Door: Kluwer
De keuze voor de juiste rechtsvorm is afhankelijk van de persoonlijke situatie van de ondernemer. Start hij alleen of gaat hij samenwerken? Wat wordt er bij samenwerking ingebracht: arbeid, goederen, goodwill of geld? Hoe zit het met het privé-vermogen en belastingen? Is de eenmaal gekozen rechtsvorm wel zo gunstig of moet een andere rechtsvorm worden gekozen? Voor alle rechtsvormen zie Bedrijf oprichten: kies een rechtsvorm. Hier komt aan de orde de commanditaire vennootschap (CV).
Voor een commanditaire vennootschap (CV) gelden grotendeels dezelfde regels als voor een VOF. Het verschil is dat een CV behalve de gewone ('beherende' ) vennoten ook zogenoemde stille vennoten heeft.
Een CV heeft twee soorten vennoten:
- beherende vennoten, die de onderneming daadwerkelijk drijven, en
- stille of commanditaire vennoten, die geld inbrengen in de CV, maar zich niet met de verdere gang van zaken ervan bemoeien.
Wanneer toetreding of vervanging van commanditaire vennoten alleen kan plaatsvinden met toestemming van alle vennoten is sprake van een besloten CV. Bij een open CV hoeft ten minste een vennoot geen toestemming te geven. De open CV is zelfstandig belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting.
Ondernemerschap
Elke beherende vennoot die aan de eisen voldoet, geldt voor de inkomstenbelasting als ondernemer. Als hij voldoet aan het urencriterium, kan hij dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers.
De stille vennoot is geen ondernemer, omdat hij niet rechtstreeks aansprakelijk is voor de schulden van de onderneming. De inkomsten van deze vennoot worden wel belast als 'winst uit onderneming' en hij komt ook in aanmerking voor ondernemingsfaciliteiten die te maken hebben met investeringen (willekeurige afschrijving en investeringsaftrek). Op de overige ondernemingsfaciliteiten heeft de stille vennoot geen recht. Voor de btw en de loonheffing is de CV als geheel ondernemer.
Aansprakelijkheid
De CV is geen rechtspersoon. Elke beherende vennoot is met zijn persoonlijke vermogen hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de CV. De stille vennoten lopen het risico hun ingebrachte kapitaal te verliezen. Voor de schulden van de CV zijn zij alleen hoofdelijk aansprakelijk als zij zich toch bemoeien met de gang van zaken in de onderneming of als hun naam gebruikt wordt in de C.V.
Positie van de stille vennoot
Een stille vennoot is financier van de vennootschap en is niet verder voor de schulden van de vennootschap 'aansprakelijk' dan tot het bedrag dat hij heeft ingebracht. Wil de stille vennoot deze positie handhaven, dan zal hij aan een aantal voorwaarden moeten voldoen. Een van die wettelijke voorwaarden is dat de stille vennoot zich niet naar buiten gedraagt als een beherende vennoot.
Dat laatste zou het geval zijn wanneer hij beheersdaden of beschikkingsdaden verricht. Dan wordt hij aansprakelijk alsof hij beherend vennoot van de CV is. Een andere voorwaarde is dat de eigen naam van de stille vennoot niet in de naam van de vennootschap voorkomt. Hierdoor zou immers de schijn worden gewekt dat de stille vennoot een beherend vennoot, en dus aansprakelijk vennoot is. Overigens kan, onder omstandigheden, van deze regel worden afgeweken.
Wanneer CV?
De CV-vorm leent zich met name voor ondernemingen met financiers die de benodigde geldbedragen niet willen lenen, maar risicodragend ter beschikking van de vennootschap willen stellen. De stille vennoot ontvangt geen rente op het door hem ingelegde geld, maar deelt als vennoot in de winst. De wijze van winstverdeling en andere belangrijke onderdelen van de afspraak tussen de vennoten in de CV worden geregeld in het vennootschapscontract. Ook de CV kan bij onderhandse of notariële akte worden aangegaan.
[ Bron: Belastingdienst ]
CV straks minder aantrekkelijk
De nieuwe Nederlandse cv wordt uiterst onaantrekkelijk, omdat de aansprakelijkheid van de commandiet wordt uitgebreid. Dat staat haaks op Europese ontwikkelingen, waarin de concurrentie losbarst tussen de aantrekkelijkste rechtsvormen. Dat stelt Kid Schwarz, hoogleraar Ondernemingsrecht aan de Universiteit van Maastricht en partner bij Berk Accountants & Belastingadviseurs
Vanaf volgend jaar treedt naar verwachting de nieuwe wet Personenvennootschappen in werking, waarmee de huidige maatschap, vennootschap onder firma (vof) en commanditaire vennootschap (cv) zullen wijzigen of verdwijnen. In het ontwerp blijft de CV bestaan, met de mogelijkheid te kiezen voor de status van rechtspersoon (CVR).
De keuze voor rechtspersoonlijkheid zelf leidt niet tot wijziging van aansprakelijkheid van vennoten. De beherende/besturende vennoten van CV en CVR zijn hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk, terwijl de aansprakelijkheid van commandieten is beperkt tot het bedrag van hun inbreng.
Uitbreiding aansprakelijkheid
Maar in het wetsvoorstel wordt voorgesteld de commandiet hoofdelijk aansprakelijk te stellen voor het geheel van de schulden van de CV of CVR wanneer hij '... door zijn handelen een beslissende invloed uitoefent op het optreden van de besturende vennoten namens de vennootschap'. Aangezien de Nederlandse CV wordt gekenmerkt door een gemiddeld grote invloed van stille vennoten op het vennootschappelijk beleid, wordt daarmee de aansprakelijkheid van commandieten in vergelijking met het huidig recht ernstig uitgebreid.
Alternatief
Invoering van deze bepaling betekent het einde voor de Nederlandse CV. Het dreigend verlies van beperkte aansprakelijkheid van commandieten zal oprichters doen uitwijken naar andere organisatievormen, zoals de limited liability partnership (LLP), een organisatievorm voor maatschapstructuren met volledige rechtspersoonlijkheid, dus echte beperking van aansprakelijkheid.
[ Bron: Rechtennieuws ]