Nieuws Actueel

Leegloop om te goede werkplek

Bram de Vrind 13 mei 2014

Het Nederlandse LC Packaging International kreeg totaal onverwachts te maken met leegloop in de fabriek in Bangladesh. De werknemers konden niet geloven dat voor minder werkuren net zoveel verdienden. "Ze liepen gewoon weg." Dat zegt CEO Lucas Lammers in een interview over zijn bedrijf, zijn fabriek in Bangladesh en zijn visie op maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Alles over handelsmissie Bangladesh:

'Outsourcen is win-winsituatie' PK's vervangen mensenhanden Bedrijfsleven bestormt Bangladesh

LC Packaging International is al vier generaties actief in de verpakkingsbranche. Van importeur van verpakkingen en verpakkingsmachines tot producent en distributeur met eigen productiefaciliteiten in Europa, Azië en Afrika. Het bedrijf draaide een omzet van ruim 130 miljoen in 2013 en heeft ruim 1.000 medewerkers, waarvan 650 in Bangladesh. De rode draad van het succes: het constante vertrouwen van klanten, productiepartners en collega's.

Jute zakken"In 2007-2008 zijn wij gestart met de bouw van een eigen fabriek in Bangladesh, waar wij 'big bags' maken. We hadden er al goede contacten, omdat we er vóór 2007 al jute zakken lieten produceren. De jute zakken en ook de big bags die wij nu zelf produceren, zijn gemaakt van geweven materiaal en worden met de hand gestikt. Wij zochten dus naar een land met ervaring in textiel. Dat had ook India, China of Vietnam kunnen zijn, maar wij hadden goede evaringen met Bangladesh en van het een kwam het ander."

Kinderarbeid"Big bags werden nog niet eerder geproduceerd in Bangladesh. Wij zijn daarmee de eerste. We hebben een stuk land gekocht en een pand gebouwd. Maar al vrij snel, na een jaar of twee, wilden we uitbreiden. Toen hebben we hulp ingeroepen. Een gedeelte van onze investering is ondersteund door twee programma’s, beide onderdeel van de EVD (tegenwoordig Agentschap NL, red): een stuk subsidie vanuit Private Sector Investeringsprogramma en een deel van de financiering komt van de financieringsbank voor ontwikkelingslanden. Beide partijen stellen condities aan het ter beschikking stellen van fondsen en alles op gebied van MVO moet natuurlijk top geregeld zijn. Heel begrijpelijk, want als Nederlandse overheid wil je geen kinderarbeid financieren."

Afspraak is afspraak"De werkethos in Bangladesh is heel goed: betrouwbare medewerkers, afspraak is afspraak en je kunt er op een normale, gezonde manier samenwerken. Veel mensen spreken ook Engels. De Bengalezen hebben een enorme overlevingsdrang en zijn gewend om heel hard te werken voor elk dubbeltje. Dat brengt ook onrust met zich mee. Het opzetten van de fabriek zelf en bijvoorbeeld de logistieke processen en het aanleggen van een elektriciteit- en gasaansluiting, dat viel reuze mee. Maar het vinden en vooral het behouden van de juiste mensen bleek een uitdaging."Vrouwen met vrouwen"De laatste stappen die we moesten zetten hadden te maken met het gedeeltelijk kunnen overwinnen en gedeeltelijk niet kunnen overwinnen van lokale culturele gewoontes en tradities. Geen kinderarbeid; dat is natuurlijk heel makkelijk. De leeftijd van onze medewerkers kunnen we controleren. Maar 'geen discriminatie' wordt al lastiger als mannen en vrouwen vanwege hun geloofsovertuiging gewoon niet met elkaar mogen werken. Er heerst een traditionele rolverdeling. Hoe los je dat dan op? Dan moet je een werkomgeving creëren die past in de lokale cultuur, maar waarmee je tóch een stapje vooruit gaat ten opzichte van de oude situatie. We zien langzaam een verandering. Mannen en vrouwen werken in dezelfde ruimtes. Maar het is makkelijker als vrouwen met vrouwen werken en mannen met mannen."

