Door: Kluwer
Weblogs kennen de meesten mensen nu wel. Maar wat zijn podcasts, RSS-feeds of HSDPA? We selecteerden de belangrijkste termen uit het intrernet-jargon.
A - Alerts
Op de hoogte blijven van wat er recent op internet over je werkgever, klant of concurrent wordt geschreven, kan door e-mailalerteringen aan te maken bij Google Alerts. Vul de zoekterm in en geef op hoe vaak je een mail met nieuwe zoekresultaten voor dat trefwoord wilt ontvangen. Test eerst even of een term veel alerts zou opleveren. Stel in dat geval in dat je alleen wilt zoeken binnen ‘nieuws' en niet binnen het hele ‘web'. Een Google Alert op je eigen naam zetten is ook handig. Als je er ergens op internet wordt genoemd of geciteerd, krijg je een mailtje. Helemaal gratis.
www.google.com/alerts
B - Blog
Kort voor weblog, een site met berichten in chronologische volgorde, vaak ook een internetdagboek. Het woord dook eind jaren negentig op. Toen begon ook de grootste site waar je gemakkelijk een weblog kan starten: Blogger.com. Andere weblogdiensten met honderdduizenden gebruikers zijn Typepad, Wordpress en het Nederlandse Web-log.nl. Het aanmaken van een nieuw weblog kan met een paar kliks. Een mooie, eigen vormgeving eraan geven kost wat meer tijd. Bij Google kun je ook alleen zoeken in weblogs met Blogsearch, dat ook een Nederlandse versie heeft.
www.blogger.com
www.blogsearch.google.com
www.blogsearch.google.nl
B- Botnet
Een computernetwerk van gekraakte pc's dat op een afstand bestuurd kan worden, meestal voor het versturen van spam.
B- Breedband
In het begin van het internettijd maakte je verbinding met internet door met een telefoon naar de provider te bellen. Tegenwoordig komen er steeds meer breedbandverbindingen beschikbaar, waar veel meer bits per seconde doorheen kunnen. De belangrijkste zijn ADSL (Asymmetric Digital, Subscriber Line) en de kabel van de kabeltelevisie. ADSL gaat via de gewone koperdraden van het telefoonnet. De grotere capaciteit van breedband is niet het gevolg van een ander type draad, maar van een andere transmissietechniek, waarbij de informatie sterk gecomprimeerd wordt. ADSL heet ‘asymmetrisch' omdat de snelheid waarmee de gebruiker informatie verstuurt (‘uploadt'), veel lager is dan de snelheid waarmee hij informatie ontvangt (‘downloadt').
Het breedbandtarief is vrijwel nooit gebonden aan de tijd dat er geïnternet wordt.
C - Comments
Zeker zo belangrijk als de stukjes zelf op een weblog zijn de reacties die erop kunnen komen. De meeste weblogs hebben een open reactiemogelijkheid: iedereen kan zijn mening kwijt. En in die ‘comments' is de toon vaak hard. Als er meerdere reacties onder een stukje komen, heeft die feedback steeds meer iets van een gewoon gesprek. Want: de drempel om te reageren is laag en discussies lopen snel uit de hand. Een probleem is wel dat je steeds terug moet naar het betreffende bericht om de nieuwe reacties te lezen. De site Co.mments lost dat op. Wie zich daar aanmeldt, kan het zo instellen dat je een automatisch berichtje krijgt wanneer iemand op jouw reactie heeft gereageerd. Dat bespaart een hoop tijd.
www.co.mments.com
D - Del.icio.us
De makkelijkste manier om online bookmarks van favoriete sites bij te houden. Del.icio.us werkt met een speciaal knopje in de webbrowser, waarmee je al surfend sites kunt bookmarken. Delicious registreert automatisch het adres en de titel, je hoeft alleen nog wat trefwoorden (tags) in te typen, zodat je de site later op je eigen pagina terug kunt vinden. Goed gebruik van trefwoorden maakt een berg links nog overzichtelijk, omdat elk trefwoord is aan te klikken en een overzicht geeft van de sites die erbij horen. Je kunt ook de sites die anderen met die term hebben gebookmarkt zien. Zo ontstaat ook een lijst van de populairste websites over allerlei onderwerpen. De site is verbluffend simpel, maar daardoor des te gebruiksvriendelijk.
http://del.icio.us
E - e-knip
Een internetknipseldienst van Innovative Design uit Delft. E-knip houdt dagelijks 2.200 Nederlandstalige sites in de gaten. Je krijgt een mail als een opgegeven trefwoord die dag op een van de sites wordt gebruikt. E-Knip biedt ook de mogelijkheid om een mail te krijgen als een opgegeven webadres is veranderd. Een abonnement met vijf zoekopdrachten kost 30 euro per maand.
