Marketingplan in acht stappen

Door: Kluwer

Hoe maakt u een marketingplan? Het volgende moet u weten van marketing om een goed marketingplan te maken.

Het voldoen aan de behoeften van de markt - marketing dus - is de doelstelling van elk bedrijf. Want alleen op die manier is er geld te verdienen. Marketing is noodzakelijk omdat het een manier van denken is over het op de markt zetten van producten en diensten. Die gaan steeds meer op elkaar lijken. Consumenten hebben met hulp van internet haarscherp inzicht in de prijsstelling. En de kwaliteit geeft ook niet altijd de doorslag bij de keuze van een afnemer.

We gaan hier in op de volgende onderwerpen:

  1. Wat is marketing?
  2. Marketingplan in acht stappen.
  3. De eerste P van product: soorten producten, levenscycli, eigenschappen.
  4. Promotie: het terrein van de marketingcommunicatie.
  5. Prijs; verschillende manieren om tot prijsbepaling te komen.
  6. Plaats/distributie; push- of pull-strategie
  7. Groeistrategie: bestaande of nieuwe markt, bestaand of nieuw product.
  8. Uitvoering: de afdeling marketing en de afdeling marketingcommunicatie.

 

1. Wat is marketing?

Onder marketing verstaan we alle activiteiten die erop zijn gericht de behoeften in de markt te signaleren en te bevredigen. Daarbij staat centraal dat op een systematische en adequate manier wordt gereageerd op de wensen van de (potentiële) klanten.

Het begrip markt kan op verschillende manieren worden gebruikt:

  • als ontmoetingsplaats van vragers en aanbieders (de concrete markt);
  • als het geheel van vraag- en aanbodfactoren (de abstracte markt);
  • als geografisch afzetgebied;
  • als alle feitelijke en potentiële kopers van een product;
  • als aantal afgezette eenheden of omzet;
  • als het samenspel van marktparticipanten, hun gedrag en resultaten.

 

2. Marketingplan

Evenals het communicatieplan is ook het marketingplan gebaseerd op het ondernemingsplan van de organisatie. Het omvat de volgende stappen:

 

Externe analyse
Deze analyse richt zich in ieder geval op de markt, de afnemers en de concurrenten. Deze kan bijvoorbeeld worden uitgevoerd in de vorm van een SWOT-analyse.  SWOT staat voor strenghts, weaknesses, opportunities en threats, in goed Nederlands: sterkten, zwaktes, kansen en bedreigingen.
Interne analyse
De eigen situatie wordt doorgelicht en vergeleken met die van de concurrentie.
Marketingdoelstellingen
In de marketingdoelstellingen wordt geformuleerd wat de gewenste eindsituatie is die het bedrijf met de marketingactiviteiten wil bereiken. Deze doelstellingen worden bijvoorbeeld geformuleerd in termen van
  • marktaandeel;
  • omzetgroei;
  • merkaandeel in een deelmarkt of segment;brutowinstmarge.
 
Marketingdoelgroepen
De doelgroepen van marketing zijn de verschillende marktpartijen waarmee de organisatie te maken heeft. Dat verschilt dus van bedrijf tot bedrijf. Het kunnen consumenten zijn, maar bijvoorbeeld ook de tussenhandel of detailhandel. Zo richten bedrijven die halffabrikaten maken zich bijvoorbeeld op andere bedrijven die hun producten verwerken. Vooral als het gaat om de (potentiële) consument wordt de klant op verschillende manieren ingedeeld. Die indeling (segmentatie) is de basis voor de klantbenadering.
Marketingstrategie


De belangrijkste elementen van marketing worden samengevat in de zogeheten vier P's, tegenwoordig aangevuld met de P van Personeel:

  • Product
  • Promotie
  • Prijs
  • Plaats of distributie
  • Personeel. (serviceverlening)
Per marketingmixinstrument wordt aangegeven wat daarvan de bijdrage is aan de marketingdoelstellingen.
Budget
Vastgesteld wordt hoeveel geld beschikbaar is voor de verschillende marketingonderdelen, zoals productontwikkeling, prijskortingen en handelsvergoedingen en voor de marketingcommunicatie.
Opbrengsten en kosten
Er wordt per product begroot wat daarvan de opbrengsten en de kosten zullen zijn.
Controle of evaluatie
Regelmatig wordt geëvalueerd in hoeverre de doelstellingen worden gehaald en of eventuele bijstellingen noodzakelijk zijn.

  

3. Product

Het product is het geheel van eigenschappen van een goed of dienst. Het product is datgene (materieel en immaterieel) dat kan worden aangeboden op de markt, voor consumptie, gebruik of attentie, en waarmee in een specifieke behoefte kan worden voorzien.
Het marketingbeleid houdt zich bezig met de analyse, planning, uitvoering en evaluatie van alle onderdelen van het product.
 
