Door: Kluwer
Stel, iemand erft of krijgt een onderneming geschonken en wil deze onderneming voortzetten. Dan kan het verschuldigde successie- of schenkingsrecht het voortbestaan van de onderneming in gevaar brengen. Om dit te voorkomen gelden bij bedrijfsopvolging speciale regelingen voor de betaling van successie- of schenkingsrecht. Dat is de bedrijfsopvolgingsfaciliteit.
De bedrijfsopvolgingsfaciliteit houdt in dat de voortzetter van de onderneming onder voorwaarden een vermindering of uitstel van betaling kan krijgen van het successie- of schenkingsrecht, voor zover dat kan worden toegerekend aan de waarde van het verkregen ondernemingsvermogen. Dat is ook mogelijk als hij slechts een deel van de onderneming verkrijgt dat als zelfstandige onderneming wordt voortgezet. Of als hij aandelen verkrijgt die bij de erflater of schenker een aanmerkelijk belang vormden.
De regelingen voor voorwaardelijke vrijstelling en uitstel van betaling zijn niet van toepassing op zogenoemde beleggingsmaatschappijen.
Voorwaarden
Als voorwaarde voor de voorwaardelijke vrijstelling en uitstel van betaling geldt, dat de verkrijger de onderneming gedurende ten minste vijf jaar voortzet of de aandelen in de onderneming gedurende die periode in zijn bezit houdt. In het geval van schenking gelden nog de volgende aanvullende voorwaarden:
- De schenker moet de verkregen onderneming voorafgaand aan de schenking ten minste vijf jaar zelf hebben gedreven. Bij de schenking van aandelen moeten deze ten minste vijf jaar tot het aanmerkelijk belang van de schenker hebben behoord.
- De schenker moet op het moment van de schenking ten minste 55 jaar zijn of voor meer dan 45% arbeidsongeschikt zijn verklaard.
In twee parten
De waarde van de vermogensbestanddelen wordt in twee parten verdeeld, te weten
- een deel ten aanzien waarvan een vermindering van de belasting tot nihil na vijf jaar (bij schenking na tien jaar) kan worden verkregen, in combinatie met renteloos uitstel van betaling (de voorwaardelijke vrijstelling);
- een deel ten aanzien waarvan een rentedragend uitstel van betaling gedurende tien jaar wordt verleend.
Voorwaardelijke vrijstelling
Men kan voorwaardelijke vrijstelling van successie- of schenkingsrecht krijgen over:
- het verschil tussen de liquidatiewaarde en de voortzettingswaarde; en
- 75% van de waarde van het ondernemingsvermogen.
Normaal gesproken moet ondernemingsvermogen worden gewaardeerd op going-concernwaarde of hogere liquidatiewaarde. Als de voortzettingswaarde van de verkregen onderneming echter lager is dan de liquidatiewaarde mag de voortzetter de onderneming voor het schenkings- en successierecht waarderen op de lagere going-concernwaarde. Het verschil tussen die waarde en de liquidatiewaarde mag hij onder de bedrijfsopvolgingsfaciliteit brengen.
Daarnaast kan de voortzettende ondernemer nog 75% van het ondernemingsvermogen in aanmerking nemen voor toepassing van de voorwaardelijke vrijstelling.
Conserverende aanslag
De Belastingdienst legt wel aanslagen op voor het verschil tussen de liquidatiewaarde en de voortzettingswaarde en de 75% van het ondernemingsvermogen. Dit gebeurt met een conserverende aanslag. Voor deze conserverende aanslag krijgt de voortzettende ondernemer als hij daarom verzoekt, gedurende vijf jaar renteloos uitstel van betaling. De conserverende aanslag hoeft hij alleen te betalen als hij niet voldoet aan de voorwaarde dat hij gedurende vijf jaar de onderneming voortzet of de aandelen in bezit houdt. Als hij wel aan deze voorwaarde voldoet, komen de conserverende aanslagen na vijf jaar te vervallen.
Uitstel van betaling
Men kan uitstel van betaling van successie- of schenkingsrecht krijgen:
- over de verschuldigde belasting die resteert nadat er een conserverende aanslag is opgelegd
- als er meerdere gerechtigden zijn tot het vermogen: voor de zogenoemde overbedelingsvordering op degene die de onderneming voortzet.
Hiervoor kan men gedurende tien jaar uitstel van betaling krijgen. In dit geval moet men het successie- of schenkingsrecht na afloop van de termijn van tien jaar uiteindelijk wel betalen, inclusief de invorderingsrente over die periode.
Voorbeelden
In een folder van de Belastingdienst staat een voorbeeld van toepassing van de regelingen.
[ Bron: Belastingdienst ]