Nieuws Actueel

Griekse minister van Financiën Varoufakis stapt op

Van onze redactie 6 juli 2015

Image 5058583

Een meerderheid van de Grieken steunde premier Alexis Tsipras zondag in zijn afwijzing van het reddingsplan voor het land. Na het tellen van de stemmen, bleek dat nee-stemmers ruim in de meerderheid waren. Volgens cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken hebben 61 procent van de stemmers tegen de voorstellen van de internationale geldschieters gestemd. Het is nagenoeg ondenkbaar een nieuw steunprogramma voor Griekenland te bespreken als dat land zo duidelijk tegen verdere hervormingen heeft gestemd, zegt de Duitse minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel. Premier Alexis Tsipras heeft gezegd bereid te zijn te praten over nieuwe hervormingen.Gaat Griekenland nu uit de euro?Zowel Griekenland zelf als de andere 18 eurolanden gaan alles doen om dat te voorkomen, maar duidelijk is dat het Griekse volk, en dan ook nog met een groter dan voorspelde meerderheid, een flinke stap in die richting heeft gezet.Ook al ging het referendum strikt genomen enkel over de laatste voorstellen van de schuldeisers, leidende Europeanen zeiden dat het referendum wel degelijk meteen ook een ja of nee tegen de euro was.,,Bij een nee keert Griekenland Europa en de eurozone de rug toe,'' aldus Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker bijvoorbeeld. Een Grexit heeft voor beide partijen zulke rampzalige gevolgen dat iedereen nog wel twee keer nadenkt alvorens onomkeerbare stappen te zetten - de Europese verdragen voorzien er zelfs niet in - maar er in alle opzichten rekening mee houden is vanaf nu geboden.

Zit de regering nu sterker in het zadel?Zeker. Een Grieks ja tegen voorstellen die de regering zelf 'buitengewoon schadelijk', 'absurd' en 'vernederend' noemde was niet minder dan een motie van wantrouwen geweest, waarna de regering had moeten aftreden.In plaats daarvan heeft ze nu opnieuw het vertrouwen gehad. Dat is fijn voor thuis, het snoert Syriza-tegenstanders in Griekenland de mond, maar het zal Tsipras in Brussel niet helpen. Hij denkt dat hij met het nieuwe vertrouwensvotum verdergaande concessies kan afdwingen, maar de schuldeisers en 18 andere eurolanden hebben allemaal met hun eigen achterban te maken. Zij zullen in de referendumuitslag geen enkele aanleiding voor concessies zien.

Wat betekent deze uitslag voor het steunplan voor Griekenland?Er is geen steunplan meer, het oude is vorige week dinsdag om middernacht afgelopen. De zelfs nog niet volledig uitonderhandelde voorstellen waarover het referendum ging, waren op dat inmiddels niet meer bestaande steunplan gebaseerd.Het meest voor de hand ligt een broodnodig overbruggingskrediet van enkele maanden en tussentijds onderhandelingen over een nieuw steunplan, maar dat wordt ongelooflijk moeilijk.De visies van de Griekse regering en de schuldeisers staan op belangrijke punten nog steeds diametraal tegenover elkaar, partijen zullen zich alleen maar dieper ingraven of de referendumuitslag moeten aangrijpen voor een uiterste poging het alsnog eens te worden. In afwachting van een nieuw steunplan liggen de hervormingen stil.

En tussentijds?Stormt Griekenland in volle vaart verder op de afgrond af. De banken zijn dicht of verstrekken maar mondjesmaat geld, Griekenland zelf heeft al een openstaande schuld van 1,6 miljard aan het IMF en moet op 20 juli ook nog eens 3,6 miljard aan de ECB aflossen.De Europese Centrale Bank zal waarschijnlijk op Grieks verzoek haar reddingslijn (de emergency liquidities assistance) openhouden, maar ook niet meer dan dat.Geruchten gisteravond in Athene dat de regering de ECB om verhoging van de steunplafonds wil vragen en eerder dat Grieken hun spaartegoeden dreigen kwijt te raken duiden op acute problemen.De schuldeisers zullen hun verlangen om de eurozone bijeen te houden in klinkende munt moeten omzetten, de Grexit wacht om de hoek. Wie dacht dat we al maanden met een Griekse crisis te maken hadden, zal zijn mening moeten herzien: die begint pas.

Eurogroep bijeenKomende dinsdag overleggen de leiders van de negentien eurolanden in Brussel over de uitkomst van referendum. Europees president Donald Tusk heeft zondagavond laten weten dat de eurotop om 18.00 uur begint. Hij reageerde daarmee onder meer op een verzoek van bondskanselier Angela Merkel van Duitsland en president François Hollande van Frankrijk, die dat eerder op de dag hadden voorgesteld. Merkel en Hollande belden met elkaar, nadat bleek dat de Grieken met een grote meerderheid tegen de voorstellen van de Europese geldschieters hebben gestemd. De twee regeringsleiders komen maandag al bijeen in Parijs om te praten over de uitslag.