Nieuws Actueel

Boerenslimheid bij PSV in ere hersteld

Rik Elfrink en Maarten Wijffels | Foto: Koen Verheijden 30 december 2015

Raaijen Gerbrandspsv6

Voor PSV was 2015 een topjaar. Directeur Toon Gerbrands en oud-voorzitter Harry van Raaij kijken in het Eindhovens Dagblad alweer vooruit naar de toekomst van de club en het Nederlands voetbal.

Harry van Raaij veert even op van zijn stoel in de directiekamer van PSV. Toon Gerbrands (58) heeft hem net gevraagd hoe hij juichte toen PSV het beslissende doelpunt maakte in de Champions League-thriller tegen CSKA Moskou. "Nou gewoon, ik sta op en steek twee handen in de lucht", luidt het duidelijke antwoord. Volgend jaar wordt Van Raaij 80. Maar hij voelt zich weer jaren jonger nu hij succesvol is geopereerd aan zijn hart. "Ik lag in het ziekenhuis bij de eerste poulewedstrijd tegen Manchester United. Zo’n klein tv-tje aan het bed, dat was maar niks. Maar tegen Wolfsburg en CSKA zat ik weer in het stadion en heb ik me niet ingehouden."Michael van Praag vond dat altijd opmerkelijk, dat openlijke juichen van zijn collega-voorzitter. "Als Ajax scoorde, bleef Michael zitten", zegt Van Raaij. Gerbrands: "Ik ga ook nooit staan, hoe blij ik ook ben." Van Raaij: "Ik zit nog steeds op mijn oude tribuneplaats. Vroeger had het Philips Stadion geen vipboxen. Ik zit op wat ze noemen ‘rij 12’, waar van oudsher de Philips-familie de wedstrijd keek. Ook in mijn bestuurstijd, toen het stadion een aparte directievleugel kreeg, ben ik niet verhuisd. Ik wilde niet dat supporters zouden denken: hij wordt verwaand, onze Harry. Hij voelt zich groter dan wij."Ze klinken op 2015. Een topjaar voor PSV, vol sportief en financieel succes. Een jaar ook waarin de banden met erevoorzitter Van Raaij definitief zijn hersteld. Van Raaij: "Ik heb met Toon een heel andere verhouding dan met zijn voorganger Tiny Sanders. Als ik iets kwijt wil, kan ik het Toon zeggen. Ik hoef er niks meer uit te gooien via een ander kanaal. Openlijk kritiek spuien, wat ik een tijdje deed via een eigen rubriek op 040-tv, dat was misschien niet altijd goed, maar ach." Gerbrands: "We plannen elke drie maanden een koffie-afspraak. In het begin was er twijfel over mij. Ik kwam niet uit de regio enzovoorts. Ook Harry was kritisch, maar het klikte meteen. Hij is meer een visionair dan ik. Heeft destijds al de hele ontwikkeling van de Champions League voorspeld. Mijn rol is dat ik hem wijzer kan maken over de praktijk van nu. Bij ons eerste gesprek was ik net bij Bayern München geweest. Dat vond Harry interessant, hoe ze daar de club upgraden."Eén van hun koffiebijeenkomsten was laatst in de kerk in Sint Anthonis. De broer van Van Raaij zit er in de dorpsraad. In de winter organiseren ze in de kerk bijeenkomsten rond een thema. Of hij Gerbrands wilde vragen voor het thema ‘sport’. Van Raaij: "Want vergis je niet hè: Toon is bijzonder bekend in Sint Anthonis." Hij pauzeert even. "Van het pinkstervolleybal." Gerbrands: "Haha, het grootste internationale volleybaltoernooi in de buitenlucht is in Sint Anthonis. Met Piet Zoomers Dynamo heb ik het ooit een keer mogen winnen. Harry zat vooraan in de kerk bij mijn presentatie. Even checken of ik het wel goed deed."In de jaren voor Toon, heeft u zich toen buitengesloten gevoeld bij PSV? Van Raaij: "De verwijdering was er absoluut. Laat ik het zo zeggen: nadat ik hier weg was, heb ik praktisch geen contact meer gehad op directieniveau. Toen Tiny