www.e-knip.nl
F - Flickr
Flickr is de beste fotosite ter wereld. De site, eigendom van Yahoo, heeft miljoenen foto's die door gebruikers zijn geüpload. Het beste aan de site is de enorme creativiteit van de gebruikers en de zoekmogelijkheden. Aan elke foto kan een trefwoord worden gekoppeld waarmee foto's makkelijker zijn terug te vinden. Ook herkent Flickr automatisch foto's die ‘interessanter' zijn dan andere. De enorme hoeveelheid kiekjes is duizelingwekkend: op Flickr staan alleen al 330.000 foto's met het trefwoord ‘amsterdam'. En 2.500 met ‘philips'.
www.flickr.com
G - Google Nieuws
Waar zouden we zijn online zonder Google? Niet alleen voor het zoeken op het hele web, maar ook voor het zoeken naar nieuws, is Google de beste keuze. Google Nieuws doorzoekt ook honderden Nederlandstalige sites van kranten, tijdschriften en andere media. En dat elke minuut. Een beter gratis media-archief is er niet. Ook is Google Nieuws ideaal om te vergelijken hoe verschillende media over hetzelfde onderwerp schrijven. Google Nieuws gaat niet meer dan twee maanden terug in de tijd.
www.news.google.nl
H - HSDPA
Waar de afkorting voor staat - High-Speed Downlink Packet Access - is niet belangrijk. Wel dat het gaat om een nieuwe techniek voor nog sneller mobiel internet. HSDPA is de opvolger van UMTS en haalt snelheden die vergelijkbaar zijn met internet via ADSL, maar dan overal op laptop of mobiele telefoon. Alle grote telecombedrijven zijn nu bezig met het geschikt maken van zendmasten voor HSDPA. KPN, T-Mobile en Vodafone bieden zakelijke klanten al HSDPA-verbindingen aan. Met name in de grote steden is er al dekking. HSDPA-abonnementen kosten nu nog meer dan vijftig euro per maand.I - IPTV
Televisie uitzenden kan technisch prima via snelle internetverbindingen, zoals kabelinternet en ADSL. Tele2 en KPN bieden al tv-abonnementen waarbij de beelden worden gedistribueerd via internet. Tele2 (voorheen Versatel) zendt al sinds 2005 live voetbalduels in de eredivisie uit naar betalende abonnees met snelle ADSL-lijnen. Tele2 heeft daarvoor ongeveer 90.000 abonnees. De grote lancering van KPN's IPTV-dienst Mine is echter uitgesteld naar begin volgend jaar. Door gebruik te maken van internet is het mogelijk vele honderden kanalen toe te voegen aan het tv-pakket: capaciteitsproblemen zijn verleden tijd.
www.mine.nl
www.tele2.nl
J - Jajah
Bellen via internet door gewoon je normale telefoon te gebruiken kan met Jajah.com. Je meldt je aan op de site, vult je nummers in en kunt vervolgens bellen met wie je wilt door het nummer in te typen. Jajah belt eerst naar jou en als je opneemt, belt Jajah naar de ander. Het gesprek verloopt via internet, maar je merkt er alle twee niets van. Bellen tussen twee Jajah-gebruikers in Nederland met een vaste telefoon is helemaal gratis. Is de ander nog geen geregistreerde Jajah-gebruiker dan kost bellen naar een vaste lijn twee cent per minuut. Jajah ondersteunt ook conference calls. Bellen met het buitenland is vaak ook goedkoper via Jajah.
www.jajah.com
K - Kopieerbeveiliging
De meeste digitale bestanden die legaal zijn te downloaden bevatten een of andere vorm van kopieerbeveiliging om piraterij te voorkomen. Meestal is dat een verstopte digitale code die regelt wat je met het bestand kunt. Bijvoorbeeld niet doorsturen naar vrienden of afspelen op een andere computer. In het Engels heet dit ‘digital rights management' (drm). Apple en Microsoft hebben ieder eigen systemen voor kopieerbeveiliging. Daardoor zijn bij Apple's muziekwinkel iTunes Music Store gekochte liedjes niet afspeelbaar op muziekspelers die niet van Apple zijn. De meeste Nederlandse legale downloadsites werken met drm van Windows Media. Kopieerbeveiliging zit trouwens ook steeds vaker in spelletjes en software. Of zelfs in live tv-beelden.
