Nieuws Actueel

Laat geld rollen in de regio

Van onze redactie 25 januari 2015

Geld is niet meer dan een sociale constructie en veranderbaar. Dat stelt Henk van Arkel, directeur van STRO (Social Trade Organisation). Geld is volgens hem een ruilmiddel en geen doel op zich. Door het systeem van rente op leningen en de groeiende mogelijkheden met geld te speculeren, is het huidige geld wel een doel op zich geworden. Zo worden rijke mensen rijker en armen armer. Is er geen rente of staat er een boete op het oppotten van geld, dan zou de economie er beter voor staan, denkt hij.

Verdwijngeld Voorbeeld is de Oostenrijkse stad Worgl, waar in 1932 een soort verdwijngeld bestond, Freigeld. In het stadje was 30 procent van de bevolking werkloos. Freigeld was een munt die zijn waarde verloor als je hem niet binnen een maand uitgaf. Dat was een prikkel het geld zo snel mogelijk uit te geven, zodat het bleef rollen. In anderhalf jaar tijd leidde dat tot grote economische activiteit. Tót de centrale bank er een stokje voor stak.

Met Worgl als voorbeeld ontwikkelt Van Arkel al jaren nieuwe geldsoorten, omwille van een duurzamere en socialere wereld. "Mensen willen creëren, ruilen en handelen, een beter bestaan opbouwen. Geld kan helpen, maar de financiële markten lijken wel de baas in de wereld. Er wordt nieuw geld bijgemaakt in gebieden waar al veel geld is. In gebieden waar mensen er meer van nodig hebben, om mensen werk te geven, vloeit het juist weg."

LETS Dat het met nieuw geld anders kan, bewees STRO met projecten in Zuid- Amerika. Zo hielp STRO in de stad Fortaleza in Brazilië met het opbouwen van een lokale munt, die een arme wijk deed opbloeien. In El Salvador zorgde de lokale munt UDIS voor goedkopere leningen voor boeren. In Nederland introduceerde STRO in 1993 de Local Exchange Trade Systems, (LETS-ruilkringen), waarin deelnemers onderling diensten en goederen uitwisselen. Deze initiatieven bevorderen gezonde economische groei. Ze worden beschreven in Een @nder soort geld, waarin econoom Helen Toxopeus in gesprek gaat met Van Arkel. Ze laat zich door hem overtuigen dat je met alternatieve geldsystemen een duurzamer economie kan bewerkstelligen.

Ook Rob van Hilten van Qoin houdt zich bezig met alternatieve geldsystemen. Hij richt zich momenteel vooral op het MKB. In Noord-Holland functioneert een coöperatieve vereniging van tweehonderd bedrijven die onderling betalen met de Tradeqoin. Deze munt bestaat alleen digitaal en stimuleert de onderlinge handel in deze regio. Als een bedrijf bewezen levensvatbaar is, kan het bedrijf in de min staan. Voor bedrijven die geen geld kunnen lenen bij een gewone bank, is dat aantrekkelijk. Ze moeten zelf dan ook Tradeqoins accepteren.

Makkies Van Hiltens organisatie biedt geavanceerde software en ondersteuning bij het vinden van leden en stimulatie van onderlinge handel. Van Hilten heeft jaren ervaring met alternatieve geldsystemen, zowel in het zakelijke als in het sociale verkeer. Van dat laatste is de Makkie een succesvol voorbeeld. In Amsterdam-Oost kan je als vrijwilliger Makkies verdienen, die je kunt uitgeven bij lokale winkels en bedrijven. "Belangrijk is een goed startkapitaal en betrouwbare partners", zegt Van Hilten.

Een veelbelovend project van het MKB Achterhoek stokte doordat het te zeer afhankelijk was van vrijwilligers. Ook in het sociale domein moet je partners vinden die willen investeren en meedenken. Bij de Makkie waren dat de gemeente Amsterdam en twee woningbouwverenigingen.

Er zijn veel mogelijkheden denkbaar om alternatieve geldsystemen te introduceren in het sociale domein. Denk aan de instroom van asielzoekers uit Syrië, die zich gedwongen vervelen en hun capaciteiten niet mogen gebruiken voordat ze een legale status hebben. Van Hilten: "Een lokaal beloningssysteem om asielzoekers aan activiteiten te helpen, is een reële mogelijkheid. Daar heb je wel goede partners voor nodig, zoals de gemeente en het Centraal orgaan opvang asielzoekers. Als lokaal geld gaat rollen, kunnen mooie dingen gebeuren."