Nieuws Actueel

Henk Beukema neemt na ruim 1600 begrafenissen afscheid: 'De mijne wordt sober'

Nog even is Henk Beukema uit Heino uitvaartbegeleider. 1600 begrafenissen gaven hem wijsheid.

Van onze redactie 23 november 2015

Henkbeukema1065

Om de eenvoudige reden dat er in Heino een vacature was, kwam Henk Beukema (66) in 1994 naar het Sallandse plaatsje, om daar te starten als uitvaartverzorger. Beukema is nu bezig aan een afscheidsronde. "Ik doe tot de zomer van 2016 nog begrafenissen, daarna stop ik. Ik heb er de leeftijd voor. Bij hele speciale verzoeken ga ik misschien nog incidenteel een dienst verzorgen." De uitvaartverzorger werkt in Wijhe, Wapenveld en Heino. In het laatste dorp woont Beukema nog steeds, hij is vergroeid met het dorpse 'uitvaarthuus' De Laatste Eer. Waar ook dit gesprek plaats heeft.

Gekke vraag misschien, maar hoeveel overleden mensen hebt u tijdens uw werk gezien?"Poeh... Ik doe dit werk nu zo'n twintig jaar. Gemiddeld deed ik tachtig begrafenissen in het jaar. Dus ongeveer zestienhonderd... zegt een snelle rekensom."

Ziet u iedere overleden persoon, bij elke uitvaart?"Bijna wel, maar niet allemaal. Zelfdoding is soms iets, waarbij de overleden persoon niet meer toonbaar is."

Werken waar mensen leed hebben, is dat zwaar?"Valt mee. De meeste nabestaanden zagen het overlijden aankomen, bij de persoon die begraven wordt. Helaas heb je soms jonge kinderen die overlijden, baby's die vlak na geboorte sterven, mensen die omkomen in het verkeer... Dat zijn heftige begrafenissen geweest."

Bent u ooit wel eens gebroken?"Dat ik moest huilen? Nee... dat nooit eigenlijk. Maar zo'n brok in de keel, dat wel. Alleen... je houdt toch je taak ook voor ogen, helpen om iemand een waardig afscheid te geven. Misschien dat ik daarom nooit tranen heb gekend, als uitvaartverzorger."

Waarom wil iemand uitvaartbegeleider worden?(Beukema grinnikt). "Ik kan alleen voor mezelf spreken, maar ik heb de dood nooit als iets engs of lugubers gezien. Ik ben geboren in het noorden, in Delfzijl. Ons huis stond vlakbij de kerk. Dan zag je relatief veel begrafenissen. Als kind keek ik er gefascineerd naar. Zo veel mensen bij elkaar, wat een happening... En iedereen in het net. Het meest bijzondere vond ik die man met de lange jas, steek en de hoge hoed, die alle auto's voorging en even de hoed afzette. Kortom: de begrafenisbegeleider. Tijdens een begrafenis doe ik het nu precies zo als die man, die ik als kleine jongen zag... Ik ben dit ergens toch gaan doen, door wat dat kleine jongetje in Delfzijl zag."

Iedereen heeft zijn beeld bij uw werk, wat weet de doorsnee persoon niet?"Wat velen niet beseffen is dat je dag en nacht paraat moet staan. Je wordt soms om vier uur 's nachts gebeld met de mededeling dat iemand overleden is. Dan ga je in de nacht al naar de familie. De overledene moet gewassen worden, soms al opgebaard. Rouwkaart regelen, soms ook de kist. Bij de begrafenis heb je als begeleider al je werk al gedaan, eigenlijk."

Is het vak veranderd, de afgelopen twintig jaar?"Zeker, enorm. Toen ik net in Heino begon, had je meer tradities. De buurt regelde veel dingen zelf. Dan was zo'n persoon als ik soms zelfs niet nodig. De plaatselijke timmerman kwam, om een kist te maken. De buurvrouwen wasten de overledene. Tradities zijn naar de achtergrond verdwenen, ook rondom het begraven."

En het geloof?"Speelt ook minder een rol. Maar ik merk dat ook de grootste ongelovigen toch zeggen: 'Papa kijkt vast van boven mee nu'. Mensen geloven, hoe dan ook, toch in iets mystieks, is mijn ervaring. Hoe atheïstisch iemand ook beweert te zijn, ze praten altijd over de persoon alsof hij of zij er nog bij is."

Bent u ooit ook betrokken geweest bij de begrafenis van iemand die vermoord was?"Tweemaal... Daar zijn geen cursussen voor. Die twee gevallen behoren tot de meest uitzonderlijke diensten in mijn werkzame leven. Justitie en politie zijn soms bij de uitvaart, om te kijken of zich verdachte zaken afspelen. Apart."

Rare vraag misschien: maar heeft de dood een bepaalde geur?"Ja, toch wel. Er komen gassen en geuren vrij. Dat ruikt een beetje, maar dat went in de loop der jaren. Daar kan ik over meepraten."

Het overlijden brengt ook mensen bij elkaar die lang ruzie hadden, stel ik mij voor?"Oohja. Broer en zus die jarenlang geen contact hadden, maar opeens weer oog in oog staan en opnieuw ruzie krijgen bij de kist. De kunst is: geen partij kiezen. Ook al denk je soms: ja, broerlief heeft meer gelijk dan zuslief. Je moet een neutrale partij blijven. Het conflict, dat is dan iets van die twee mensen, vind ik."

U heeft talloze begrafenissen meegemaakt maar hoe zou uw eigen dienst moeten zijn, later."Sober, voor de huidige maatstaven. Ik sta wel aan de kant van Herman Finkers die zegt: 'Heb eerbied voor de dood'. Ik ben gelovig. Dus ook het geloof speelt dan een rol."

Wie zet dan voor u de hoed af?(Schiet hard in de lach). "Dat weet ik nog niet en voorlopig maak ik me daar nog niet druk om. Ik hoop eerst nog even van mijn pensioen te genieten, als dat kan en mag natuurlijk."

Foto: Henk Beukema (Hissink)