Door: Kluwer
Elk bedrijf met werknemers moet zich houden aan de Arbowet, de wet Arbeidsomstandigheden, met bepalingen over de bescherming van de veiligheid, gezondheid en welzijn van werknemers. In onderstaande checklist kunt u, of de personeelsvertegenwoordiging nagaan of u genoeg aandacht schenkt aan een reeks specifieke thema's. Zie ook de checklists onderaan dit artikel.
Hieronder een aantal belangrijke thema's rond arbobeleid. Beantwoord de vragen en bepaal of u actie moet ondernemen.
Gevaarlijke stoffen
Machines, apparaten
Vloeren
Transport
Vallen, omvallen
Elektra
Agressie, seksuele intimidatie
Lawaai
Lichamelijke belasting
Klimaat
Trillen, schokken
Verlichting
Ergonomie
Taakdruk en tijdsdruk
Algemene materiële voorzieningen
Gevaarlijke stoffen
- Zijn er risico's in verband met blootstelling aan gevaarlijke stoffen?
- Zijn er klachten of irritaties ten gevolge van het werken met gevaarlijke stoffen?
- Zijn er problemen of is er onkunde met betrekking tot opslag, gebruik, vervoer van gevaarlijke stoffen?
- Is er een opschriftgesteld beleid - procedures en toezicht - over het omgaan met gevaarlijke stoffen, en wordt dat beleid gecontroleerd?
- Zijn er risico's van brand- en explosiegevaar? Zijn die risico's voldoende afgedekt door beheersmaatregelen? Worden die gecontroleerd?
Machines, apparaten
- Zijn er risico's van stoten of snijden door uitstekende delen van machines en apparaten?
- Zijn er risico's van knellen, snijden, pletten door aanraking met bewegende delen van machines en apparaten?
- Zijn er voldoende zichtbare en bereikbare noodstoppen aan machines?
- Worden machines en apparaten stilgezet en ontkoppeld van elektriciteit bij het verhelpen van storingen en uitvoeren van onderhoud?
- Worden de machines en apparaten alleen gebruikt door voldoende deskundige werknemers?
Vloeren
- Zijn er risico's door gladde of ongelijke vloeren of door gebrek aan ordelijkheid en netheid?
Transport
- Zijn er risico's door transport in gebouwen en op terreinen, zijn de looproutes voor voetgangers voldoende breed en gescheiden van de transportroutes?
Vallen, omvallen
- Zijn er risico's van omvallen en wegglijden van gestapelde goederen?
- Bestaan er risico's voor het vallen van voorwerpen of het omvallen of instorten van constructies (bijvoorbeeld steigers of magazijnstellingen)?
- Zijn er risico's van vallen van hoogte door ontbrekende en ondeugdelijke trappen, steigers, leuningen, ladders?
Elektra
- Zijn er - in het oog springende - risico's in verband met elektrische installaties: veilige aanleg en plaats, regelmatig en veilig onderhoud, veilig en deskundig gebruik?
Agressie, seksuele intimidatie
- Zijn er problemen in verband met agressie en seksuele intimidatie?
Lawaai
- Zijn er problemen in verband met pesten op het werk?
- Zijn er risico's op gehoorschade ten gevolge van lawaaiconcentraties?
- Is er sprake van hinder in het werk door te hoge lawaaiconcentraties?
Lichamelijke belasting
Zijn er situaties waarin regelmatig in een ongunstige lichaamshouding, met aanzienlijke krachtsinspanning, of in repeterende bewegingen wordt gewerkt?
- Wordt er langdurig in dezelfde lichaamshouding gewerkt, staand of zittend?
Klimaat
- Is het klimaat in de werkruimten comfortabel?
- Is er sprake van voldoende verse lucht en ventilatie?
- Zijn er voldoende maatregelen en voorzieningen bij het werken in koude, hete of natte omstandigheden?
Trillen, schokken
- Is er sprake van belasting door trillen en schokken van machines, apparaten en/of transportmiddelen?
Verlichting
- Is er in de werkruimten voldoende daglicht aanwezig?
- Is er voldoende en niet verblindende verlichting om het werk te kunnen doen?
- Is het contrast tussen werkplekverlichting en omgevingsverlichting niet te groot?
- Is sprake van hinderlijke spiegeling op het beeldscherm?
Ergonomie
- Zijn de werkplekken en de apparatuur of machines aangepast aan de taken en lichaamsmaten van medewerkers?
Taakdruk en tijdsdruk
- Is het werk voldoende afwisselend?
- Zijn er problemen met de werkdruk en de werktempo's?
- Wordt in het werk voldoende een beroep gedaan op de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de werknemer?
- Zijn er knelpunten die te maken hebben met collegialiteit en de manier van leiding geven?
- Hebben werknemers in voldoende mate de mogelijkheid problemen in het werk zelf op te lossen?
- Zijn de werktijden, de mogelijkheid om pauzes en verlofdagen te nemen naar tevredenheid geregeld?
Algemene materiële voorzieningen
- Is er voor de taak van de werknemer een geschikte stoel aanwezig?
- Is de werk(vlak)hoogte op de werkplek aangepast aan de taak en de werknemer?
- Zijn er voldoende en goed functionerende toilet- en wasvoorzieningen, zijn ze voor mannen en vrouwen gescheiden, worden ze voldoende schoongehouden?
- Als er bedrijfskleding wordt gedragen, zijn er voor mannen en vrouwen gescheiden voorzieningen om zich om te kleden, kan vuile en schone kleding gescheiden van elkaar worden opgeborgen?
- Zijn er voldoende afgesloten (kantine)voorzieningen voor rokers?
- Zijn er voldoende EHBO-voorzieningen: kisten, kasten, materiaal? Wordt de staat ervan voldoende bijgehouden?
- Is er voldoende brandblus- en branddetectie-apparatuur aanwezig, die regelmatig wordt getest?
- Zijn er voldoende nooduitgangen en vluchtwegen, zijn ze altijd vrij van obstakels, van binnen te openen, voorzien van noodverlichting?
- Zijn er, gezien de aanwezige risico's, voldoende en geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen: worden ze in voldoende mate gedragen, schoongehouden, opgeborgen en vervangen?
[ Bron: Praktijkboek Arbeidsomstandigheden ]
Raadpleeg ook de volgende checklists: