Nieuws Actueel

Drie Enschedese bedrijven ontwikkelen app voor groot landelijk fietsonderzoek

Van onze redactie 2 september 2015

Fietsapp Willem Scheper Bram Menting Marcel Bijlsma Frans Nikkels

Het idee voor de landelijke Fietstelweek komt uit de koker van het Enschedese adviesbureau Keypoint. „Onderzoek naar fietsgedrag blijft tot nu toe ver achter bij de auto en het openbaar vervoer”, zegt adviseur mobiliteit Willem Scheper. „We weten veel over hoe mensen zich in de auto bewegen en waar files staan, omdat navigatiesystemen data verzamelen. De ov-chipkaart geeft veel informatie over hoe mensen reizen met de bus of de trein. Over fietsers weten we nog weinig.” Fietsers worden wel geteld, handmatig of met een telslang in de grond. „Dan heb je gegevens voor één punt. Maar je weet nog niet welke mensen op de fiets zitten, waar ze vandaan komen en waar ze heen gaan.”

NattevingerwerkDoor het gebrek aan harde cijfers is fietsbeleid te vaak nattevingerwerk. „Nu worden veel maatregelen genomen op basis van aannames”, zegt Scheper. „Ook de effecten van fietsmaatregelen zijn weinig zichtbaar, dat is bijna schrijnend.” Zo weet niemand precies of een dure fietsbrug wel de beste manier is om het fietsverkeer op een bepaalde plek in goede banen te leiden. „Dan wordt er gezegd: daar fietsen veel mensen die er profijt van hebben. Terwijl in de praktijk blijkt dat mensen een andere route nemen, omdat ze niet voor het stoplicht willen staan. Je kunt veel beter kijken naar welke routes fietsers nu nemen en welke verbeteringen je daarop kunt aanbrengen.”

DataHoe haal je de data over fietsgebruik op grote schaal binnen? Scheper: „De techniek is er. Je moet alleen mensen bereid vinden om mee te doen. We hebben gekeken naar het voorbeeld van de Nationale Tuinvogeltelling. Tot mijn verrassing doen daar zo’n 40.000 mensen aan mee. Ik dacht: als we iets interessants kunnen maken, zijn mensen vast en zeker bereid een bijdrage te leveren. Een directe beloning voor de deelnemers is er niet. Het gaat om het grote geheel. Door mee te doen, lever je een bijdrage aan het inzicht in het functioneren van het fietsnetwerk. En hoe dat beter kan. ”

TechniekMobidot, eveneens uit Enschede, leverde de technische foefjes aan het idee. Het bedrijf ontwikkelde eerder een technologie om via de smartphone het mobiliteitsgedrag van mensen bij te houden en zelfs te beïnvloeden. Zo kan de fietstelapp precies in de gaten houden wanneer, hoe snel en waar de deelnemer fietst, vooropgesteld dat hij de smartphone met daarop de app in zijn zak heeft. „Zodra je buiten in beweging komt, begint de app te meten. Hij stopt als je ergens een tijd verblijft”, legt directeur Marcel Bijlsma uit. „Alle verplaatsingen worden geanalyseerd. We houden alleen de fietsverplaatsingen over. Dat kan door met behulp van de technologie te kijken naar de snelheid, naar hoe snel iemand optrekt of naar de cadans van de beweging. Dat kun je allemaal meten met sensoren in de mobiele telefoon.” Ook naar het onderliggende wegennet kijkt de technologie. „Als de route over het spoor gaat, weet je al snel dat de eigenaar van de smartphone op dat moment in de trein zit.”

De appDe voorkant van de fietstelapp, dat wat de gebruiker te zien krijgt op zijn smartphone, is ontwikkeld door SST Software uit Enschede. Eigenaar Bram Wenting vertaalde het design van de landelijke campagne naar een herkenbare, intuïtieve bediening. Wie mee wil doen, hoeft alleen zijn postcode in te voeren, met de gebruiksvoorwaarden akkoord te gaan, aan te geven of hij een gewone of een elektrische fiets gebruikt en de locatiebepaling van de smartphone aan te zetten. Wie iets meer wil weten, vindt in de app bovendien beknopte informatie over de Fietstelweek en contactgegevens van een helpdesk.

ExtraatjeEen leuk extraatje is een vergelijking tussen de eigen provincie en de rest van Nederland. „Daarop kun je al zien hoeveel mensen de app tot nu toe hebben gedownload”, wijst Wenting. „Tijdens de telweek worden bovendien het aantal gemeten kilometers en de gemiddelde snelheid vergeleken.”

PrivacyDe privacy van de deelnemers is gewaarborgd, benadrukken de projectpartners. Meedoen kan geheel anoniem. Wie op de hoogte gebracht wil worden van resultaten, kan voor dat doel een e-mailadres invoeren. „Als je meedoet, word je gevolgd”, zegt Scheper. „Maar we gaan er zorgvuldig mee om en zorgen ervoor dat je als individu niet te herleiden bent.” „Je moet mensen niet voor het lapje houden”, benadrukt Bijlsma. „De app is aangemeld bij het College Bescherming Persoonsgegevens. Hij doet wat ie doet en niets meer. Na 20 september is het gewoon afgelopen.”

Foto: Willem Scheper , Bram Wenting en Marcel Bijlsma (Frans Nikkels)