#WKRugby

Tribale tattoo als ultieme verbondenheid

Door: Geert Langendorff
Gepubliceerd: 15 september 2011 23:56
Update: 16 september 2011 01:59

Met dank aan rugbyteam The All Blacks winnen tribale tatoeages snel aan populariteit in Nieuw-Zeeland. ‘Het geeft de drager ervan zelfvertrouwen.’

Sonny Bill Williams deed vorige week vrijdag tijdens het openingsduel van het WK rugby in twee opzichten van zich spreken. Na met een ragfijne, achterwaartse pass de eerste try van Nieuw-Zeeland te hebben opgezet, zorgde hij iets later opnieuw voor beroering. Zijn shirt bezweek onder het gewicht van een ruim honderd kilo zware speler van Tonga. Een striptease op het veld volgde, waardoor ruim een miljard mensen zijn sleevekonden aanschouwen.

Met de tatoeage, die van zijn rechterschouder tot zijn pols loopt, geeft de centre uiting aan zijn Samoaanse roots. De symbolen geven op artistieke wijze elementen van de cultuur van het eilandenrijk in de Stille Oceaan weer. Niet geheel onbelangrijk in een sport waarbij fysieke kracht en intimidatie zijn vereist, zet de versiering eveneens de contouren van zijn bovenarm extra aan. Maar voor Williams staat het eerbetoon aan zijn afkomst voorop.

In zijn studio in een buitenwijk van Wellington knikt Mark Kopua goedkeurend, als hij hoort van het schouwspel. Zowel het uiterlijk vertoon als de fraai uitgevoerde tatoeage kan hem bekoren. Dat Williams, die niet bekendstaat als een potentiële Nobelprijswinnaar, de betekenis erachter wellicht niet helemaal begrijpt, stoort hem niet. ‘Het geeft de drager ervan zelfvertrouwen en het ziet er damn good uit.’

Reddingsactie

Kopua, een Maori, heeft de laatste 23 jaar van zijn leven in dienst gesteld van de traditionele kunstvorm. In tegenstelling tot de naburige Islandersvan Tonga, Samoa of Fiji kon hij niet putten uit een bron van gedeelde kennis. De moko, zoals de symboolrijke tatoeage heet, stond op het punt van uitsterven, toen hij met een paar gelijkgestemden eind jaren tachtig een reddingsactie op touw zette.

‘Kolonisatie’, vat Kopua de kern van het verval samen. De Maori, een Polynesisch volk dat in de dertiende eeuw in kano’s naar Nieuw-Zeeland voer, zworen het oeroude gebruik stukje bij beetje af, onder druk van de later gearriveerde Europeanen. Een zoektocht door zijn gemeenschap, aan de oostkust van het Noordereiland, leidde hem naar een van de laatste experts die het ambacht en de achterliggende kennis nog tot in het kleinste detail beheerste.

‘Het kostte me jaren om alle informatie uit de man, toen al dik in de tachtig, op te diepen, terwijl hij er aanvankelijk niets van wilde weten. Dag in dag uit bezocht ik hem. Tot hij stierf. Zijn jongste broer hielp me vervolgens aan het laatste beetje informatie dat ik nog miste. Zonder die mogelijkheid zou ik hebben moeten gissen naar de ware aard, vorm en diepere betekenis van de moko.’

In zijn drang die in ere te herstellen stond hij niet alleen. Kopua grijnst: ‘Ook gevangenen en gangsters experimenteerden met tatoeëren om zo hun Maori-identiteit uit te dragen. Misschien zat hun werk niet boordevol symboliek, de artistieke waarde ervan was groot. Of het gezond was, betwijfel ik. Ze kerfden de inkt zonder te ontsmetten in de huid. Maar om de risico’s maalden ze niet.’

Langzaamaan zag Kopua, in het bezit van een indrukwekkende gelaatsmoko, dat zijn werk vruchten afwierp. ‘Ik werd in het begin zelfs in mijn gemeenschap nagestaard. Nu zie je artsen, politici en rechters met trots er een dragen. Toen spelers van The All Blacks ermee begonnen, won het helemaal aan populariteit. Hoe ik dat weet, terwijl ik zelf niet van rugby houd? Ik heb een paar oud-internationals hier aan een moko geholpen.’

Bescheiden

Volgens Kopua verandert ook de zichtbaarheid van de moko. Eerder werd de tribale tatoeage vooral bescheiden getoond en was de moko vooral onttrokken aan het zicht van het grote publiek. ‘Maar nu zie je daar verandering in komen’, verzekert Kopua. ‘Van de huidige lichting in de WK-ploeg wilden een paar spelers een moko vóór het toernooi, zodat ze die konden showen aan het publiek. Dat ging overigens niet door. Ik heb een wachtlijst en trek niemand voor.’

Hoewel Maori-puriteinen er faliekant op tegen zijn, lijkt de tribale tatoeage hard op weg eenzelfde rol te krijgen bij The All Blacks als de haka, de oorlogsdans voor elke wedstrijd. Dat houdt in dat spelers met Europese genen er ook één moeten kunnen krijgen. ‘In vroegere tijden gebeurde dat ook wel, maar nu ligt dat gevoelig. Maar ze kunnen wel een aangepaste versie krijgen,want het geeft wel onze verbondenheid als natie weer.'

Trefwoord(en): uitsport,

Aanmelden nieuwsbrief

E-mail
Voornaam
Achternaam


Verstuur

 
  Plaats dit bericht op Twitter Voeg dit bericht toe aan NuJij.nl Voeg dit bericht toe aan linkedin.com Voeg dit bericht toe aan facebook.com Reageer Stuur dit bericht door per email Stuur door Druk deze pagina af op je printer Print  

 

Meest gelezen sport

Meer nieuws sport

Volgend bericht >

Reageer op dit artikel:  

 

Promotie