Nieuws Actueel

Waarom is Jerzy goedkoper dan Henk?

Leo Roggeveen | Foto: ANP - Bas Czerwinski 2 december 2015

Chauffeurs kleiner plaatje

Poolse Jerzy moet evenveel kosten als Henk van om de hoek. Weg met de ongelijkheid, zegt de vakbond.

De FNV roept het kabinet op om de Europese A1-werkregeling rigoureus te moderniseren. De bond noemt de regeling de ‘grootste schijnconstructie’ die er is. Volgens de bond loopt de schatkist tevens ‘miljoenen aan premies en belastingen mis’.

De sterk verouderde A1-werkregeling stelt werkgevers in staat om tienduizenden buitenlandse arbeiders ‘tegen een spotprijs in Nederland te laten werken’, aldus de FNV. “Dit leidt tot een ongewenste ongelijkheid”, betoogt Mariëtte Patijn uit het FNV-bestuur. “Buitenlandse werknemers hebben, als hen iets overkomt op het werk, door de A1-werkregeling bijvoorbeeld een slechtere verzekering dan hun Nederlandse collega’s.”

Volgens de vakbond zijn in Nederland meer dan 100.000 buitenlandse werknemers via de A1-regeling actief. Sectoren waar relatief veel buitenlandse arbeidskrachten actief zijn, zijn de bouw, het vrachtvervoer, de vleesindustrie en de scheepsbouw. “De A1 is geen snelweg, maar een manier om mensen uit het buitenland voor minder geld en slechtere verzekeringen in Nederland te laten werken”, zegt Mariëtte Patijn. “Jerzy uit Polen wordt door de ‘A1-truc’ goedkoper gemaakt dan Henk van om de hoek.”

Als diezelfde ‘Poolse Jerzy’ plotsklaps werkloos wordt of met pensioen gaat, heeft hij echter pech, vervolgt Mariëtte Patijn. “Hij blijkt dan nauwelijks iets te hebben opgebouwd voor moeilijke tijden. In zoverre is de A1 een snelweg naar slechtere arbeidsomstandigheden en naar enorme werkverdringing.”

Medewerkers van FNV Naleving hebben op uiteenlopende scheepswerven en in de vleesindustrie buitenlandse werknemers gesproken die al jaren via een A1-verklaring aan het werk zijn. Diverse werkgevers blijken het niet zo nauw te nemen met de regeling. Volgens de vakbond ‘rommelen’ werkgevers maar wat aan, maar wordt er ook gefraudeerd door bijvoorbeeld via ‘drie-landen-constructies’ te werken, of door mensen te laten rouleren tussen verschillende bv’s.

De FNV schat dat Nederlandse werkgevers een kleine miljard euro per jaar te weinig aan de buitenlandse werknemers betalen. “Doordat werkgevers te weinig belasting en premies afdragen, loopt onze schatkist enorm veel geld mis”, aldus Mariëtte Patijn. “Mensen uit Portugal, Polen of Roemenië moeten op een eerlijke manier hier kunnen werken, dus met hetzelfde loon en dezelfde sociale zekerheid.”

De A1-regeling is in 1971 ingevoerd voor werknemers die door hun baas voor maximaal een half jaar in een ander land werden gedetacheerd. Een buitenlander die hier voor zes maanden kwam werken, kon met een A1-formulier regelen dat hij zijn WW en pensioen in zijn vaderland bleef opbouwen. Na 2004 is de werkperiode opgerekt van zes maanden tot twee jaar en kan vrij eenvoudig worden verlengd. “Van tijdelijke detachering is vaak geen sprake meer. Het is immers veel goedkoper om in Roemenië premie te betalen dan in Nederland. Wij komen Roemeense lassers tegen die hier al meer dan 10 jaar werken, voor wie nog nooit premie is betaald, dankzij de A1.”