookmarks (Del.icio.us), muziek (Bittorrent), kennis (Wikipedia), tot hun favoriete blogs (Technorati). Het tweede idee is dat het geheel meer is dan de som der delen. Denk hierbij aan de methode die Google toepast bij zijn vermaarde page rank. Op basis van hyperlinks van heel veel sites ontstaat zo een nieuwe, collectieve intelligentie. Ook de succesvolle methode die Amazon al tijden toepast om andere producten onder de aandacht te brengen op basis van het koopgedrag van gebruikers die hetzelfde product hebben gekocht, mogen we uitleggen als een Web 2.0-methode.
Nog een keer Google: een van de meest gewaardeerde sites is Google Maps. Google maakt hierbij handig gebruik van de behoefte bij internetters om al dan niet nuttige informatie aan elkaar te knopen. Google Maps is in de basis niets anders dan een online verzameling satellietbeelden. Maar echt leuk wordt het pas als gebruikers informatie gaan toevoegen aan deze kaarten op basis van zogenoemde tags. Algemeen geldt dat échte Web 2.0-sites de sites zijn die het delen van informatie via een intuïtieve en aantrekkelijke manier mogelijk maken.
User Generated Content
Een derde term die we onder Web 2.0 willen uitleggen, user generated content: inhoudelijke bijdragen van niet-professionele gebruikers aan een online medium. Het grote verschil met de traditionele manier van content vergaren is dat daar professionals in dienst van een mediabedrijf de inhoud van dat medium produceren.
Voorbeelden van user-generated content zijn foto's, video's of audio-opnames. Maar ook recensies, weblogs of recepten kunnen we scharen onder het begrip user-generated content. Vormen waar user-generated content in voorkomt zijn blogs, podcasts en wiki's. Bekende voorbeelden van online media die gebruik maken van user-generated content zijn Wikipedia, Flickr, YouTube en Hyves.
Web 2.0 is een ware revolutie. Een fenomeen dat iedereen de middelen heeft om zijn eigen '15 minutes of fame' te organiseren; dat iedereen een bijdrage kan leveren aan een encyclopedie als Wikipedia; kan deelnemen aan YouTube, vriendennetwerken als MySpace of online werelden als Secondlife.
De Leukste Thuis
Hoewel Web 2.0 als maatschappelijke ontwikkeling nieuw is, is user-generated content geen nieuw verschijnsel. Alleen de techniek die er nu voor mogelijk is, is nieuw. Bij traditionele media als boeken, kranten, radio en televisie, waren er vaak ook al vormen van user-generated content aanwezig. Voor een programma als De Leukste Thuis zenden kijkers gevraagd en ongevraagd hun eigen home-video's in en de meeste kranten plaatsen ingezonden brieven e.d. van lezers.
De techniek die aan nieuwe mediaontwikkelingen ten grondslag ligt, maakt dat de stap van maken naar publiceren veel kleiner is: het gemak en de snelheid ligt namelijk veel hoger. Wachten tot een foto wordt geplaatst in een krant duurt minstens een dag, terwijl die op het internet verkort kan worden tot de tijd die het duurt om die foto te uploaden.
Kansen voor ondernemers
Web 2.0 gaat over veranderend gedrag. Mensen veranderen van passieve toehoorders en kijkers in actoren die zelf hun inbreng hebben in de wereld van het nieuws en het vermaak en zijn zelf brengers van boodschappen geworden. En, we nemen de meningen van anderen serieus, niet alleen van experts. We nemen deel aan de ontwikkelingen in plaats van ernaar te kijken en af te wachten. Waar we voorheen het nieuws, het vermaak en de bronnen van informatie overlieten aan deskundigen, zijn wij en al die andere deelnemers dat nu zelf geworden.
Waarom is Web 2.0 interessant voor de ondernemer?
- om bij te blijven op het gebied van consumentengedrag;
- om nieuwe communicatieplatforms te hebben;
- om de commerciële kansen die het biedt.
Consumentengedrag
Voor veel ondernemers is het noodzakelijk om op de hoogte te zijn van consumentengedrag. Dat kan betekenen dat je lid bent van vriendennetwerken, zoals Hyves om op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen in jongerenland, en je hebt een eigen Avatar in Second Life. Wellicht hen je daar al een eigen vestiging. Je hebt bovendien al eens een bijdrage aan Wikipedia geleverd en voor het dagelijkse nieuws doe je regelmatig Skoeps aan.
Nieuwe communicatieplatforms
Het gebruik van meer platforms, zoals Hyves en Second Life, heeft tot gevolg dat je op meer manieren met consumenten kan communiceren. Dat betekent ook dat je meer afzetkanalen hebt. De mogelijkheden zijn legio.
Commerciële kansen
Na het uiteenspatten van de internetzeepbel in 2001, was de scepsis over de mogelijkheden handel te drijven via internet weer terug. Inmiddels kunnen we vaststellen dat tweede generatiebedrijven oude economische wetten toepassen. En met succes. Nog maar eens Google: De zoekmachine had zich tijdens de internethausse bescheiden opgesteld. Het concentreerde zich niet alleen op het zoeken en het aantrekken van gebruikers (oude manier), maar werd de facto een advertentiebedrijf om inkomsten te genereren (nieuwe manier) Google verdient niet op zoekers, maar aan het verkopen van advertentieruimte en de techniek om advertenties te plaatsen op basis van een zoekopdracht die de gebruiker intikt.
Successen zien we vooral ontstaan bij bedrijven die de mogelijkheden van internet combineren met bijvoorbeeld de post. Curieus is www.bagborrowsteal.com: voor een vast bedrag per maand mag je kiezen uit dure designertassen. Om te gebruiken zolang te wilt. Uitgekeken op een tas? Terugsturen en gewoon weer een nieuw modelletje uitkiezen.
Mogelijkheden, groot en klein, te over. Op het gebied van zowel transactie als van adverteren. We noemen er slechts enkele: vestiging openen in Second life, adverteren in een game, een webwinkel starten, en vooral: je verdiepen in de mogelijkheden van video. Video en dan vooral video advertising, gaan een grote toekomst tegemoet.
MarketingLive!, hét congres van Tijdschrift voor Marketing