L - LinkedIn
LinkedIn is een zogeheten ‘social networking site' (zie onder de S) waar professionals met elkaar in contact kunnen komen. Gebruikers van LinkedIn moeten een profiel invullen over hun werkervaring, opleiding en of ze op zoek zijn naar een nieuwe functie. Hoe meer mensen je als contact hebben bevestigd, hoe meer anderen jouw profiel kunnen zien en jij die van hen. De site is vooral handig als je op zoek bent naar belangrijke vakgenoten of een nieuwe baan. Kortom: hetzelfde als bij het traditionele netwerken. LinkedIn is minder gezellig dan de aloude borrel, maar het kost ook minder moeite.
www.linkedin.com
M - Market360 BlogView
Het Amerikaanse bedrijf Biz360 laat grote bedrijven met de dienst Market360 Blogview nauwkeurig in de gaten houden wat er over hen wordt geschreven op weblogs en andere sites. Ook brengt het in kaart wat voor gevolgen dat heeft voor reputatie of merkbeleving. Nadeel van Market360 Blogview is dat het erg op de Amerikaanse markt gericht lijkt.
http://www.buzz360.com/solutions/blogview.html
M - MSN-en
Populaire omschrijving van chatten, en dat is een vorm van internetverkeer waarin hetgeen de een intypt, bij de ander vrijwel onmiddellijk op het scherm verschijnt.
MSN is de afkorting van MicroSoft Network, een verzameling internettoepassingen van Microsoft, zoals een zoekmachine, een mailprogramma (Hotmail) en het populaire chatprogramma Messenger.
N - Nieuwsbank
Nieuwsbank is de beste Nederlandse persberichtensite. De site heeft voornamelijk grote media en freelance journalisten als klant. Zij betalen 780 euro per jaar. Daarvoor krijgen ze vaak alleen de berichten die bij hun interesseprofiel passen. Nieuwsbank publiceert naar eigen zeggen zeker negentig procent van alle Nederlandstalige persberichten. Dat gebeurt deels doordat Nieuwsbank gebruikmaakt van een webrobot die sites van organisaties afspeurt naar persberichten. Het versturen van een persbericht dat gratis is te lezen kost 40 euro.
www.nieuwsbank.nl
O - Open source software
Een alternatief voor dure pakketten van Microsoft en consorten vormt open sourcesoftware. Dat zijn programma's waarvan programmeurs de werking zichtbaar maken voor andere programmeurs. Die kunnen dan gemakkelijker eigen programma's ontwikkelen. Daarom worden de meeste open sourceprogramma's gemaakt door vrijwilligers en zijn ze vaak gratis of goedkoop. Een groot deel van internet draait op open sourcesoftware. Gratis is niet altijd slechter. Het gratis te downloaden open sourcepakket OpenOffice biedt bijna precies dezelfde mogelijkheden als Microsofts Office. Ook is open sourcebrowser Firefox in veel opzichten beter dan Microsofts Internet Explorer.
www.openoffice.org
www.getfirefox.com
P - P2P
Afkorting van peer to peer, wat in internettermen neerkomt op verkeer tussen twee gebruikers. De meest gebruikte vorm van peer-to-peer verkeer is het geautomatiseerd versturen van muziekbestanden in het gecomprimeerde MP3-formaat. Bekende aanbieders op dit terrein zijn Limewire, Kazaa, Grokster, Gnutella, BitTorrent en The Pirate Bay. Omdat bij dit procédé geen auteursrechten worden afgedragen, ligt het peer peer verkeer voortdurend onder vuur van muziekindustrie en autoriteiten.
P - Phishing
Vorm van oplichting via internet. Met berdiegelijk echt lijkende e-mails wordt een gebruiker naar een site gelokt die eruitziet als de legale site van bijvoorbeeld een bank.
Daar aangekomen worden naam en wachtwoord gevraagd, en als de gebruiker die geeft, hebben de phishers hun doel bereikt en kunnen ze bijvoorbeeld geld naar hun eigen rekening overmaken.
P - Podcasts
Podcasts zijn radioprogramma's die je automatisch kunt downloaden door je erop te abonneren. De audiobestanden kun je vervolgens afspelen op je computer of overzetten naar een mp3-speler, niet alleen de iPod van Apple. Op een mp3-speler kun je dan waar je ook bent alsnog naar het programma luisteren. Abonneren op een podcast kan door een speciaal webadres, een RSS-feed, toe te voegen aan muzieksoftware als iTunes of Juice. Ook de meeste radioprogramma's van de Publieke Omroep zijn als podcast te downloaden op www.radiocast.nl. De meeste podcasts worden echter gemaakt door hobbyisten. Daardoor hebben ze een hoog zendamateurgehalte. Alle Nederlandstalige podcasts zijn te vinden via www.gespod.nl.