Sanders werd aangesteld heeft hij me één keer om advies gevraagd en daarna heb ik nooit meer iets gehoord."Sanders had ook een moeilijke opdracht. Hij moest saneren na de tijden waarin financieel alles maar kon. Van Raaij: "Daar doe ik geen uitspraken over. Ik denk daar anders over. Bij PSV moest op een gegeven moment financieel een knop om toen de prestaties achterbleven. Maar je kunt het op twee manieren doen. Zoals Toon nu doet: proberen extra inkomsten te genereren. Of kijken of je kunt bezuinigen. Aan de keuze voor bezuinigen zitten grote risico’s in een branche zoals het topvoetbal. Die is in niets te vergelijken met het gewone bedrijfsleven. Aan trachten meer inkomsten te genereren zit ook risico, maar in mijn ogen wel minder."PSV-werknemers die Van Raaij hebben meegemaakt als baas en nu werken onder Gerbrands, zijn eenduidig in hun oordeel. Men ervaart dat drie kernwaarden uit de clubcultuur in ere zijn hersteld: de boerenslimheid bij het zakendoen, werknemers voelen zich op een positieve manier uitgedaagd én er is veel één-op-één contact. Van Raaij zegt dat hij nog altijd opgetogen is over de slimme deal die PSV vorig jaar sloot met Memphis en Georginio Wijnaldum, die allebei tegen de verwachting in nog een seizoen aanbleven. Van Raaij: "In die deal kwam precies tot uiting waar ik vind dat PSV voor moet staan. Ik merkte een duidelijke omslag in het beleid. Daar was ik verdomde gelukkig mee. Ik heb ook zien gebeuren dat in de winterstop van een seizoen Lazovic en Afellay gelijktijdig werden verkocht. Terwijl PSV eerste stond! De afweging in topvoetbal is altijd: maak je de keuze voor financiële zekerheid of kies je voor de uitdaging van de toekomst."Gerbrands: "We hadden het niet gedaan als het maar om één van die twee was gegaan. Of als Depay of Wijnaldum nog slechts één jaar onder contract had gestaan. Dan was het risico te groot geweest. Nu kon het. Maar los daarvan ben ik het met Harry eens: ik heb die uitdaging van de toekomst ook nodig om te kunnen werken."Daarom riep u kort na uw start op een supportersavond al: mijn ambitie met PSV is de tweede ronde van de Champions League? Gerbrands: "Precies. De dag erna werd ik weggehoond, maar we staan er nu wel."Dat weghonen gebeurt tegenwoordig ook op sociale media. In uw tijd, meneer Van Raaij, was dat fenomeen nog niet uitgevonden. Van Raaij: "Nee, nooit mee te maken gehad. Je had de kranten en de tv en Erik van Muiswinkel die een parodie op je maakte. Maar dat was nog leuk ook." Gerbrands: "Je moet vooral je omgeving managen op het gebied van social media. Vrouw, zoon, dochter, met z’n allen moet je leren om niet mee te gaan met juichende commentaren als pa twee keer wint. En niet mee de put in te duiken na twee nederlagen. Mijn manier om ermee om te gaan is dat ik altijd de kwinkslag bij me heb." Van Raaij: "Wat ik trouwens ook herken van het ‘oude’ PSV-beleid, is dat er nu twee goede Latijnse spelers zijn gehaald, Mexicanen in dit geval. Dat vind ik een prestatie van de bovenste plank. Ik geniet enorm van Guardado, mijn favoriete speler. Ik ben van mening dat je een elftal nooit alleen uit je eigen opleiding moet samenstellen." Gerbrands: "De credits in deze moeten volledig naar Marcel Brands hoor." Van Raaij: "Ja, maar Toon, in financiële zin praat jij ook mee."In uw tijd kon u als PSV-topman de kar trekken in discussies over een Europese competitie. De stem van een Nederlandse clubvoorzitter telde. Hoe ziet u die