Nieuws Actueel

Is er leven na de val?

Ellen van Gaalen en Annemart van Rhee 28 december 2015

Vdinterieurvalwinkelsretail1065

Wat betekent de verdwijning van grote winkelketens voor de binnenstad? In Rotterdam schieten de hippe pop-upshops als paddenstoelen uit de grond, tot blijdschap van het publiek. Maar in Gorinchem houden winkeliers hun hart vast voor de toekomst. ,,Straks kijk ik tegen allemaal lege panden aan", schrijft het AD.

Natuurlijk, ook in hartje Rotterdam zijn her en der lege etalages te bekennen. Tegelijkertijd barst het van de nieuwe winkels. Galerieën, een outlet met exclusieve tassen en portemonnees, Amsterdamse brillen, sneakershops, een zaak vol duurzame artikelen; op en om de Rotterdamse Lijnbaan en Koopgoot kunnen shoppers die van authentieke zaken houden hun hart ophalen.

Diversiteit lijkt het nieuwe codewoord van de winkelcentra. Want de grote ketens zijn belangrijk om te hebben, maar shopstraten hoeven niet overal hetzelfde te zijn, vinden Rotterdamse shoppers en ondernemers. ,,Een stad is leuker als er onbekende winkeltjes zijn. Daar heb je net even andere spullen,'' meent de Rotterdamse Alyssa Sonneville. Ze struint de kledingrekken van Urban Outfitters af, een zaak waarvoor ze tot voor kort altijd naar Amsterdam afreisde.

Ze zitten in het pand waar eerst het ter ziele gegane Selexyz zat, net als brillenverkoper Ace & Tate en een outletstore van Fab. met tassen en portemonnees. Alle drie hebben ze een contract voor enkele maanden. En dat blijft niet onopgemerkt. ,,Kijk dan, hier zitten allemaal nieuwe winkels,'' roept een voorbijganger naar haar man. ,,De aanloop is goed,'' constateert Merel van den Bemd, manager van Fab. Hoewel een potentieel faillissement van de grote ketens V&D, DA en de schoenenwinkelketen Macintosh (Invito, Manfield, Dolcis, Scapino) een drama is voor het personeel, kan het kansen bieden voor grote winkelcentra. In Rotterdam verschijnen allerlei pop-upstores, waarvan een aantal wil testen of de zaak een toekomst heeft in de stad. Ook vullen nieuwe zaken die sowieso willen blijven, zoals sneakerswinkels en kledingwinkels, de leegkomende panden. In de brillenwinkel Ace & Tate zijn klanten Tanita Verheij en Yvo van der Tol op zoek naar een trendy bril. Zij zijn blij met het nieuwe aanbod. ,,Van deze zaak heb je er geen dertien in een dozijn. Dit is vernieuwend,'' verwoordt Tanita. ,,Internet is leuk, maar ik houd van shoppen en kan een bril écht niet online kopen hoor.''

Gorinchem

Het winkelcentrum van Gorinchem - 35.000 inwoners - is authentiek en sfeervol, met kronkelende straten en historische gebouwen.

In schril contrast daarmee: de invulling van de winkelpanden, die het best kan worden omschreven als binnenstedelijke eenheidsworst. En dan van het goedkopere soort: Bristol, Scapino, Cool Cat, Xenos, Wibra. Het bedreigde V&D fungeert met een grote parkeergarage als een van de belangrijke toegangspoorten tot het centrum. En door die ligging aan de rand maakt wethouder Eeuwit Klink zich minder zorgen om eventuele leegstand dan om het aanzien van de aanpalende historische Groenmarkt.

Onterecht, vindt René Ederzeel, een van de kleinere ondernemers in Gorinchem. Hij vreest voor de toekomstige omgeving van zijn ijssalon - door de verkoop van alcoholische dranken ook de hijssalon genoemd - als grote ketens het loodje blijven leggen. En daarbij wijst hij naar de bepaald niet drukke straten tijdens deze derde kerstdag.

,,De mensen lopen de deur niet plat en dat heeft de gemeente voor een deel in de hand gewerkt. Het gebied is autoluw en moeilijk bereikbaar, de parkeergelden zijn torenhoog en boven winkels wonen is ontzettend duur gemaakt. Daardoor is er minder reuring en gezelligheid. Velen zitten dan liever in hun luie stoel, gaan online en drukken op enter als ze iets willen kopen. Ik snap dat wel.

,,Als er niets verandert aan het beleid, zit ik over 2, 3 jaar tegen allemaal lege panden aan te kijken. Want Gorinchem is een moeilijk verhaal voor speciaalzaken. Er wordt geroepen: Gorinchem heeft een regiofunctie. Maar shoppers gaan volgens mij dan liever naar Rotterdam of Utrecht, waar het aanbod groter is. Ik zou zeggen dat ook met die grotere ketens zuiniger moet worden omgesprongen.''

Verouderd

Bert van Zuilen, eigenaar van de gelijknamige modezaak en secretaris van de winkeliersvereniging, denkt daar anders over. ,,De formule van V&D werkt niet meer, is verouderd. Andere ketens staan in de rij om die plek over te nemen. H&M en Zara hebben belangstelling. Net als Action. Ik geloof niet in het uitsterven van de binnenstad als winkelgebied. Anders zou ik mijn zaak niet gaan verbouwen binnenkort.''

Maar Herre den Uijl van het bij V&D gelegen brandweermuseum kan zich meer vinden in de woorden van Ederzeel. ,,Mensen komen niet van heinde en verre naar Gorinchem om te shoppen. En zeker niet om zich te vestigen als ondernemer. Als een beeldbepalend pand leegstaat, is dat een dreun voor het personeel. Maar ook voor collega-middenstanders, die nog minder klanten krijgen.''