Zwaar werk"Welzijn van onze werknemers is een speerpunt. We hebben twee artsen op de fabriek, waar onze mensen gratis gebruik van mogen maken en we zorgen dat er voldoende pauzes worden ingelast. Ook het aantal werkuren moet binnen de perken blijven. In de textielsector is het bijvoorbeeld normaal dat mensen 72 uur per week werken: zes dagen per week, twaalf uur per dag. Het produceren van big bags is relatief zwaar werk."

Ze liepen gewoon weg"Textiel is eigenlijk massaproductie, maar onze big bags worden individueel per klant geproduceerd. Maatwerk dus. Wij hebben dan ook gezegd: mensen mogen maximaal 10 uur per dag werken. Dat is dan inclusief twee uur overwerk. Gevolg was dat we de grootste moeite hadden om onze medewerkers te behouden. Ze liepen gewoon weg, omdat ze in een andere fabriek veel meer uren konden draaien. Dat ze bij ons voor een minder aantal werkuren net zoveel verdienden, geloofden ze gewoonweg niet."Wantrouwen"Er bleek een enorm wantrouwen te zijn en dat kun je die mensen ook niet kwalijk nemen. Er is lokaal geen enkel referentiekader. Pas als mensen langer bij ons werken, zien ze dat we onze beloftes inderdaad nakomen. Dat ze hetzelfde geld krijgen, dat ze niet geslagen worden, dat ze goed te eten krijgen en dat het naar omstandigheden allemaal heel fatsoenlijk geregeld is. Op dit moment hebben we 650 medewerkers. De onrust die we in de eerste twee jaar kenden is veel minder geworden. Medewerkers zijn kritischer geworden als het gaat om werkomstandigheden en dat is positief. Dat mensen in Bangladesh kunnen kiezen waar ze willen werken vind ik goed. Dat de lonen omhoog gaan is ook prima. Ik hoop dat onze manier van werken uitstraalt naar de omgeving, hoewel dat met onze fabriek natuurlijk nog op kleine schaal is."

Ambassade"Als ondernemer wordt het je niet onnodig moeilijk gemaakt in Bangladesh. Het is wel makkelijk om een goede en betrouwbare lokale partner te hebben. Onze lokale partner was de fabriek waar wij al eerder mee werkten. Zo'n partner vind je bijvoorbeeld met behulp van de Nederlandse Ambassade in Bangladesh. Zij zijn er echt om ons te helpen. Belangrijk is ook om heel vaak af te reizen naar Bangladesh. We willen begrijpen wat er gebeurt en hoe het werkt. We willen graag leveren aan de topbedrijven in Europa, dus moeten we zeker weten dat we ook waarmaken wat we zeggen."Mainstreaam"Tijdens een bezoek aan LC Packaging vroeg minister Ploumen ons naar aanleiding van een gesprek over maatschappelijk verantwoord ondernemen: "Wat willen jullie dan? Een nieuw keurmerk?" Ons antwoord daarop was heel simpel: "Wij willen dat er een mainstream aan de top ontstaat die een maatschappelijk verantwoord beleid consistent ondersteunt én uitdraagt." Je moet draagvlak creëren bij de Nederlandse overheid en bij de top 500 Europese bedrijven. Dat staat los van een keurmerk, hoewel het goed is dat die er zijn."Fantastisch productVaak als je aanklopt bij een inkoopafdeling dan wordt er gezegd: Bangladesh? Dan moeten jullie zeker 10 procent goedkoper zijn dan jullie collega's in China. Dan zeg ik: "Nee, we zitten op dezelfde prijs, want we hebben gewoon een fantastisch product. We gaan voor kwaliteit met Europese machines en we hanteren een normaal MVO beleid." Als inkoper moet je willen weten wat er gebeurt in zo'n fabriek. Wat maakt het nou uit dat een T-shirt 5 cent meer kost? Het gaat letterlijk over een paar cent. En als je efficiënt werkt dan verdien je die paar cent gewoon weer terug."

De toekomst in Bangladesh"De aankomende jaren willen we fors uitbreiden in Bangladesh. Verdubbelen zelfs. We zijn geen filantropen hoor, alles moet uit de winst en verliesrekening komen. 10 procent van onze totale vraag naar big bags produceren wij zelf, maar we hebben graag meer grip op onze productie. We zien ook dat we efficiënter zijn als we groeien en meer varianten kunnen ontwikkelen op ons product. Bangladesh is hier heel geschikt voor gebleken."