Nieuws Actueel

Bouwen aan een suikerberg

Hans Heijt | Foto: Robert van den Berge 30 december 2015

Suiker

In 2017 verdwijnen de quota voor suiker in de EU. De topman van Suiker Unie en een bietenteler blikken in BN/DeStem alvast vooruit. ‘Het surplus mogen we op de wereldmarkt verkopen.’Vrachtwagens rijden 24 uur per dag af en aan naar Suiker Unie in Dinteloord. De fabriek wilde de bietencampagne 2015 voor oud en nieuw afronden. En dat is gelukt. De laatste biet, afkomstig van een van de 307 telers die aanlevert bij de fabriek in Dinteloord, is van de akker gekomen en werd zondag verwerkt.Suiker Unie kijkt inmiddels nadrukkelijk vooruit naar 2017. In dat jaar maakt de Europese Unie een eind aan de quotering voor de productie van suiker. "Elk land en elke suikeronderneming in de EU kan dan onbeperkt suiker produceren en afzetten", zegt Albert Markusse, algemeen directeur van Suiker Unie. "Door de combinatie van een grotere Europese productie en ruimere exportmogelijkheden gaan de prijzen van suiker en bieten vermoedelijk meer schommelen." Markusse verwacht dat de grote, moderne suikerverwerkende bedrijven na het afschaffen van het quotum groeien en dat zwakkere ondernemingen moeten afhaken. "Onze vooruitzichten zijn redelijk goed. De Nederlandse suikerfabrieken zijn verreweg de grootste van Europa. Maar dat betekent natuurlijk niet dat we kunnen stilzitten." Het quotasysteem voor suikerbieten is in de jaren zestig ingevoerd. Elk land kreeg voor de productie van suiker een quotum dat in overeenstemming was met de behoefte.Markusse: "Dit quotum werd verdeeld over de suikerfabrieken. Die verdeelden het weer onder de telers met wie ze samenwerkten." In 2006 is de suikermarktordening aangepast. Een van de belangrijkste doelen was het verlagen van de Europese suikerprijs om deze meer in lijn te brengen met de prijs op de wereldmarkt. De suikerquota voor de EU-landen gingen omlaag. Daarnaast kreeg een groep van minst ontwikkelde landen toegang tot de Europese markt. Markusse: "Het Europese quotum zakte van 19 miljoen ton naar 13 miljoen ton suiker per jaar. Daar kwam 3,5 miljoen ton import van de ontwikkelingslanden bij."De maatregelen hadden grote gevolgen voor de Europese suikersector. Van de 310.000 telers stopten er 140.000. Circa tachtig Europese fabrieken moesten sluiten. Vooral in Zuid-Europese landen vielen klappen. In Nederland sloten in de afgelopen tien jaar drie van de vijf fabrieken de poort. Daar zat ook de suikerfabriek in Breda bij. "Italië en andere Zuid-Europese landen zouden met zo’n moderne fabriek in hun nopjes zijn geweest", zegt Stan Simons, bietenteler uit Steenbergen. In 2017 komen de quota in de EU helemaal te vervallen. Ook stopt Brussel dan met de minimumprijs voor bieten voor Europese telers van suikerbieten."Toch verandert er op dit punt nauwelijks iets voor ons", stelt Simons. Hij legt uit dat de EU een individueel quotum voor elke bietenteler hanteert. Coöperatie Cosun, het moederbedrijf van Suiker Unie, gaat vanaf 2017 voor de Europese markt eenzelfde soort leveringsrecht vaststellen. "De minimumprijs die Cosun garandeert blijft min of meer gelijk", zegt de bietenteler. "Het surplus dat we straks produceren, mogen we op de wereldmarkt verkopen." Simons en Markusse verwachten dat er door het afschaffen van de quota meer suiker op de markt komt. Zeker omdat de opbrengsten per hectare steeds hoger worden. Dat komt vooral door de teelt van nieuwe rassen en het steeds effectiever bestrijden van ziektes. "In vergelijking met twintig tot 25 jaar geleden is de opbrengst per hectare verdubbeld", zegt Simons. "Ik denk dat de opbrengsten kunnen blijven stijgen. Maar de nieuwe rassen suikerbieten halen veel voedingsstoffen uit de grond. Dat kan een probleem worden, omdat de EU duidelijk paal en perk aan bemesting stelt." Suiker Unie wil op de nieuwe situatie inspelen door meer suiker te verwerken in een groter afzetgebied. "Daarom zijn we bezig met het vergroten van de capaciteit voor het verwerken van bieten", zegt Markusse. "Ook gaan we zorgen voor meer tanks voor het opslaan van diksap, een halffabricaat van suiker. Dan hoeven we in de campagne niet meteen alle bieten tot kristalsuiker te verwerken. Een deel kan in minder drukke periodes worden verwerkt." Suiker Unie heeft met rietsuiker uit ontwikkelingslanden een extra markt opgebouwd. "Maar het geschikt maken van suiker voor consumptie is bij bietsuiker goedkoper dan bij rietsuiker", zegt de topman van Suiker Unie."Daarom willen we op onze rietsuikermarkt straks bietsuiker gaan verkopen. De extra suiker willen we mede verwerken voor de non-foodsector, bijvoorbeeld voor de bioplastic-industrie." Al met al ziet het ernaar uit dat Suiker Unie straks internationaler gaat opereren. Het bedrijf zet daarom meer internationale verkoopcentra op, onder meer in Engeland en Italië. Markusse: "Kennis van buitenlandse klanten en talen zal ook belangrijker worden."