Door: Kluwer
Grensperikelen, ondoorzichtige certificeringeisen en andere administratieve besognes: export naar Oekraïne lijkt zo eenvoudig nog niet. Maar nu het land na veertien jaar onderhandelen lid van de WTO is, lacht deze enorme markt Nederlandse exporteurs toe.
Nederland is een van de drie belangrijkste handelspartners van Oekraïne. Oekraïne telt zo'n 46 miljoen inwoners, die steeds meer kunnen besteden. Om de weg naar deze markt te vinden zette de EVD van het ministerie van Economische Zaken de belangrijkste punten op een rijtje.
- Handelsagent of importeur?
Het is verstandig een lokale contactpersoon, importeur of handelsagent te zoeken. Die kent de taal, de mores en heeft een netwerk. Maar hoe vindt een ondernemer een bekwame, betrouwbare partner?
Er is geen register van Oekraïense handelsagenten, volgens de economische afdeling van Nederlandse ambassade in Kiev. Wanneer een ondernemer op zoek is naar een handelsagent, dan adviseert de ambassade deze te zoeken via een van de Nederlandse consultants die in het land actief zijn. Het is ook mogelijk om een gratis oproep te doen in de Business Herald, het tijdschrift van de Oekraïense Kamer van Koophandel. Daarnaast kunnen de ambassade en de EVD helpen bij het zoeken naar handelspartners via een marktscan. Houd wel een vinger aan de pols door de partner regelmatig op te - laten - zoeken in Oekraïne.
- Een web van normen, eisen en standaarden
Omdat Oekraïne geen EU-lid is, worden EU-certificaten en CE- markering niet geaccepteerd. Momenteel onderhandelt Oekraïne over een vrijhandelsovereenkomst met de EU. Daarin wordt vastgelegd dat het land zijn certificering en standaarden moet aanpassen aan Europese normen.
Tot het zover is, eist Oekraïne voor veel producten een alternatieve certificering die wordt uitgevoerd door staatsorganisatie Derzjspozjivstandart. Veelal is dit een conformiteitscertificaat of een gezondheidscertificaat. Welke certificaten ondernemers nodig hebben per product is te vinden in de Market Access Database van de Europese Unie. De landenmedewerker van de EVD kan hen hierbij helpen.
Vaak moeten ondernemers de langdurige, kostbare procedure in Oekraïne zelf volgen om goederen gecertificeerd te krijgen. Zij kunnen dit laten doen door een Oekraïense importeur: deze spreekt de taal en heeft makkelijker toegang tot de Oekraïense autoriteiten.
"Toch is het beter om het zelf te doen", aldus de Nederlandse ambassade. "Als de ondernemer onverwachts afscheid moet nemen van een Oekraïense partner, heeft die laatste het certificaat in bezit en kan de Nederlandse ondernemer weer van voren af aan beginnen."
Om verrassingen te voorkomen is het buitengewoon belangrijk goed voorwerk te doen. Soms heeft een product in Nederland bijvoorbeeld een andere HS-code dan in Oekraïne of wordt het product niet onder dezelfde naam (h)erkend.
Naast de conformiteitcertificaten, wordt voor veel elektronische producten een extra keuring vereist. Nederland en Oekraïne zijn beide aangesloten bij het internationale agentschap voor standaarden in de elektrotechniek, IECEE. Elektronische producten kunnen door KEMA in Nederland worden gekeurd met als resultaat een CB-rapport, dat kan worden overgenomen door een Oekraïense keuringsinstantie. Dit kan gemiddeld drie tot vier weken duren.
Levering bij vooruitbetaling geeft een exporteur uiteraard de meeste zekerheid. Veel Oekraïense bedrijven hebben daar geen moeite mee. Voor importeurs in Oekraïne geldt een 180 dagen regeling, een systeem van zogenoemde uitgestelde leveringen.
Na de vooruitbetaling aan de leverancier moeten goederen binnen 180 dagen in Oekraïne zijn. In het geval dat zo'n uitgestelde levering later komt, moet de exporteur een verlenging vragen bij de Nationale Bank van Oekraïne. Dit is een kostbare en ingewikkelde procedure.
- Bureaucratische grensgevallen
De Pools-Oekraïense grens is een beruchte overgang. Door capaciteitsproblemen en bureaucratische procedures kan het vaak enkele dagen duren voordat de goederen er doorheen mogen. Willekeur, steekpenningen en andere vormen van corruptie komen met enige regelmaat voor.
Ondernemers kunnen zich hier enigszins tegen wapenen. Zij moeten allereerst altijd goed controleren met wie zij in zee gaan en zorgen dat alle documenten aanwezig en gelegaliseerd of gecertificeerd zijn. Dit kan bij hun lokale KvK. Ook is het belangrijk dat zij iemand in kunnen zetten die Oekraïens spreekt en op de hoogte is van de Oekraïense wetgeving op dit gebied, bijvoorbeeld een douaneagent. Voor zowel een overzicht van wetgeving als een lijst van juristen en douaneagenten kunnen zij bij de EVD terecht. De meest duurzame oplossing is het weigeren van iedere medewerking aan corruptie. Een ondernemer staat hierin uiteraard sterker als deze samenwerkt met andere (Europese) exporteurs en de Nederlandse ambassade.
Algemene informatie over Oekraïne
Hoofdstad: Kiev
Inwoners: 46 miljoen
Oppervlakte: 603.700 km², 14,4 x Nederland
Taal: Oekraïens, Russisch
Etnische groepen: Oekraïners (77,8%), Russen (17%)
Bnp: 3.041 US dollar per capita
Economische groei: 7,3% (2007)
Betaalmiddel: Hryvnia
Belangrijkste handelspartners: Duitsland, Cyprus en Nederland
[ Bron: EVD, via Plein+ ]
Meer informatie over Oekraïne.