Nieuws Actueel

Innovator Jaap van Tilburg (65): Van bierkoning tot bekeerling

Van onze redactie 27 mei 2015

Jaap van Tilburg Emiel Muijderman

Van Tilburg werd in 1950 geboren in Eindhoven, als zoon van een natuurkundige bij Philips. Zoon Jaap ging ook natuurkunde studeren in Delft omdat hij dat een veelzijdige studie vond, met een beetje werktuigbouwkunde, chemie en wiskunde. Maar calculerend en rationeel was Jaap allerminst: in zijn eerste studiejaar werd hij na het winnen van de jaarlijkse bierestafette tot ‘bierkoning’ uitgeroepen.

GeloofOndanks het wilde studentenleven kwam Van Tilburg in Delft in aanraking met het geloof. Hij kapte met de studentenvereniging en stapte over naar een interkerkelijke organisatie die zich de Navigators noemde. Een keerpunt.

BedrijfskundeHij maakte zijn studie natuurkunde wel af maar het had voor hem te weinig met mensen te maken en hij kon er in het bedrijfsleven te weinig mee. Hij plakte er een kopstudie bedrijfskunde aan vast aan de UT. Met zijn vrouw Carla toog hij naar Twente.

Hij ontmoette er medestudent Han van der Meer, met wie hij uiteindelijk enkele decennia zou samenwerken. Samen deden ze een afstudeeropdracht over het innovatiebeleid bij twee bedrijven en na hun studie zouden ze Innovatieadviesbureau Van der Meer & Van Tilburg oprichten.

InnovatieHet was de periode dat innovatie nog een vrij onbekend begrip was. Hoewel de Twentse industrie na het ineenstorten van de textiel en de daaraan verwante metaal wel het belang van vernieuwing zag, kwam het er toch vaak niet van. De eerste klant was Verosol, fabrikant van raambekleding. „Ze wilden andere producten op de markt brengen, ze zagen de natuurlijke cyclus van hun toenmalige product eindigen. Wij hielden ze een spiegel voor en kwamen erachter dat hun product nog wel degelijk potentieel had, maar dan in Amerika. Het werd een succes. Innoveren kan ook een nieuwe markt aanboren met hetzelfde product zijn.”

TOP-regelingHet bestuur van de UT kreeg al snel belangstelling voor het pionierswerk van Van Tilburg en Van der Meer. Want er zouden wel eens meer (ex-)studenten kunnen zijn die een bedrijf uit de grond wilden stampen. Rector magnificus Harry van den Kroonenberg voerde veel gesprekken met ze en daar kwam een onderzoek uit voort dat de basis legde voor de bekende TOP-regeling. Met een Tijdelijke Ondernemers Plaats kregen jonge wetenschappers kantoor- en onderzoeksfaciliteiten en een lening om het eerste moeilijke jaar brood op de plank te hebben.

Met name daar zijn zoveel ondernemingen uit voortgekomen dat de UT een reputatie verwierf als universiteit met de meeste spin-offs. Van Tilburg heeft de TOP vervolgens jarenlang van adviezen en onderzoek voorzien.

OndernemersduoVan Tilburg en Van der Meer gingen begin deze eeuw uit elkaar als ondernemersduo. Van Tilburg ging met zijn eigen innovatiebureau verder, maar trad ook in dienst bij de UT, bij het Nederlands Instituut Kennisintensief Ondernemerschap, NIKOS. Hij werkte aan nog twee projecten mee om ondernemers in het zadel te helpen. In de jaren ’90 was dat Kansrijk Eigen Baas en in het afgelopen decennium Venture Lab Twente.

ArmoedeEen van de projecten waar Van Tilburg ‘in zijn derde levensfase’ aan gaat meewerken is het bestrijden van armoede in de wereld door middel van ‘sociaal ondernemen’. „Het is echt schrijnend om werkeloos te moeten toezien hoe momenteel duizenden bootvluchtelingen hun land verlaten en een ongewisse toekomst in Europa tegemoet gaan.” Zijn geloof geeft hem daartoe zelfs de morele opdracht, vindt hij.

Lees ook: Universiteit Twente helpt kansarmen ontsnappen aan armoedeFoto: Jaap van Tilburg (Emiel Muijderman)