Nieuws Actueel

Dwangmatig internetgebruik slecht voor relaties

Van onze redactie 25 november 2014

Langer doorgaan op internet dan je van plan was. Slaap missen omdat je nog even online wilt blijven. Liever surfen dan met iemand iets gaan doen. Onrustig zijn als er geen internet is.

Dwangmatig internetgebruik Het zijn symptomen van dwangmatig internetgebruik, zegt sociaal psychologe Linda Muusses (30). Zij promoveerde onlangs aan de Vrije Universiteit Amsterdam op een onderzoek naar de effecten van obsessief internetgebruik. Gebrek aan controle over het surfgedrag leidt tot stress, eenzaamheid en vormt op de lange duur een bedreiging voor de kwaliteit van een liefdesrelatie, constateerde ze.

Dat zijn op zich geen verrassende onderzoeksresultaten, maar Muusses benadrukt dat een aantal van haar bevindingen nieuw is en bovendien zeer interessant voor bijvoorbeeld relatietherapeuten. "Tot nu toe wisten we niet of een slechte relatie aanleiding was voor dwangmatig internetgebruik, of dat een relatie op den duur vastloopt op het ongecontroleerde surfgedrag van een van de partners. Dat laatste blijkt het geval te zijn."

Experimenten Ze ondervroeg 199 pasgetrouwde stellen 5 keer in 4 jaar. Ook voerde zij laboratoriumexperimenten uit om na te gaan wat de effecten zijn van gebrek aan zelfbeheersing tijdens het surfen op de liefdesrelatie. Dit onderzoek maakte deel uit van een breder onderzoek naar huwelijksgeluk. "Compulsief internetgebruik, zoals ik het noem, is van invloed op de gevoelens van de partner en daarmee dus ook op de kwaliteit van de relatie", is een van haar belangrijkste conclusies.

Ze 'ontdekte' mechanismen die ertoe leiden dat de partners van een dwangmatige internetgebruiker zich terughoudend gaan opstellen. "Allereerst verdwijnt het vertrouwen. Partners vrezen namelijk al snel dat het gebrek aan zelfbeheersing bij internetgebruik zich ook over andere activiteiten zal uitstrekken. Dat is ook wel logisch. Stel, je hebt kinderen en de afspraak is dat de ander de kinderen ophaalt. Dan moet je er van op aan kunnen dat dit gebeurt en dat de ander niet achter de computer zit en de tijd uit het oog verliest. Een 2de reden voor scheurtjes in de relatie is dat partners zich vaker buitengesloten of genegeerd voelen, omdat er te weinig aandacht is voor hun wensen en behoeften." Muusses merkt op dat uit eerder onderzoek is gebleken dat degene die moeite heeft de rem te vinden tijdens internetgebruik, ook zelf minder in de relatie investeert. "Zo iemand zegt bijvoorbeeld minder vaak dat die van zijn partner houdt, doet minder gauw iets liefs voor hem of haar, gaat meer verborgen houden en voelt op de lange duur minder passie voor de partner."

Psychologische behoeften Dwangmatige internetgebruikers zoeken via internet contact, erkenning, acceptatie en steun. Ook psychologische behoeften als spanning, afleiding en vermindering van negatieve emoties kunnen via internet bevredigd worden. Volgens het IVO, een wetenschappelijk bureau voor onderzoek, expertise op het gebied van leefwijzen en verslaving, speelt communicatie via internet een belangrijke rol voor compulsieve internetgebruikers.

Dat veel van de sociale, psychologische en lichamelijk behoeften ook in de omgang met anderen kunnen worden vervuld, is voor de dwangmatige internetgebruiker ingewikkeld. "Mensen die sociaal minder vaardig zijn of sociale angsten hebben, zijn juist meer aangetrokken tot internet en tot communicatie via het internet. Zij ervaren dat als minder bedreigend. Als je naar een kroeg gaat en je probeert daar wat mensen te spreken, is dat best eng en moeilijk."

Positieve beloning De psychologe stelt vast dat spelletjes en erotiek via het internet gebrek aan zelfbeheersing in de hand werken. "Dat heeft te maken met de snelle positieve beloning die geboden wordt. Ook bij het spelen van onlinespelletjes is er altijd iets te 'verdienen' of af te maken." Maar dwangmatig internetgebruikers laten zich volgens Muusses ook leiden door een negatieve stimulans: niets willen missen.

Hoe het komt dat dwangmatig internetgebruikers depressiever, eenzamer en gestrest raken, heeft de promovendus niet onderzocht. "Wat wel blijkt, is dat mensen die gelukkig zijn veel minder kans hebben op verlies van controle op internet. Zij ondernemen meer activiteiten met elkaar. Ze doen iets om hun geluk in stand te houden."