R - RSS-feeds
De afkorting RSS staat voor Really Simple Syndication, een gemakkelijke manier om nieuwe informatie via internet te verspreiden. De meeste grote websites hebben tegenwoordig RSS-feeds. Die kun je herkennen aan een oranje icoontje. Door het adres van de RSS-feed toe te voegen aan een RSS-programma of een online tool, krijg je automatisch de kopjes te zien van alle nieuwe berichten op zo'n site. Het voordeel: je hoeft niet telkens naar de sites zelf te gaan, het nieuws komt naar je toe. RSS-feeds kun je ook uitlezen in de nieuwe versie van Internet Explorer en in Firefox, of in speciale RSS-lezers als Sharpreader (Windows) of NetNewswire (Mac). Handig is bovendien de site Bloglines.com, waar je je RSS-feeds onder elkaar kunt lezen op een website.
www.bloglines.com
www.sharpreader.net
S- Skypen
Een vorm van telefoneren over internet, ofwel een Voice Over Internet Protocol (Voip). Skype (eigendom van de veilingsite eBay) is de meest succesvolle aanbieder van internettelefonie. Skypen naar andere Skype-gebruikers is gratis.
S - Spam
Ongevraagde e-mails met reclame voor leningen, hypotheken, penisverleningen, viagra etc. Op grond van de Telecommunicatiewet is het versturen van ongevraagde elektronische boodschappen in of vanuit Nederland niet toegestaan. In alle Europese landen geldt net als in Nederland het opt-in beginsel: zonder voorafgaande toestemming van de ontvanger is de verzending van elektronische berichten niet toegestaan. De Verenigde Staten hanteren het opt-out beginsel. Dat betekent dat het in beginsel wel is toegestaan om elektronische berichten te versturen zonder voorafgaande toestemming, mits de ontvanger een mogelijkheid wordt geboden om de verzending te beëindigen. Internet-providers hebben geen verplichting tot het weren van spam. In het Nederlands recht wordt een internetaanbieder beschouwd als transporteur. Er is dus geen plicht om spam te weren, maar in de praktijk werken veel aanbieders met filters die spam met redelijk succes tegenhouden. S- Spyware
Kwaadaardige computerprogramma's die zichzelf installeren zonder dat de pc-bezitter er iets van merkt en vervolgens de macht overnemen op de computer. De meeste spywareprogramma's zettten de pc open voor criminele indringers.
S - Social networking sites
Een groep sites waar je lijstjes met contacten kunt delen. Doel is in contact te komen met mensen met dezelfde interesses of die dezelfde mensen kennen. Het werkt als volgt: je maakt een profiel aan, geeft wat informatie over jezelf en een foto, en vervolgens kun je vrienden, collega's en kennissen die ook op die site zijn aangemeld toevoegen aan je contactenlijst. Gebruikers die een contact van een van jouw contacten zijn kunnen vervolgens berichten naar je sturen.
Bekendste voorbeeld in Nederland van een sociale netwerksite is Hyves.nl. Zelfs tientallen politici onder wie Wouter Bos en Jan Peter Balkenende zitten erop. In Amerika zijn sites als Myspace en Facebook het grootst. Die sites zijn vooral populair bij jongeren, maar er zijn ook sociale netwerksites voor professionals met een zakelijk doel. (Zie boven: LinkedIn)
T - Tag
Op veel websites waar internetters hun eigen video's, foto's of andere uitingen kunnen achterlaten is het ook mogelijk om daar een zelfgekozen label (tag) aan te hechten. Een trefwoord dus. Bezoekers van zo'n site kunnen dan door op de tag te te klikken zien welke uitingen nog meer onder dat label te vinden zijn.