Soorten producten
Producten voor de consumentenmarkt worden als volgt ingedeeld:

 
Soort goederen
   
 Dagelijkse gebruiksgoederenDeze worden frequent
gekocht, zonder daar
veel bij na te denken
en zonder veel fysieke inspanningen. De kwaliteit
en prijs van de
verschillende merken
ontlopen elkaar niet veel.
Kaas,
frisdrank,
snoep.
De marketing-
communicatie richt
zich vooral op de
herinnering van het
product.
 VoorkeursgoederenSommige
gebruiksgoederen
ontwikkelen zich tot voorkeursgoederen,
waarvoor de consument
een sterke merkvoorkeur
heeft. Zij kopen vertrouwde merken en kopen bij een vertrouwd adres.
Bier,
cosmetica
Voor deze producten
wordt vooral
thematische reclame gemaakt.
 AfwegingsgoederenDit zijn duurzame goederen waarvoor de consument uit winkelen gaat. Vóór de koop worden prijs, kwaliteit en
andere product-
eigenschappen met elkaar vergeleken.
Meubelen,
audio- en
video-
apparatuur,
vakantiereizen.
Vooral informatieve
reclame en
persoonlijke verkoop.
 Speciale goederenDit zijn producten met
unieke product-
eigenschappen, waarvan
het voor de
consument eigenlijk
al vaststaat welk
merk hij gaat kopen.
Prijsvergelijkingen zijn
niet aan de orde. Zij
willen alleen weten wáár
ze het kunnen kopen en getroosten zich veel
moeite om ze te kopen.
Auto's,
horloges.
Thematische reclame en informatie-verstrekking, bijvoorbeeld door middel van folders, spelen een belangrijke rol.

 
Levenscyclus van producten

Ieder product wordt ooit in de markt gezet en houdt na kortere of langere tijd op te bestaan. De periode tussen deze beide wordt de levenscyclus van het product genoemd. Deze cyclus bestaat uit vier fasen.

  

Fase  Omschrijving
 Kenmerken
  1Introductiefase
De omzet moet op gang komen; er wordt nog weinig gekocht. Het product moet nog bij het publiek bekend raken. Daarom is er in deze fase veel reclame. Vooral vormen als bevorderen probeeraankopen, monsters, demonstraties en dergelijke
  2 GroeifaseDe omzet stijgt snel en de eerste concurrenten verschijnen met een vergelijkbaar product op de markt. De winst is in deze fase het grootst. De reclame richt zich op het creëren van merkvoorkeur.
  3Volwassenheidsfase 
De omzetgroei neemt af. Strategieën om toch omzet te genereren zijn productverbeteringen, productvariëteiten en nieuwe verpakkingen. De marketingcommunicatie bedient zich van acties zoals prijsvragen, weggevertjes, kortingen en spaaracties.

  4

Eindfase
De omzet en winst dalen sterk. De marketingcommunicatiebudgetten worden steeds meer teruggeschroefd. Veelal wordt geprobeerd de verkoop op peil te houden door prijsacties.

  

4. Promotie

Het marketinginstrument promotie, de tweede ‘P', is het werkgebied van de marketingcommunicatie. Marketingcommunicatie is de communicatie die zich bezighoudt met de promotie van de producten of diensten van het bedrijf.

Het doel van de marketingcommunicatie is de doelstellingen uit het Marketingplan te vertalen in communicatiedoelstellingen. Dit gebeurt door in contact te treden met de handel en/of de consumenten/eindgebruikers om hun kennis, houding en gedrag zodanig te beïnvloeden dat de marketingdoelstellingen worden gerealiseerd.
 
 Dat kan op verschillende manieren worden gedaan:

  • door een persoonlijke benadering, zoals in een verkoopgesprek;
  • via direct marketing (het direct telefonisch of schriftelijk benaderen van de doelgroep);
  • via massamedia, zoals in de reclame.

 
Eén van de belangrijkste aandachtspunten van marketingcommunicatie is het kiezen van de juiste communicatiemix. De middelen dienen op elkaar te worden afgestemd en elkaar te versterken. Uiteraard speelt daarbij de juiste planning een belangrijke rol.

5. Prijs

De prijs bepaalt in hoge mate het succes van de marketinginspanningen. Bij het vaststellen van de prijs spelen onder meer de volgende factoren een rol:

  • de kostprijs van het product:
  • hoeveel de potentiële consument bereid is voor het product te betalen;
  • de prijs die de concurrent voor een vergelijkbaar artikel vraagt;
  • de winstmarge van de tussenhandel;
  • eventuele prijsmaatregelen van de overheid.

