Is de werkruimte wel schoon genoeg?

Door: Kluwer

Slechte kwaliteit van het binnenmilieu in kantoren kan de oorzaak zijn van dalende productiviteit en een stijgend ziekteverzuim. Het is belangrijk om de oorzaken op het spoor te komen.

Werken in een kantooromgeving is beslist niet ongezond. Toch kan het gebeuren dat de productiviteit schijnbaar zonder oorzaak daalt en het ziekteverzuim aanwijsbaar stijgt. Als het Nederlands Elftal niet speelt en er ook geen griepgolf heerst, moet er iets anders aan de hand zijn. Tien tegen één dat de klachten te maken hebben met de kwaliteit van het binnenmilieu. Dit binnenmilieu omvat zaken als luchttemperatuur, relatieve luchtvochtigheid, luchtsnelheid en luchtkwaliteit. Bij dit laatste kunt u denken aan stof, dan wel microbiologische en chemische verontreinigingen.

Wet en plicht

Wettelijk gezien is de werkgever verplicht om te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden waaronder de kwaliteit van het binnenmilieu. Interessanter is natuurlijk dat een gezond binnenmilieu leidt tot minder ziekteverzuim en meer werkplezier.
De kwaliteit van dit binnenmilieu wordt beïnvloed door frequentie en kwaliteit van de schoonmaak, het systeem van luchtbehandeling of klimaatbeheersing en het gedrag van de mensen die er werken. Uit onderzoek blijkt dat veel kantooromgevingen op dit gebied niet voldoen aan de normen voor veilig en gezond werken. Dit blijkt onder andere uit trendanalyses die door de afdeling Arbo & Milieu van Intersafe Groeneveld in de periode 2004- 2006 zijn uitgevoerd. Hierbij werden 250 onderzoeken in kantooromgevingen onder de loep genomen.

Meten is weten

Om de kwaliteit van het binnenmilieu te verbeteren, is het op de eerste plaats van belang om de bestaande situatie te analyseren. Een dergelijk onderzoek kan het beste worden uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau, dat in staat is een structureel (gevalideerd) onderzoek uit te voeren. Het is een belangrijk preventief middel en het geeft concreet antwoord als er klachten zijn. Pas na een grondige analyse kunnen stappen genomen worden om de kwaliteit te verbeteren en te beheren.
Dat geldt overigens niet alleen voor het onderzoek naar de luchtkwaliteit. Gezien de gevaren van een legionellauitbraak is ook onderzoek naar (al dan niet verborgen) besmettingshaarden van groot belang. Het is een goede zaak om de monstername en -analyses te laten uitvoeren door een instantie die hiervoor is geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie. Want dan heeft de onderneming altijd bindende en juridische onafhankelijke resultaten in handen. Hiermee kunnen eventuele claims worden voorkomen en is het voor iedereen duidelijk op welke plekken er maatregelen nodig zijn.

Fysisch luchtonderzoek

Onvoldoende ventilatie, een te hoge of juist een te lage temperatuur of luchtvochtigheid zijn vaak oorzaken van onbehagen. Hoofdpijn, concentratieverlies of klachten als ‘te warm', ‘te koud' en benauwdheid kunnen dan het gevolg zijn. Vooral het CO2-gehalte is een belangrijke indicator voor klachten. Een verhoogde concentratie (boven 700 ppm) geeft aan dat de ventilatie in de ruimten niet voldoende is of dat er luchtrecirculatie plaatsvindt. Anders gezegd: als ‘afgewerkte' lucht niet of niet voldoende wordt afgevoerd.
Het CO2- gehalte, de relatieve luchtvochtigheid, temperatuur en het aantal stofdeeltjes kunnen belangrijke informatie verschaffen en dienen daarom nauwkeurig gemeten te worden. Ook op het gebied van fysische metingen (temperatuur, relatieve vochtigheid en CO2-gehalte) moeten richtlijnen worden gehanteerd. Deze zijn opgesteld door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Microbiologisch luchtonderzoek

In luchtbehandelingsinstallaties bevinden zich micro-organismen. De uitscheidingsstoffenvan deze organismen en de organismen zelf kunnen in de vorm van bio-aërosolen in de lucht aanwezig zijn. Door inademing van deze bio-aërosolen kunnen infectieziekten ontstaan of allergische en/of toxische reacties. Bekende klachten zijn oog- en keelirritaties, verkoudheden, allergieën of chronische vermoeidheid. Vervuilde en besmette luchtbehandelinginstallaties kunnen ook klachten over te droge lucht veroorzaken of over stank. Net zoals het gebruik en onderhoud van de ruimten (clean desk) ook een bron kan zijn van microbiologische vervuiling.

Allergenen

Allergieën komen steeds vaker voor en zijn het gevolg van een reactie van het immuunsysteem op bepaalde stoffen. Deze reacties worden veroorzaakt door zogenoemde lichaamsvreemde stoffen: de allergenen. Een bekend allergeen is de huisstofmijt die, zoals de naam al aangeeft, zich het beste thuis voelt in een stoffige omgeving. Veel allergenen zijn afkomstig van honden, katten, muizen en kakkerlakken. Om het kantoor zoveel mogelijk allergeenvrij te houden, is een goed schoonmaakprogramma meestal afdoende.
Regelmatig onderzoek is behalve een goed beleid ook een probaat middel om de kwaliteit van het schoonmaakbedrijf te beoordelen.

Hygiëne (oppervlakte) onderzoek

Oppervlakten kunnen visueel schoon zijn, maar of er ook echt sprake is van een hygiënisch aanvaardbare situatie is nog maar de vraag. Alleen microbiologisch onderzoek kan hier definitief uitsluitsel geven. Vooral bureaustoelen, toetsenborden en telefoons bevatten vaak hoge concentraties micro-organismen. Heel bekend is het gebruik van de plantenbak als afvalbak.
In ‘mindere tijden' wordt al snel bezuinigd op facilitaire diensten, zoals schoonmaak. Of dat verstandig is, laat zich raden. Het zou gemakkelijk kunnen leiden tot meer klachten en een onnodige verhoging van het ziekteverzuim.

[ Bron: Martijn van Amelsfort, commercieelmanager Services, Intersafe Groeneveld Arbo & Milieu in Facto
Magazine, september 2007 ]

Reageer Stuur door Print