rol van PSV en van Toon nu? Van Raaij: "Die rol is natuurlijk totaal veranderd. Ik heb samen met Van Praag nog in de G14 gezeten, in een tijd dat alle topclubs samen optrokken. Er heerste collectieve ontevredenheid over hoe het Europese voetbal was georganiseerd. Maar het tv-geld heeft al het solidariteitsdenken verwoest. De waarde van de Engelse competitie staat niet meer in gezonde verhouding tot die van Spanje of Italië." Gerbrands: "120 miljoen euro voor de nummer 20 van de Premier League, alleen aan tv-geld. En volgend jaar wordt het al 150 miljoen. PSV is alleen nog een topclub in een nichemarkt."Van Raaij: "Maar ik verwacht dat Duitsland en Spanje en misschien ook Italië in opstand gaan komen. Ik blijf het jammer vinden dat wij niet de eerste aanzet hebben kunnen geven tot een Benelux-competitie. Dat zou nog steeds het beste zijn. Om twee redenen: waar zijn wij sterk in? In het binden van het bedrijfsleven. Het is essentieel dat je met je clubvoetbal interessant blijft voor bedrijven. En twee: de televisiemarkt zou groter worden en het wordt makkelijker om betere spelers te krijgen. Zo’n Benelux-liga heeft in één keer de status van middelgrote competitie in Europa.""De Belgen zijn overigens wel goed bezig met hun eigen competitie, vind ik. Play-offs om het kampioenschap, in België ontwikkelen ze tenminste de top van hun voetbal. Wij doen geen moer voor de top, al jaren niet. Nee, bij ons zijn ze bezig met onzindingen als een tweede divisie."Doen jullie eens een poging: hoe is het voetballandschap over vijf jaar ingericht? Of over 20 jaar? Van Raaij: "In Nederland over vijf jaar nog net zoals nu, vrees ik. Het conservatisme zit heel diep verankerd. Ook omdat iedereen aan zichzelf denkt. Simpel voorbeeld: Go Ahead had natuurlijk moeten afzien van dat Europese ticket toen ze degradeerden. Zo’n club doet één voorronde mee, maar het Nederlandse voetbal heeft er een heel jaar last van, want resultaten worden steeds door zes clubs gedeeld. Over vijf jaar de hele eredivisie op kunstgras? Nou, als dat zo is zijn we de weg helemaal kwijt." Gerbrands: "Met nog meer kunstgras verlies je straks je aantrekkingskracht op grote buitenlandse talenten. Dat inzicht komt wel."Hij denkt ook dat de absolute topclubs er uiteindelijk geen baat bij hebben dat het financiële gat steeds groter wordt. "Want dat vergroot ook het sportieve gat voor jonge spelers die bij ons of bij de Belgen of de Fransen worden opgeleid. Er komt een kentering. Ik heb me laten vertellen dat het straks zo zal gaan: een club uit de top van Europa betaalt de transfersom van een speler die bij PSV gaat spelen. En waarom? Als pak ’m beet Chelsea over vijf jaar een toptalent à la Pereiro koopt, moet-ie in hun salarishuis als 18-, 19-jarige dan al zo’n fors bedrag verdienen, dat het voordeliger is om hem te kopen voor PSV, waar hij slechts een fractie verdient, maar wel goed wordt opgeleid. En dan wordt het zelfs zo dat PSV óók nog de verkooprechten op zo’n speler behoudt." Van Raaij: "Dat laatste zou echt iets heel nieuws zijn." Gerbrands: "Het kan best dat het betreffende talent na een paar jaar PSV naar Chelsea gaat, maar dat hoeft niet. De grote clubs redeneren gewoon: de beste spelers van het moment kiezen toch wel voor ons."PSV over vijf jaar de vaste opleidingsclub van Chelsea of Bayern München?"Wij zullen ons dan niet specifiek aan maar één club koppelen. Maar in grote lijnen is dat wel waar het naar toe gaat."