Nieuws Actueel

'De pijn moet je blijven voelen'

Peter Scholtes en Miel Timmers | Foto: Jeroen Appels 21 december 2015

Louis Deterink Curator

Louis Deterink, 's lands bekendste curator, gaat met pensioen. Tegenover het Brabants Dagblad maakt de topcurator uit Schijndel de balans op van 35 jaar in faillissementen. "Soms denk ik: hoe heb ik dat volgehouden?"

Louis Deterink (66) verwacht een koerier. De laatste contracten van een failliet bedrijf moeten de deur uit. Geregeld rinkelt de telefoon in zijn in oud-Engelse stijl ingerichte werkkamer van zijn landhuis (anno 1890) in het buitengebied van Schijndel.

Sinds 2013 is de topcurator uit de maatschap van het Eindhovense Deterink Advocaten en Notarissen. Sindsdien was de naamgever nog twee dagen in de week op kantoor. De andere dagen werkt hij thuis. Dat wil niet zeggen dat Deterink het de voorbije jaren rustig aan heeft gedaan. De weken van tachtig uur van weleer zijn werkweken van zestig uur geworden, en dat worden vanaf januari werkweken van dertig uur. "Het is niet goed als ik helemaal stilval." Louis Deterink, 's lands bekendste curator, gaat met pensioen.

Stabiele thuissituatieHij denkt terug aan de tijd rond het faillissement van DAF in 1993. Dag en nacht werken ook in het weekeinde, zeker de eerste drie weken. Thuisgebracht worden om 6.00 uur 's ochtends, eitje bakken en om 8.00 uur naar Schiphol voor overleg in Engeland bij Leyland. "Soms denk ik: hoe heb ik dat volgehouden?"

Deterink denkt terug aan 1996, het faillissement van Fokker. Hij was een van de drie curatoren. "Het eerste wat we aan elkaar vroegen: heb jij een stabiele thuissituatie?" Na een ander faillissement overleed de moeder van een collega-curator. "Ik heb hem een week naar huis gestuurd. Een curator heeft al met emoties te maken, een overlijden van een dierbare kun je er echt niet bij hebben."

Blijven voelenDe pijn van werknemers na een faillissement moet je blijven voelen als curator, stelt Deterink. Wakker gelegen heeft hij nooit. "Maar ik blijf niet ongeroerd als ik fabriekspersoneel heb verteld dat het ophoudt. Je moet blijven voelen, van het begin tot het einde. De koffiejuf is mij even lief als de CEO. Ik blijf nooit in de bestuurskamer hangen, loop altijd door de fabriekshal, wil weten wat er leeft. Ik laat zien dat ik een moeilijke beslissing moet nemen waar ik het ook moeilijk mee heb."

Bijvoorbeeld rond het bankroet van LG Philips Displays. Deterink sloot 22 fabrieken in 22 landen. Moest 25.000 man op straat zetten. Er is geen curator in Nederland die zoveel mensen heeft ontslagen als de geboren Twent uit Tubbergen. Zijn eerste grote faillissement is niet het bankroet van DAF, maar dat van de Valkenswaardse sigarenfabrikant Hofnar in 1991. Op 42-jarige leeftijd. "Kennelijk heb ik het er goed van afgebracht." Nadat hij een nieuw, zelfstandig bedrijf van DAF wist te boetseren, kwam Deterink bovenaan de landelijke shortlist van curatoren. Amsterdamse advocaten fronsten de wenkbrauwen toen Deterink, hij woonde destijds in Son, werd benoemd bij Fokker.

Goede regisseurWat is zijn aanpak? Hij krabt op zijn hoofd. "Ik kan redelijk goed communiceren, heb inzicht in cijfertjes, veel ervaring met fusies en overnames en je leert een goede regisseur van conflicterende belangen worden. Toen ik met Fokker bezig was, liep ik naar een afspraak met de minister. In de gangen van het bedrijf tekende ik al lopend documenten om vleugels en rompen te bestellen."

"En ondernemersbloed, dat moet je ook hebben." Deterink komt uit een ondernemersfamilie. Middenstanders. "Ondernemen is me met de paplepel ingegoten." Dat maakt ook dat hij meer heeft met familiebedrijven dan met beursgenoteerde ondernemingen.

OndernemerskamerDeterink gaat aan de slag als adviseur voor de Ondernemerskamer. Houdt voordrachten in het land. Verder houdt hij toezicht bij bedrijven en adviseert. Hij zit in de raad van commissarissen, raad van advies of het stichtingsbestuur bij onder meer VDL, Hurks, De Rooy, Den Ouden, Van Lanschot en PSV.

Zichtbare verbazing nadat hij ermee wordt geconfronteerd dat hij langer dan twaalf jaar commissaris is bij VDL. De maximale termijn van de corporate governance code. "Die geldt voor beursfondsen", wuift hij weg. "Bij familiebedrijven spelen andere belangen. Ikzelf zie geen enkel bezwaar. Door de gecontroleerde groei die VDL heeft doorgemaakt, zijn de verantwoordelijkheden steeds zwaarder geworden. Steeds meer gezinnen zijn van het bedrijf afhankelijk geworden."

Een officieel afscheid houdt hij niet. De pensionado in de dop 'hekelt recepties'. "Naar recepties van anderen moet je soms, maar zelf ga ik daar niet staan. Bovendien verplicht je dan ook anderen om te komen."

Zwak bestuurCurator Louis Deterink is aan het einde van zijn carrière niet mild voor ondernemend Nederland. Bedrijven gaan in zijn ogen niet zomaar ten onder aan pech zoals een zware economische crisis.

"In driekwart van de gevallen is een faillissement te wijten aan zwak bestuur", is de harde analyse van de 66-jarige topcurator die eind dit jaar afscheid neemt.

Honderden faillissementen gingen in 35 jaar curatorschap door zijn vingers. Deterink zag bij bestuurders grootheidswaanzin en machogedrag. "Ze wilden explosief groeien, met geleend geld. In mijn ogen is dat een gebrek aan normbesef." In een andere gradatie bleef het knoeiwerk beperkt tot 'te riskant financieel beleid, hoger willen springen dan je kunt en onvoldoende interne controle'.

DAF, waar hij na het faillissement in 1993 6.000 man moest ontslaan, vindt hij daar een voorbeeld van. Het Eindhovense concern nam met een fusie met het Britse Leyland en hoge kosten voor gelijktijdige ontwikkeling van een reeks nieuwe modellen vrachtwagens veel te veel hooi op de vork. "Dat overzien lukt dan niet meer." Bij DAF maar ook bij andere bedrijven constateerde Deterink dat 'te laat en te slap' werd gereorganiseerd.