Nieuws Actueel

Lovebusiness: Stop met monogaam zijn

Merel Dado | Illustratie: Trik 8 december 2015

Lovebusinessdesocialeschijfvanvijf

Welke regels leggen we onszelf op in de liefde, vraagt filosoof Simone van Saarloos (25) zich af in haar boek 'Het monogame drama'. Zelf houdt ze het niet bij één partner. Ze presenteert 'een sociale schijf van vijf' voor een gezond liefdesleven.

Op zondag knuffelen in de zachte armen van F., op maandag ongecompliceerd lachen met grapjas U., op woensdag een persoonlijk gesprek met warme C., op donderdag naar het theater met kritische K. en op vrijdag bondageseks met kinky S. Zo beschrijft filosoof Simone van Saarloos haar liefdesleven in het boek 'Het monogame drama'.

Eén geliefde is haar niet genoeg. Ze wil, zoals zij het zegt, blijven openstaan voor nieuwe ontmoetingen. Ze pleit ervoor dat mensen meerdere betekenisvolle verbindingen aanknopen. Volgens Van Saarloos is een monogame relatie namelijk niet zo stabiel als veel mensen denken. De cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zeggen het: een derde van de huwelijken eindigt in een scheiding, niet-getrouwde monogame stellen gaan nog vaker uit elkaar.

"De monogame relatie is de standaard in onze cultuur. Daarom worden weinig vragen gesteld bij de regels die we onszelf daarbij opleggen. Het lijkt natuurlijk om te kiezen voor één geliefde, maar is dat wel zo? Ik denk van niet."

Sociale schijf van vijfIn haar boek stelt Van Saarloos daarom nieuwe spelregels voor. Ze bedacht de 'sociale schijf van vijf', een variant op de bekende schijf van het Voedingscentrum. De sociale schijf van vijf zou moeten leiden tot een gezond en minder breekbaar liefdesleven.

1. Zie verschillende mensen

In de ideale wereld van Simone van Saarloos is alleenstaand en zelfstandig. Natuurlijk wil de single graag liefde in zijn/haar leven, maar de gedachte bij dit eerste gebod is dat je zelf verantwoordelijk bent voor je geluk of pijn, niet een ander.

Liefde is minder breekbaar als je niet alles verlangt van één geliefde, zegt Van Saarloos. Daarom is ze er groot voorstander van verschillende contacten te onderhouden. ,,Sociale behoeftes kun je spreiden. Het gaat niet om bevrediging, maar om verrassing. Als je openstaat voor anderen, verval je niet in vanzelfsprekendheid of gemakzucht."

En hoe doe je dat, praktisch gezien? Van Saarloos: "De manier waarop we liefde beleven wordt beïnvloed door hoe we erover praten. We herkennen de liefde slechts in beperkte vorm, omdat het geen ding is; je kunt liefde niet op tafel leggen. Toch hebben we maatstaven - belt zij of hij vaak genoeg?, wil zij of hij mee naar het kerstdiner? - waaraan we liefde denken te kunnen herkennen. Maar liefde heeft veel meer verschijningsvormen. Verschillende mensen zien, herinnert je daaraan." Concentratie is waar het om gaat, zegt van Saarloos. ,,Als ik bij een geliefde ben, ben ik daar met al mijn aandacht. Zoals ik tijdens hardlopen niet bezig ben met andere dingen, en tijdens mijn schrijven ook geconcentreerd werk."

2. Deel niet alles

Wees niet te overvloedig in je behoefte aan contact, aanvaard dat je niet alles hoeft te delen.

Van Saarloos: "Iemand echt kennen is een illusie en dat nastreven legt te veel druk. Als je ruimte laat en accepteert dat die ander een heleboel meer is buiten jou om, kun je pas echt zien hoe diegene is. Het gaat om het wederzijds besef dat je elkaar niet volledig kunt kennen."

