Nieuws Actueel

De wereld maakt zich op voor de 1e renteverhoging in tien jaar

De Amerikaanse economie draait als een tierelier. Alle reden dus voor een renteverhoging in de VS, de eerste in bijna 10 jaar tijd. De dollar zal hierdoor in waarde stijgen. Welke landen worden hier beter van en waar vallen de klappen?

Peet Vogels 15 december 2015

Renteverhogingvsfedfederalreservebeleggen1065

Bijna iedereen rekent erop dat Janet Yellen, president van de Amerikaanse centrale bank, die renteverhoging morgen daadwerkelijk aankondigt. Amerika is ook nog steeds de economische grootmacht in de wereld. Elk besluit dat de monetaire autoriteiten in de VS nemen, heeft daarom wereldwijd gevolgen, schrijft het AD.

Een hogere rente in de VS is goed nieuws voor de Europese exportindustrie. Hoe hoger de rente in de VS, hoe duurder de dollar wordt. Een dure dollar betekent een goedkopere euro. En dat is goed voor de exportpositie van de Europese industrie. De nog steeds matig groeiende Europese economie kan dit goed gebruiken. Vooral landen als Nederland en Duitsland, die veel exporteren, profiteren. Voor Europese landen die juist meer importeren dan exporteren, kan het nadelig zijn. Voor een toeristenland als Griekenland komt de dure dollar juist als een zegen: het wordt veel aantrekkelijker als toeristische bestemming.

Zit er voor Europa dan helemaal geen nadeel aan de Amerikaanse renteverhoging? Jazeker wel, de kans bestaat dat geld dat nu in Europese aandelen zit, naar Amerikaanse staatsleningen gaat. De beurzen kunnen dus dalen. Gelukkig wordt al een hele tijd rekening gehouden met een Amerikaanse renteverhoging. De verwachting is dat een rentestijging niet zal leiden tot een grote Europese beursval.

Opkomende landen

De rentestap kan wel verstrekkende gevolgen hebben voor opkomende economieën, zoals die van Brazilië, Nigeria en Zuid-Afrika. Die zien het rentebesluit van bankpresident Yellen met angst en beven tegemoet. Veel van die landen hebben het sowieso al moeilijk. Ze verdienen een groot deel van hun geld met de export van grondstoffen en de prijzen van delf- en grondstoffen zijn laag. Vooral de groeivertraging in China hakt er bij deze exporteurs flink in. Een renteverhoging in de Verenigde Staten geeft ze een extra zet, helaas wel in de verkeerde richting.

Zuid-Amerika

In Zuid-Amerika zit het grootste gevaar bij Brazilië. Brazilië profiteerde jarenlang van een instroom van dollars in het land. Beleggers kregen nauwelijks rente in de VS en zochten naar meer rendement. Dat betekende veel en goedkoop geld voor de Brazilianen. Helaas ging veel geld naar goedkoop consumentenkrediet. Bedrijven gebruikten het geld om allerlei onrendabele investeringen te doen, zoals het staatsoliebedrijf Petrobras. En veel geld bleef aan de strijkstok hangen. Dat wreekt zich nu. Het geld zal Brazilië weer even snel verlaten als er elders, lees de VS, meer rendement te maken is. Brazilië blijft dan achter met de schulden, vaak in dollars. En de dollar stijgt in waarde, dus de schuld in lokale valuta wordt steeds groter. En met de economie in recessie wordt afbetalen nog moeilijker. De schuld duwt het land dan nog verder in een recessie.

Het verhaal van Brazilië geldt ook voor de andere landen in Zuid-Amerika. Maar landen als Peru en Chili zijn wel zorgvuldiger met hun geld omgegaan. De klap zal hier dus minder hard aankomen.

Azië

China, de economische grootmacht in Azië, zal grotendeels buiten schot blijven. Het land heeft weliswaar ook enorme schulden, maar heeft ook voor duizenden miljarden aan buitenlandse valuta in zijn bezit. Voor andere Aziatische landen als Turkije en Indonesië hangt de vlag er volstrekt anders bij. Zij zijn zeer afhankelijk van goedkoop geld om hun economische groei en handelstekorten te financieren. Als dat geld wegtrekt, zakt de boel in elkaar.

Wereldwijd

Een grote vraag blijft bestaan: als de opkomende landen in een recessie raken, trekken die dan de rest van de wereld mee? Die kans bestaat. De opkomende landen hebben maar liefst 3000 miljard schuld in dollars. Een duurdere dollar hakt er dus in. De hoop is dat Yellen de rente in heel kleine stapjes verhoogt. Een snelle stijging van de rente vergroot de kans op een wereldwijde recessie.