Door: Kluwer
Als een kapitaalverzekering aan bepaalde voorwaarden voldoet, kan deze worden aangemerkt als een kapitaalverzekering eigen woning (KEW). Het voordeel van een KEW is dat de uitkering tot een bepaald bedrag is vrijgesteld van belasting. Omzetting van een bestaande kapitaalverzekering in een KEW is echter in de meeste gevallen niet gunstig.
Een kapitaalverzekering eigen woning is gekoppeld aan een hypotheek voor de eigen woning: de uitkering uit de verzekering is bestemd voor de aflossing van de hypotheekschuld. Het rentebestanddeel van de uitkering uit een KEW wordt niet belast in box 3 maar in box 1. Tijdens de looptijd hoeft men daardoor geen vermogensrendementsheffing over de kapitaalverzekering te betalen en op het rentebestanddeel van de uitkering in box 1 is de forse KEW-vrijstelling van toepassing.
Looptijd- en bandbreedte-eis
Om van de KEW-vrijstelling gebruik te kunnen maken, moet de uitkering worden gebruikt voor het aflossen van de eigenwoningschuld. Dit kan tot uiterlijk op het tijdstip waarop de looptijd van 30 jaar wordt bereikt. Tijdens de looptijd mag de hoogste premie niet meer bedragen dan tien maal de laagste premie op jaarbasis. Bij het omzetten van de kapitaalverzekering in een KEW moet met deze vereisten rekening worden gehouden.
Omzetting
Bij het omzetten van een kapitaalverzekering in een KEW wordt geen onderscheid gemaakt tussen premiebetalingen die vóór of ná de omzetting hebben plaatsgevonden. Hetzelfde geldt voor de looptijd. Dit betekent dat bij het vaststellen of voldaan is aan de looptijd- en bandbreedte-eis van een KEW met de totale verstreken looptijd en de reeds gedane premiebetalingen rekening moet worden gehouden. De ingangsdatum en de premiebetalingen voor de 'oude' kapitaalverzekering gelden namelijk ook voor de KEW-verzekering.
Voorbeeld
Stel dat een belastingplichtige zijn in maart 1993 afgesloten kapitaalverzekering wil omzetten in een kapitaalverzekering eigen woning (KEW). De einddatum wil de belastingplichtige stellen op maart 2037.
De 30-jaarstermijn van de KEW wordt al bereikt in maart 2023. Als op dat moment de waarde in de KEW niet gebruikt wordt voor het aflossen van de eigenwoningschuld, dan komt de KEW fictief tot uitkering en moet over het rentebestanddeel in de verzekering worden afgerekend. De polis verhuist vervolgens naar box 3. Jaarlijks moet de waarde van deze box 3-verzekering meegenomen worden bij het vaststellen van de vermogensrendementsgrondslag. Om deze afrekening te voorkomen, hanteert de verzekeraar vaak het standpunt dat de totale looptijd van een KEW een looptijd van 30 jaar niet mag overschrijden.
Omzetting gunstig of ongunstig?
Het is in de meeste gevallen niet gunstig om een bestaande kapitaalverzekering om te zetten in een KEW. Omzetting kan echter wel gunstig zijn voor kapitaalverzekeringen waarvoor geen recht bestaat op de bijzondere vrijstelling van box 3 (onder deze vrijstelling is maximaal € 123.428 van de waarde van de verzekering tot 14 september 2029 vrijgesteld van vermogensrendementsheffing). Dat wil zeggen voor kapitaalverzekeringen afgesloten ná 14 september 1999, of kapitaalverzekeringen die voor of op 14 september 1999 zijn afgesloten waarvan ná 13 september het verzekerde kapitaal is verhoogd of de looptijd is verlengd.
[ Bron: Fiscaal Juridisch Adviesbureau Nationale Nederlanden ]