Nieuws Actueel

Krimp kan ook zorgen voor een opleving, weten ze in Zuid-Limburg

Annemieke van Dongen 11 december 2015

Heerlen Limburg Glazen Huis

Een krimpende bevolking hoeft niet te betekenen dat een regio reddeloos leegbloedt. Zo lijkt het tij in krimpgebied Zuid-Limburg langzaam te keren, weet het AD te melden.

In de notoire krimpregio Zuid-Limburg is iets bijzonders aan de hand. Voor het eerst in jaren groeide het aantal banen er vorig jaar weer, blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag presenteert. Hoe dat komt? Bij het CBS weten ze het niet. "Het is een kleine, maar opmerkelijke opleving,", zegt hoofddemograaf Jan Latten.

Aanzuigende werkingIn het heuvelland zelf zijn ze minder verrast. De regio maakt een positieve kentering door, volgens wethouder Martin de Beer van economische zaken van Heerlen. Het woord krimpregio neemt hij liever niet in de mond - "dat proberen we hier niet zo te benadrukken". "Maar inderdaad, in de landelijke leegstandslijstjes scoren we hoog. Toch zijn de afgelopen 2,5 jaar in de stad zeker veertig nieuwe winkels bijgekomen. We hebben subsidieregelingen ingesteld en begeleiden startende ondernemers. Daar zitten vernieuwende zaken tussen, zoals een grote Lego-store en een verkoopster van retrojurkjes. Dat brengt nieuw leven in het stadscentrum."

Na verloop van tijd kan in krimpgebieden een nieuwe dynamiek ontstaan, bevestigt Joop Vianen, emeritus hoogleraar ondernemerschap en regionale economie. "Dalende grondprijzen en een potentieel aan arbeidskrachten die niet al te duur zijn: dat heeft op bedrijven een aanzuigende werking. Mensen die werkloos zijn geraakt, beginnen voor zichzelf."

Culturele bindingZuid-Limburg heeft bovendien het voordeel dat de culturele binding met de regio groot is, groter dan in andere regio's. "Je ziet dat jongeren na hun studie terugkeren om een eigen bedrijfje te beginnen. Sommige starters groeien na een paar jaar uit tot serieuze bedrijven. Zo gaan regio's een nieuwe levenscyclus in. Kijk maar naar het Ruhrgebied, dat een zware klap kreeg toen het tijdperk van de zware industrie eindigde. Nu is het weer een belangrijk centrum van moderne bedrijvigheid."

Zuid-Limburg moet dat ook weer worden. De provincie en gemeenten in het voormalige mijngebied bouwen samen aan drie campussen waar die bedrijvigheid zich moet concentreren. Heerlen wordt dé hotspot voor dienstverlening, hoopt wethouder De Beer. "Met de nieuwe campus zijn we er al in geslaagd Accenture en ict-bedrijf Conclusion aan te trekken. Die zorgen nu al voor tientallen banen, in de toekomst worden dat er honderden. De Belastingdienst, het CBS, APG en Obvion zitten hier al. Samen met de universiteit van Maastricht en de hogescholen ontwikkelen we nieuwe opleidingen en onderzoeksprogramma's op het gebied van smart services."

DuitslandDe zuidelijke krimpregio heeft afgelopen jaren ook de lijntjes met Duitsland en België aangehaald. Heerlen gaat meer profiteren van zijn ligging, nog geen 10 kilometer van groeistad Aken met zijn gerenommeerde technische universiteit, zegt De Beer. "Zo test DHL hier in Heerlen momenteel een elektrisch bezorgautootje dat aan de universiteit van Aken is ontwikkeld."

De wethouder ontkent niet dat de voorzieningen in zijn vergrijzende stad onder druk staan. Bibliotheken en sportaccomodaties worden daarom geclusterd. Om verdere leegloop tegen te gaan, heeft de stad in cultuur juist extra geïnvesteerd. De Beer: "Zo is er een internationaal breakdance-evenement en hebben we het Glazen Huis van 3FM naar Heerlen weten te halen. De schouwburg heeft weer een bruisende programmering. We durven wel te spreken van een culturele lente."