In haar boek schrijft Van Saarloos over verlangen en fantasie. Over hoe liefde verhulling nodig heeft om spannend te blijven en hoe iemand aantrekkelijk blijft als er enige afstand is. Maar hoe doe je dat als je enorm verliefd bent? Dan wil je toch als een koala aan iemand hangen en alles van hem of haar weten? Van Saarloos: ,,Je wilt dat dat gevoel blijft. Daarom moet je doseren, want als je erin opgaat, raak je jezelf kwijt." Versmelting maakt fantasieloos, zegt Van Saarloos, mysterieus zijn is interessanter. Daarom houdt ze van 'informatiebreuken' en 'ongewisse momenten'. ,,Er is die kramp om alles maar te delen. Het is zo gemakkelijk om, als ik bijvoorbeeld een goed boek lees, een foto van een alinea naar een geliefde te sturen in de hoop op een reactie. Ik vind het goed om daar weerstand tegen te bieden." Wat ze nooit doet: hetzelfde bericht sturen naar meerdere geliefden om te zien wie het leukst of slimst reageert.

Wie meerdere geliefden heeft, moet de aandacht verdelen. Er moet altijd een keuze worden gemaakt. Dat klinkt misschien negatief, maar je kunt ook zeggen dat samen-zijn zo altijd een keuze is die je elke keer weer met overtuiging maakt.

3. Ga voor echt contact

Vermijd vluchtige gesprekken en snackachtige seks. Mensen zijn onvoorspelbaar, en daarmee hun verlangens. Laat je verrassen door wat een ander te bieden heeft. Als je weet wat je wilt, wil dat nog niet zeggen dat je het altijd krijgt. Van Saarloos: ,,Wanneer de ander jouw vraag of verlangen niet kan beantwoorden, hoef je niet direct naar de volgende te rennen. Je kunt ook rondkijken in de ruimte die overblijft. Als iemand een grens aangeeft, hoeft dat niet meteen de hele relatie te blokkeren."

4. Sta open

Accepteer dat Lydia niet Mohammed is. Van Saarloos schrijft over een vriend die zich beklaagt over homomannen die allemaal hetzelfde uiterlijk nastreven. Ze willen gespierd en onthaard zijn en merkkleding dragen. 'Ze lijden allemaal aan dezelfde vrees voor vergelijking', staat in het boek.

Al die focus op kenmerken, eigenschappen, verschillen, overeenkomsten. Niet doen, zegt de filosoof. ,,Iemand is per definitie interessant omdat hij of zij een ander is. Vergelijken levert niets op, zeker niet in de liefde. Probeer niet te oordelen. Als ik in gesprek ben of in bed lig met een geliefde, probeer ik niet te denken: dat zou die andere geliefde (niet) zo doen." De ondoorgrondelijke vreemdheid van de ander, zo citeert ze de Koreaans-Duitse filosoof Byung-Chul, dat is waar je je mee zou moeten bezighouden.

5. Vrij veilig

Risicoloos contact bestaat niet. En dat gaat niet alleen over condooms. Is het werkelijk verschrikkelijk als in een monogame relatie een geliefde vreemdgaat, of vinden we dat alleen maar erg omdat vreemdgaan volgens de regels van de monogamie niet mag?

Dat laatste dus, als je het Simone van Saarloos vraagt. ,,Als ik jaloerse gevoelens heb, probeer ik geen hypocrisie toe te laten. Ik ga ervan uit dat de ander mij niet intentioneel pijn doet. Meestal gaat het over mijn eigen verlangens. Veel relaties sneuvelen doordat mensen op zo'n moment uit elkaar gaan terwijl er wel liefde is."

Ze vertelt over vastzetten en vastgezet worden. ,,Als iemand een grens aangeeft, kun je je daartoe verhouden. Je hoeft je relatie niet uit te maken als je niet wordt uitgenodigd voor het kerstdiner. Maar als je andersom van iemand eist dat diegene meegaat naar je ouders, zet je de ander vast. Volgens mij zit daar de ware vrijheidsbeperking."

Simone van Saarloos, Het monogame drama, De Bezige Bij, €9,95