Door: Kluwer
Een ondernemer die stelt dat de bedrijfswaarde van een zaak aanzienlijk lager is dan de boekwaarde, moet dit wel met feiten en omstandigheden aannemelijk kunnen maken. Dit bleek onlangs weer uit een uitspraak van Hof Leeuwarden ten aanzien van de boekwaarde van een nieuw kantoorpand na sloop van het oude pand.
Volgens de regels van de fiscale jaarwinstbepaling (goed koopmansgebruik) mag een ondernemer een bedrijfsmiddel afwaarderen als de bedrijfswaarde duurzaam onder de fiscale boekwaarde is gezakt. Dat is onder meer het geval als de bruikbaarheid van het bedrijfsmiddel binnen de onderneming opeens drastisch is verminderd of door snelle economische veroudering. Maar dat moet hij wel aannemelijk maken.
Fiscale eenheid
Een en ander blijkt uit het volgende geval, waarin twee notarissen dachten de fiscus te slim af te kunnen zijn.
Twee notarissen waren een maatschap aangegaan. Een van de notarissen nam via een houdster- en een werk-BV deel aan de maatschap. Deze twee vennootschappen vormden een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. De notarispraktijk was gevestigd in twee naast elkaar gelegen panden. Tussen de panden was doorgang van een meter breed.
Het ene pand was in 1995 ten behoeve van de notarispraktijk aangeschaft. Tussen 1995 en 1999 hadden enige verbouwingen aan het pand plaatsgevonden. De notarissen lieten in 1999 dit pand slopen en vervangen door een groter pand dat tegen het andere pand werd aangebouwd. Er werden voorzieningen aangebracht die het mogelijk maakten om binnendoor van het ene pand naar het andere pand te gaan. De nieuwbouw kwam na 1999 gereed.
Boekwaarde oude pand
De maatschap had in 1999 de gehele boekwaarde van het oude, gesloopte pand vermeerderd met de sloopkosten ten laste van de winst- en verliesrekening gebracht. De notarissen stelden dat het pand voor de praktijk als redelijk versleten mocht worden beschouwd en dat dit een volledige sloop rechtvaardigde. De inspecteur bestreed dit echter. Hij weigerde bij de aanslagregeling over 1999 de afwaardering van het oude kantoorpand tot nihil, omdat het oude pand midden 1999 nog waarde zou hebben.
Een taxateur onroerende zaken van de belastingdienst had naderhand een taxatierapport gemaakt van de nieuwbouw en was daarbij ook ingegaan op de waarde van het oude pand. De taxateur had de waarde van het oude pand slechts fractioneel lager getaxeerd dan de fiscale boekwaarde van dat pand op de maatschapsbalans.
Kostprijs nieuwe pand
De zaak kwam voor Hof Leeuwarden. Het hof stelde vast dat het pand in 1995 niet was verworven met de bedoeling dit in 1999 te slopen. Verder stond vast dat het pand zeer kort voor de sloop nog als kantoorpand voor de notarispraktijk in gebruik was. In zodanig geval bestaat de kostprijs van een nieuw kantoorpand in beginsel uit de boekwaarde van het opgeofferde (gesloopte) gebouw plus de investering in de nieuwbouw.
Het hof hanteerde voor de boekwaarde van het gesloopte gebouw daarbij de taxatiewaarde van de taxateur. Het is volgens het hof in strijd met goed koopmansgebruik in zodanig geval de boekwaarde van het pand in één keer in het jaar van sloop (1999) ten laste van het resultaat te brengen.
Aannemelijk maken
De houdstervennootschap stelde dat het oude pand kort voor de sloop versleten was en dat de bedrijfswaarde nagenoeg nihil was en afwaardering tot nihil in overeenstemming zou zijn met goed koopmansgebruik. Het hof merkte op dat de houdster voor de onderbouwing van haar standpunt geen feiten en omstandigheden aannemelijk had gemaakt waarbij de bedrijfswaarde lager zou kunnen zijn dan de getaxeerde waarde. De houdster had op dit punt geen taxatierapport en ook geen ander bewijsmiddel overgelegd.
De houdster had verder nog gesteld dat de bedrijfswaarde (per 31 december 1999) van het nieuwe pand aanzienlijk lager zou zijn dan de optelsom van de taxatiewaarde van het gesloopte pand (direct voorafgaande aan de sloop) en de kosten van de nieuwbouw. Ook hierover merkte het hof op dat de houdster dit niet met feiten en omstandigheden aannemelijk had gemaakt.
[ Bron: Rechtspraak.nl ]