Nieuws Actueel

Economisch herstel is broos, werkloosheid blijft nog hoog

De economie groeit wel weer, maar feest is het niet. De werkloosheid daalt nauwelijks, de groei valt zelfs nog iets terug en steeds meer huishoudens zuchten onder hoge vaste lasten.

Ton Damen 8 december 2015

Werkloosheideconomiegroeiwerkgelegenheidwereldhandel1065

De economische opleving in Nederland valt volgend jaar iets terug. De groei, die dit jaar uitkomt op 1,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp), is volgend jaar 1,7 procent. Daarna trekt de groei weer aan tot 2,2 procent in 2017, bericht Het Parool.

Dit schrijft De Nederlandsche Bank (DNB) in de vandaag gepubliceerde halfjaarlijkse Economische Ontwikkelingen en Vooruitzichten. Oorzaak van het groeidipje is de stokkende wereldhandel, waardoor ook de afzet van Nederlandse exporteurs minder kan groeien. De dalende euro stimuleert de uitvoer, maar dat kan het verlies niet voldoende goedmaken.

Huizenmarkt De groei van de binnenlandse bestedingen levert intussen een grotere bijdrage aan de economie dan voorheen. Dat komt vooral door de verbeterde huizenmarkt en de toegenomen koopkracht. Burgers krijgen meer te besteden door de belastingverlaging in 2016 - als de Eerste Kamer daar althans mee akkoord gaat.

De economie is volgens DNB flink sterker geworden. Dat wordt vooral duidelijk in een vergelijking met de economie in 2013, die toen nog 0,5 procent kromp.

WerkloosheidDe werkloosheid daalt zeer beperkt, aldus De Nederlandsche Bank. Werkgevers trekken bij een hogere productie geen extra medewerkers aan. 'Bedrijven laten hun productie vooral groeien door een hogere output per werknemer,' schrijft DNB. De economie draait daardoor de komende jaren nog niet op volledige capaciteit. Ook in 2017 is nog sprake van 1,5 procent onbenutte productiecapaciteit.

BegrotingstekortDe daling van het begrotingstekort zet niet door. De overheid is veel geld kwijt aan de beoogde lastenverlichting, de lagere aardgasproductie en de grotere instroom van asielzoekers. Overigens profiteert de economie aanvankelijk nog van grotere aantallen vluchtelingen, omdat die leiden tot grotere overheidsuitgaven en meer bestedingen. Op lange termijn is het effect per saldo negatief.

ChinaDiverse risicofactoren kunnen de Nederlandse economie nog fors beïnvloeden. Dat geldt bijvoorbeeld voor een verdere terugval van de groei in China. Het dichtdraaien van de gaskraan zorgde voor een tegenvaller van 0,6 procent van het bbp in het tweede kwartaal van dit jaar.

WerkloosheidDe werkloosheid daalt tergend langzaam. Twee jaar lang, in 2015 en 2016, bedraagt de werkloosheid 6,9 procent van de beroepsbevolking. Pas in 2017 wordt verwacht dat de werkloosheid daalt, en dan nog maar licht, tot 6,7 procent.

In de eerste jaren na drie eerdere recessies daalde het werkloosheidspercentage met bijna 2 procentpunt, tegen gemiddeld 0,7 procentpunt tussen 2014 en 2017. Tegenover de hoge werkloosheid staat een zwakke werkgelegenheidsgroei van 0,8 procent dit jaar, en 0,5 procent in 2016 en 2017. De werkgelegenheid groeit nauwelijks sneller dan het arbeidsaanbod, met als gevolg dat de werkloosheid niet naar beneden wil.

Oorzaak van de hoge werkloosheid is dat de groei van de economie slechts rond de 2 procent ligt, terwijl die na eerdere recessies 3 tot 4 procent bedroeg. Daarbij komt dat de overheid en de zorg nauwelijks extra werk aanbieden.

Een tweede probleem is dat twintig procent van de afgevloeide werknemers bestaat uit oudere werklozen. In vorige recessies was dat tien procent. De groep ouderen komt moeilijker aan de slag vanwege gebrek aan actuele kennis, hogere loonkosten en negatieve percepties van werkgevers.