Nieuws Actueel

De politie krijgt het wéér voor de kiezen

Van onze redactie 23 juli 2015

Image 5102349

Geschminkt zullen ze deze morgen plaatsnemen in het verdachtenbankje; de politieagenten NN01 en NN02. Niemand mag weten wie ze zijn, uit angst voor represailles. Maar iedereen wil weten wat ze gedaan hebben.Op 7 april 2013 trekken de twee onervaren Rotterdamse agenten naar de wijk Charlois. Ene Mike Stok, een 29-jarige fervente Feyenoord-fan, maakt ruzie met twee stadswachten. Ze wilden hem op de bon slingeren, omdat hij zijn hond los liet lopen.WaarschuwingsschotStok rent naar huis, haalt een wandelstok met een stalen punt en gaat weer naar buiten. Daar zijn de twee agenten inmiddels gearriveerd. Stok begint te zwaaien met zijn wandelstok. De agenten zeggen later dat ze denken dat het een bijl is. Een van de agenten lost een waarschuwingsschot. Maar Stok luistert niet. Hij blijft maar doorrennen. Ook als een van de agenten gericht op zijn benen schiet. De agenten hebben het idee dat Stok op zoek is naar iemand en dat hij die persoon af wil maken, verklaart een van hen later. Het lijkt alsof hij in een psychose verkeert. Ook de andere agent trekt de conclusie dat deze man heel erg gevaarlijk is en gestopt moet worden.RugNa meerdere waarschuwingsschoten besluit een van de agenten gericht op de rug van Stok te schieten. Twee kogels treffen hem. Stok overlijdt aan de verwondingen.De zaak-Stok doet denken aan die van de Limburgse agent Ronald, die afgelopen vrijdag tot 2 jaar cel werd veroordeeld, omdat hij bij een aanhouding een man in de borst had geschoten. Belangrijkste overeenkomst: ook in de Rotterdamse zaak besluit het Openbaar Ministerie de agenten niet te vervolgen. Ze hebben terecht geschoten, luidt het oordeel van het OM. Mike Stok 'moest tot stoppen worden gebracht, om eventuele slachtoffers te voorkomen', aldus de verklaring.WapenstokDe nabestaanden begrijpen er helemaal niets van. Net als in de Limburgse zaak stappen ze naar het gerechtshof, dat besluit dat de agenten alsnóg moeten worden vervolgd. Ja, het was een moeilijke situatie - maar dat de agenten terecht hebben geschoten, staat niet vast, vindt het gerechtshof. Vooral omdat Stok wegliep van de agenten, in een richting waar verder niemand te zien was. En die wapenstok bleek ook al niet erg gevaarlijk. En dus staan vandaag opnieuw twee agenten voor de rechter, net als afgelopen vrijdag. Toeval? Niet helemaal, zegt politiewetenschapper Jaap Timmer. ,,In de 35 jaar tot 2012 kregen tien agenten straf voor het onrechtmatig gebruik van hun vuurwapen. Alleen al in de laatste 2 jaar waren het er vijf'', zegt Timmer. En dat komt niet doordat de politie vaker schiet: al decennialang ligt het gemiddelde op drie doden en zestien gewonden door politiekogels per jaar.MondigerTimmer: ,,Het OM besluit duidelijk vaker dan vroeger om schietende agenten te vervolgen, omdat men denkt dat er iets niet goed is gegaan. Maar er is nog iets: burgers zijn mondiger geworden. Ze stappen vaker naar het gerechtshof om vervolging af te dwingen.'' Zoals ook in de twee zaken die deze week veel aandacht krijgen.Intussen is de impact van beide strafzaken groot. De politie krijgt volop bijval, maar óók veel kritiek, beseft de landelijke politiebaas Gerard Bouman. Het vonnis van afgelopen vrijdag maakt 'heftige emoties los', aldus Bouman in een blog, waarin hij zich gisteren tot alle politiemensen in ons land richtte. ,,Het voedt bij velen de frustraties over gebrek aan erkenning en over het vertekende beeld dat (sociale) media al te vaak van ons werk en onze mentaliteit schetsen.''FoutenBouman roept zijn dienders in de blog op om 'het hoofd koel te houden en het gezond verstand erbij te houden'. Toch laat de politiebaas zich opnieuw kritisch uit richting de rechters. ,,Wij gaan onze verantwoordelijkheid voor eventuele fouten niet uit de weg. Tegelijkertijd willen wij erop kunnen en mogen rekenen dat onafhankelijke toetsing oog heeft voor de specifieke aard en omstandigheden van ons werk. Niemand van ons loopt voor zichzelf op straat.''