Nieuws Actueel

Het stille einde van een kolenstoker

FRANK BALKENENDE | Foto: Lex de Meester 29 december 2015

Kolencentrale bs12 borssele

De kolencentrale in Borssele sluit per 1 januari, schrijft de PZC. In november doofde het vuur al, na een noodlottig ongeval.

De BS12, zoals de kolencentrale in Borssele heet, is als een kerk op maandagmorgen. Het is er oorverdovend stil. Geen mens te bekennen ook. Plaatsvervangend plantmanager Martin Oosterveld en directeur Carlo Wolters van exploitant EPZ tronen ons mee naar de ketel, waarvan je de enorme omvang eigenlijk niet kunt zien, want die beslaat verschillende etages en wordt verhuld door een wirwar aan leidingen en buizen. Een plaquette verklapt dat de ketel in de jaren tachtig werd gebouwd door de Koninklijke Maatschappij De Schelde in Vlissingen.

De druppelAchter het kijkglas van de ketel zou je normaal het vuur zien laaien, maar EPZ zette de kolencentrale 24 november al definitief uit. Dat gebeurde nadat een ingehuurde kracht, een 52-jarige Vlissinger, bij een ongeval op het kolenpark om het leven kwam.

Voor het personeel was het de druppel, want het was niet het eerste incident dit jaar. In september raakten een EPZ-medewerker en een inleenkracht ernstig gewond bij stofexplosies in de biomassa-opslag. De trits nare ongelukken begon in juli toen een medewerker gloeiendhete asdeeltjes over zich heen kreeg tijdens werkzaamheden aan een verstopt rooster.

Roemloos eindeOosterveld wil er inhoudelijk niets over kwijt, omdat onderzoeken van de Arbeidsinspectie nog lopen. "Dit soort ongevallen, waarbij naaste collega's betrokken zijn, komt hard aan. Ik werk sinds 1987, het jaar waarin de BS12 opende, in de kolencentrale. Met veel plezier. Het gaat vervolgens 29,5 jaar goed en in het laatste halfjaar maak je drie nare incidenten mee. Dat is moeilijk te bevatten."

Zo beleeft de Borsselse kolencentrale een roemloos einde. Na de incidenten voelde bijna niemand van het aangeslagen EPZ-personeel voor een interview. Intern is het kolentijdperk dan ook zonder veel feestgedruis beëindigd. Oosterveld: "We hebben wel een bijeenkomst voor personeel gehouden. Met koffie en gebak, en aansluitend een lunch. Ook werd daar een documentaire over de kolencentrale vertoond. Daarnaast hadden we 7 november een reünie voor oud-medewerkers. De kantine was afgeladen."

BoventalligMaar komende vrijdag, 1 januari, is er geen sluitingsceremonieel. "Daar hadden de mensen echt geen zin meer in", zegt woordvoerder Monique Linger van EPZ.

Het grootste deel van het personeel (in 2011 werkten er 150 mensen in en voor de BS12) heeft ander werk gevonden of is naar een andere baan begeleid. Een deel stapt over naar de kerncentrale, zo ook Oosterveld. Er zijn nu 55 boventalligen. Linger verwacht dat bijna dertig mensen EPZ verlaten via een ouderenregeling. "De overige twintig begeleiden we naar ander werk. Door de heropstart van Doel 3 ontstaan daar vacatures. Dat kan wel gunstig zijn."

EnergieakkoordKolencentrales staan de laatste jaren in een kwaad daglicht. Ze stoten relatief veel broeikasgas (CO2) uit en dragen zo een aardig steentje bij aan de opwarming van de aarde. Om de klimaatverandering een halt toe te roepen, sloten overheid, werkgevers- en werknemersorganisaties, natuur-en milieuorganisaties, netbeheerders, de bouwsector en wooncorporaties in 2013 het 'Energieakkoord'. Eén van de afspraken is dat de vijf oudste, meest vervuilende kolencentrales sluiten. Ook Borssele.

Overigens vloeit de sluiting van BS12 niet voort uit het Energieakkoord, onderstreept EPZ-directeur Carlo Wolters. De aandeelhouders van EPZ - Delta (70 procent) en ERH/RWE (30 procent) - bezegelden al in 2011 het lot van de kolencentrale. Voor verouderde kolencentrales wordt het steeds moeilijker ze rendabel in bedrijf te houden, hoe lucratief ze nog lijken nu Noord-Amerika kolen op de Europese markt dumpt. Daarnaast stookte EPZ voor 16 procent biomassa mee in de vorm van houtpellets, maar de subsidie op biomassa verviel in 2013. Ergo: de BS12 moest dicht.

VergroenenInmiddels liggen ook de zes jongere kolencentrales onder vuur, omdat Nederland zijn klimaatdoelen niet dreigt te halen. Een meerderheid in de Tweede Kamer pleit er nu voor alle kolencentrales te sluiten. Alleen op die manier kan Nederland zijn klimaatafspraken nakomen. Dat is precies wat Delta-directeur Arnoud Kamerbeek al een tijdje propageert. Deels omdat Delta wil vergroenen en deels omdat het last heeft van de jongere kolencentrales. Die drukken namelijk Delta's schonere, gasgestookte Sloecentrale uit de markt.

EPZ-directeur Wolters houdt zich buiten dat debat. Net zoals over de discussie over het al dan niet doorgaan met kernenergie en de mogelijke aandelenwisseling die volgt als Delta toch zijn netwerkbedrijf moet afsplitsen van zijn energieproductiebedrijf. Wolters . "Wij beperken ons tot de productie van elektriciteit. Het is aan onze aandeelhouders strategische keuzes te maken."

OntmantelenEPZ moet zich na 1 januari bedruipen met de stroomproductie van de kerncentrale (492 Mw) en zeven windturbines (20Mw). De BS12 wordt grotendeels gesloopt. Eerst moeten de installaties worden schoongemaakt.

Vanaf 2017 wordt de centrale stukje bij beetje uit elkaar gehaald. "Er zit nog een hoop materiaal - vooral metalen - in dat je kunt verkopen. Daarom spreek ik liever van ontmantelen dan slopen. We behouden wel een deel van het complex. In het kantoor van de kolencentrale richten we onderkomens voor contractors in. Daarnaast bouwen we in de werkplaats een werkpraktijksimulator voor de kerncentrale na. Straks kunnen we op eigen terrein onderhoudspersoneel laten oefenen in een simulator."