 

Ten slotte speelt ook het eigen marketingbeleid een belangrijke rol. Het maakt voor de prijs een enorm verschil uit of men zich wil positioneren aan de bovenkant van de markt met een exclusief artikel of als prijsvechter.
 
 Vaststellen van de prijs

 Er bestaan verschillende manieren om de verkoopprijs vast te stellen:

  • de kostprijs of inkoopprijss (directe + indirecte kosten) als uitgangspunt nemen;
  • de afnemers als uitgangspunt nemen, dat wil zeggen dat de prijs wordt gebaseerd op wat de consument bereid is uit te geven om het artikel aan te schaffen;
  • de concurrentie als uitgangspunt nemen, waarbij je de concurrent uit de markt probeert te krijgen door een lagere prijs te vragen.

 

6. Plaats (distributie)

De vierde ‘P' in het marketingplan heeft betrekking op het marketinginstrument Plaats ofwel distributie. De keuze van de wijze waarop het product wordt gedistribueerd en de daarbij behorende distributiekanalen heeft direct invloed op andere marketinginstrumenten en op de marketingcommunicatie.
 
De belangrijkste keuze is die tussen het rechtstreeks aan een afnemer - de consument, een ander bedrijf - verkopen of het product afzetten via de tussenhandel. Het rechtstreeks verkopen kan op verschillende manieren gebeuren. Bijvoorbeeld door middel van eigen winkels, telefonisch, via internet, colportage enzovoort.
 
De tussenhandel kan - mede afhankelijk van de aard van het product of de dienst - uit één of meer schakels bestaan (importeur - groothandel - detailhandel). 
 
Een producent die zich rechtstreeks op de consumentenmarkt richt, moet ook al zijn communicatie-inspanningen zelf op deze markt richten. Wie via de tussenhandel verkoopt kan dit (geheel of gedeeltelijk) overlaten aan de detaillist. Veel producenten ondersteunen hun detaillisten hierin door het ter beschikking stellen van reclamemateriaal, displays en dergelijke. Ook wordt vaak collectieve reclame voor het product gemaakt om de vraag bij de detaillist te stimuleren. 
 
Push of pull?

Bij het inschakelen van de tussenhandel bestaan twee strategieën: push en pull. De pushstrategie houdt in dat de inspanning van de fabrikant zich richt op de tussenhandel. Deze wordt met behulp van allerlei middelen bewerkt om het product in zijn assortiment op te nemen en te verkopen. De gedachte hierachter is dat de winkelier die 'volgestopt' wordt met een artikel, vanzelf wel alle moeite zal doen om er vanaf te komen en het te verkopen.

De pullstrategie werkt precies andersom. De producent richt zich rechtstreeks tot de consument en probeert daar vraag te creëren. Bijvoorbeeld door reclamecampagnes en promoties. Op die manier krijgt de winkelier mensen in zijn zaak die naar het product vragen. Hoe meer vraag hoe sneller hij geneigd is om het artikel te bestellen.
 
7. Groeistrategie

Het bevorderen van de omzetgroei kan op verschillende manieren worden gerealiseerd. Met bestaande en met nieuwe producten; op bestaande en op nieuwe markten. Hiermee is een aantal combinaties mogelijk, elk met een eigen naam.

 

  Bestaande markt Nieuwe markt
Bestaand product Marktpenetratie
 Marktontwikkeling
Nieuw product
 Productontwikkeling
 Diversificatie
 

De keuze voor een bepaalde groeistrategie bepaalt ook de aard van de communicatie-inspanningen. Zo is bij nieuwe producten en nieuwe markten de inspanning met name gericht op het bekendmaken van de consument met het product.

8. Uitvoering

Voor de uitvoering van het marketingbeleid en de werkzaamheden die daaruit voortvloeien is, bij grotere bedrijven, de marketingafdeling verantwoordelijk. Voor kleinere bedrijven die onvoldoende capaciteit hebben om zo'n afdeling op te tuigen, zal het een zaak zijn van de bedrijfsleiding en zonodig externe adviseurs.

 
  Plaats dit bericht op Twitter Voeg dit bericht toe aan NuJij.nl Voeg dit bericht toe aan linkedin.com Voeg dit bericht toe aan hyves.nl Voeg dit bericht toe aan facebook.com Reageer Stuur dit bericht door per email Stuur door Druk deze pagina af op je printer Print  


Reageer op dit artikel:  

Reageer Door: jaapschuddeboom, 16 mrt 2011 22:04
Dit is wel erg uit de boekjes van vroeger hoor..... en vertelt globaal een beetje wat maar niet hoe dan. Jaap Schuddeboom

 
 
 


© Copyright DePers.nl