T - Technorati
Er zijn duizenden weblogs, maar welke moet je nou in de gaten houden? Technorati maakt het leven een stuk gemakkelijker. Deze zoekmachine voor weblogs zorgt ervoor dat je precies kunt vinden welke weblog over een bepaald onderwerp schrijft. Vul de naam van een bedrijf of persoon in en je krijgt, in chronologisch volgorde, te zien wat de weblogs erover schrijven. Ook houdt de site bij welke onderwerpen er in de wereld van weblogs het populairst zijn. Kortom: een soort hitparade van wat mensen bezighoudt. Technorati indexeert wereldwijd al meer dan 55 miljoen weblogs.
www.technorati.com
U - User Generated Content
Amerikaanse mediajargon voor alles wat vrijwillig op internet wordt gezet door bezoekers van websites zelf. Reacties onder artikelen zijn een vorm van user generated content, maar ook foto's en video's die mensen zelf uploaden of opsturen naar nieuwssites. In Nederland proberen websites als Nu.nl en Skoeps.nl met user generated content exclusief materiaal te krijgen van hun bezoekers, die worden gezien als burgerjournalisten. De bekendste nieuwssite die wordt volgeschreven door burgers zelf is het Zuid-Koreaanse OhMyNews, dat daar een van de populairste media is geworden.
http://english.ohmynews.com
V- Versleutelen
Gegevens coderen met een speciale code (sleutel), zodat de gegevens of het bericht onleesbaar zijn voor onbevoegden. Om weer bij de gegevens te komen moeten die gedecodeerd worden met een dezelfde sleutel. Versleuteling heet ook wel encryptie.
V - Vlog
Een vlog is een weblog met video's. In plaats van tekst publiceert de maker telkens een nieuwe video. De meeste vlogs bieden ook de mogelijkheid om via een RSS-feed automatisch elke nieuwe aflevering te ontvangen (RSS: zie boven). Een bekende vlog is Rocketboom, een soort journaal met nieuwtjes op hitech-gebied, voorgelezen door een aantrekkelijke presentatrice. Rocketboom wordt dagelijks door meer dan honderdduizend mensen bekeken.
www.rocketboom.com
W - Web 2.0
Verzamelnaam voor allerlei nieuwe toepassingen op het web, waarvan het centrale element is dat de bijdragen voornamelijk van gebruikers komen. Voorbeelden: YouTube (filmpjes), Hyves (foto's, weblogs, profielen), Flickr (foto's).
W - Webradio
Misschien wel de toekomst van de radio. Via honderden web-radiostations wordt de hele dag muziek het net op gestuurd. Meestal zijn de stations in een bepaald genre gespecialiseerd, variërend van klassiek tot country and western. Aansluiten van de pc op een versterker geeft een behoorlijke geluidskwaliteit. Op sommige stations kan de gebruiker zelf zijn favoriete muziek uitkiezen: Pandora, Last.fm en Musicovery bijvoorbeeld.
W - Wikipedia
Wikipedia is de bekendste wiki, een online infomatiesysteem dat werkt als een soort open encyclopedie. Iedereen kan zelf meeschrijven aan de wiki, iedereen kan voor elk onderwerp pagina's aanmaken, teksten en plaatjes toevoegen of bewerken wat al door anderen is geschreven. Wikipedia telt al zo'n vijf miljoen pagina's in 229 talen. Allemaal volgeschreven door de bezoekers. Wiki's zijn ook te gebruiken als intern kennissysteem binnen bedrijven. Onder meer de ING Groep doet dat.
www.wikipedia.org
Y - YouTube
YouTube is een site waar iedereen zijn video's kan uploaden. Mensen kunnen die vervolgens afspelen in de site zelf. YouTube werd in oktober voor 1,6 miljard dollar opgekocht door Google. Die prijs lijkt overdreven, maar de site is de internethit geworden van 2006. Dagelijks worden meer dan 100 miljoen video's bekeken. Alles is er te vinden: van tv-fragmenten tot muziekclips en van playbackende pubers tot hele monologen voor de webcam. De site houdt precies bij welke video's het vaak worden aangeklikt of becommentarieerd.
www.youtube.com
Z - Zoho
Zoho.com biedt een blik op de internettoekomst: zo'n beetje alle bekende softwaretoepassingen voor kantoren zijn nu ook mogelijk in de webbrowser. Zoho biedt op zijn site onder meer online tools voor tekstverwerking, spreadsheets, projectmanagement, agenda's, crm, databases, presentaties, discussies en zelfs eentje om sollicitanten mee te keuren. En dat alles op één website. Het voordeel van online werken in plaats van met software op de harde schijf van de computer is dat er niets geïnstalleerd hoeft te worden. Bovendien kunnen zo gemakkelijker verschillende mensen tegelijk aan een rapport, presentatie of spreadsheet werken: elke gebruiker ziet direct welke wijzigingen de ander maakt. Zoho is daarmee typisch ‘Web 2.0'. Die term staat voor een nieuwe generatie websites die bijna net zoveel kunnen als met software kan en die in het teken staan van het online delen van informatie. Zoho is gratis te proberen.
www.zoho.com