Nieuws Actueel

'Bang zijn, is - evolutionair gezien - nuttig'

Van onze redactie 16 november 2015

Image 5448501

Niet lekker kunnen slapen dit weekeinde? En een onveilig gevoel in de trein gehad vanochtend? Dat is niet zo vreemd, vertelt Groninger Hans van de Sande, die veel onderzoek deed naar massagedrag. ,,Het is een algemene reactie die mensen hebben bij dit soort gebeurtenissen. Het zit diep in de mens, net zo goed als bij dieren. Als die iets angstigs meemaken, blijven ze ook nog een tijdje op hun hoede.''Parijs Terreuraanslagen zoals in Parijs kunnen er fors inhakken, al hebben we het zelf niet meegemaakt. ,,Maar dankzij de media weten we zo veel van de aanslagen, dat het bijna is alsof we er zelf bij betrokken zijn. We kunnen meekijken en meeleven hoe het in Parijs is. Bang zijn voor iets dat iemand anders is overkomen, noemen we ook wel vicarieuze angst: zoiets als angst uit empathie.''

Volgens Van de Sande is bang zijn, besmettelijk. ,,De mens voelt met andere mee. En als de een bang is, zal een ander dat gemakkelijk overnemen. Daar is niets vreemds aan. Bovendien is het ook nuttig om bang te zijn. Helden overleven het zelden in gevaarlijke situaties. Als je bang bent, loop je weg en daarmee vergroot je je overlevingskans. Dit hoort dus bij de grote erfenis die we van de evolutie hebben meegekregen.''Bovendien kan Van de Sande ook tamelijk precies voorspellen wanneer de angsttoestand weer verdwijnt. ,,Dat zie je na elke aanslag gebeuren. Na een paar dagen herneemt het gewone leven weer zijn gangetje. Dan denken we er haast niet meer aan. Zo zijn we geprogrammeerd.'' MassasituatiesEn hoe zit het met de psycholoog zelf? ,,Ik heb vaak in massasituaties verkeerd en ik reageer er redelijk rationeel op. Ik sta er wat verder van af omdat ik psycholoog ben. Maar of ik koel blijf als ik op de Dam sta en iemand roept 'bom, bom' durf ik van te voren niet te zeggen. Uiteindelijk weet je nooit zeker hoe je in grote paniek reageert.''