Door: Kluwer
Het beroep van gerechtsdeurwaarder kent twee kanten. Enerzijds is hij een door de Kroon benoemd openbaar ambtenaar die de uitvoering van de rechtspraak ondersteunt. Aan de andere kant is hij een zelfstandig ondernemer. In die rol adviseert hij opdrachtgevers, voert hij juridische en incasso opdrachten uit en kan hij ondersteuning bieden bij het gehele debiteurenbeheer.
Debiteurenbeheer Niet alle bedrijven en particulieren betalen hun rekeningen binnen de gestelde termijn. De oorzaak hiervan kan zeer verschillend zijn. De gerechtsdeurwaarder weet hoe hij moet omgaan met debiteuren en kan daarom adviseren hoe een ondernemer lang openstaande rekeningen kan voorkomen. Hij kan ook actie ondernemen tegen debiteuren die hun rekeningen niet betalen. Bijvoorbeeld door aanmaningen te sturen. Maar hij kan ook vervolgens met een exploot of een betekening (de akte waarin verslag wordt gedaan van het officieel overhandigen van een gerechtelijk stuk als een vonnis of dagvaardiging) op de stoep staan, of verdergaand: beslag leggen.
De gerechtsdeurwaarder is zelf ook ondernemer, dus hij weet dat hij er rekening mee moet houden dat het aanmanen van debiteuren (meestal) niet mag leiden tot een verstoring van de zakelijke relatie.
Incasso
Een schuldeiser kan wel blijven aanmanen, maar het houdt een keer op. De gerechtsdeurwaarder kan de schuldenaren dan benaderen voor incasso, met zachte hand maar wel indringend. Hij houdt de schuldeiser regelmatig op de hoogte over de stand van zaken en bespreekt tussentijdse oplossingen, bijvoorbeeld afbetalingsregelingen. Vaak zijn verdere juridische stappen niet nodig. De status van de gerechtsdeurwaarder als openbaar ambtenaar draagt daar zeker aan bij.
Procedure
Soms komt het toch tot een procedure. De gerechtsdeurwaarder kan dan adviseren over de procedure en in een procedure bij de Sector Kanton van de Rechtbank kan hij alle stappen zelf nemen, hij hoeft hiervoor geen advocaten of andere juristen in te schakelen, zoals bij een incassobureau wel het geval is. Bij zaken die voor de Rechtbank dienen kan hij aanspreekpunt zijn bij het benaderen van bijvoorbeeld advocaten.
De gerechtsdeurwaarder is als enige betrokken bij de feitelijke uitvoering van de verschillende juridische stappen. Hij brengt het exploot uit waarmee de gedaagde voor de rechtbank wordt geroepen. Hij kan, met toestemming van de rechtbank, beslag leggen bijvoorbeeld op roerende of onroerende zaken of op een bankrekening om te voorkomen dat er na de procedure geen middelen meer zijn om de schulden te betalen ('conservatoir beslag'). Daarbij houdt hij rekening met de belangen van zowel de schuldeisers als die van de schuldenaar; een schuldenaar moet gedurende een beslag bijvoorbeeld wel zijn zaak draaiende kunnen houden. Op die manier is de kans op uiteindelijke betaling van de schuld het grootst.
Afwikkeling uitspraak
Als er eenmaal uitspraak is gedaan in een procedure overlegt de gerechtsdeurwaarder met de schuldeiser over de verdere afwikkeling . Een vonnis moet immers worden uitgevoerd! De gerechtsdeurwaarder betekent het vonnis aan de gedaagde. De gedaagde zal dan de uitspraak van de rechtbank moeten respecteren en naleven. Het eventueel gelegde conservatoir beslag kan hieraan bijdragen.
Voldoet de gedaagde niet aan de uitspraak van de rechtbank, dan kan de gerechtsdeurwaarder executoriaal beslag leggen op de bezittingen van de veroordeelde partij. Hier toont de gerechtsdeurwaarder zijn kwaliteiten als bemiddelaar. Liever via een strak nageleefde afbetaling alsnog het geld voor de schuldeiser binnenhalen, dan beslag leggen op schamele bezittingen die de totale vordering niet dekken.
Tarieven
Tussen opdrachtgever en gerechtsdeurwaarder is de prijsvorming vrij. Er gelden wel vaste tarieven voor de kosten die een schuldenaar moet vergoeden voor de ambtshandelingen van een gerechtsdeurwaarder, bijvoorbeeld de kosten voor een dagvaarding, of voor de uitvoering van een vonnis van de rechter die betaald moeten worden door degene die door de rechter veroordeeld is.
De vaste tarieven voor ambtshandelingen worden jaarlijks aangepast. De ambtshandelingen worden beschreven in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders (=Btag), dat is gebaseerd op de Gerechtsdeurwaarderswet en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. In het besluit wordt een drietal onderwerpen geregeld:
- de afbakening van de ambtshandelingen;
- de vaststelling van vaste bedragen die de schuldenaar ter zake van die ambtshandelingen is verschuldigd; en
- de bedragen die de gerechtsdeurwaarder bij wijze van voorschot mag vragen voor het verrichten van de ambtshandeling.