Nieuws Actueel

Manipuleren in een notendop

Lotte Grimberg 27 oktober 2014

Bedrijven, wetenschappers en overheden doen het bijna allemaal: manipuleren met statistieken. Want wie wil zijn eigen bedrijf met statistieken nou in een slecht daglicht zetten? Met de volgende tien tips en trucs, die Scientias opstelde, kan jij deze misleidende statistieken ontmaskeren.

1. Haal geen oude koeien uit de slootDoor een deel van een grafiek weg te laten, zet je jezelf in een goed daglicht.

2.Vergelijk appels met perenAppels en peren met elkaar vergelijken is een perfect middel om te manipuleren.

3. Bekijk het vanaf één kantAls je altijd alleen maar je eigen kant kiest, kan je de algemene beeldvorming positiever maken. Neem bijvoorbeeld het bericht: "45 procent van de auto-ongelukken wordt veroorzaakt door dronken bestuurders." Hierbij staat niet vermeldt dat 55 procent van de auto-ongelukken veroorzaakt wordt door nuchtere chauffeurs.

4. Neem het gemiddeldeGemiddeldes werken vooral goed als het gaat om inkomens. Geen enkel bedrijf krijgt positieve reacties met het nieuws dat de directeur 1,5 miljoen euro per jaar verdient. Om de negativiteit te onderdrukken is het melden van het gemiddelde inkomen van een bedrijf beter.

5. Klein, kleiner, kleinstHoe kleiner het testpubliek, hoe gerichter je de resultaten kan sturen. Het nadeel is echter dat een klein testpubliek zowel té positief als té negatief uit kan pakken. Maar een onderzoek met een té negatieve uitslag kan natuurlijk altijd nogmaals uitgevoerd worden.

6. Vage cijfers doen het goedHoe vager je verkooppraatje is, hoe eerder mensen het accepteren. "Deze auto verbruikt 22% minder benzine" zal het perfect doen. Hoeveel minder benzine er dan verbruikt wordt, is namelijk niet duidelijk. De mogelijke koper zal denken "dat is een forse vermindering."

7. Kies voor een stijgende lijnDoor je schaal in de grafiek aan te passen, kan je een stijgende lijn nog net iets meer laten stijgen.

8. Percentagepunten of percentagesPercentages en percentagepunten zijn twee totaal verschillende begrippen, die door bedrijven worden ingezet om te manipuleren. Door percentagepunten te gebruiken lijkt het werkelijke percentage meestal een stuk positiever.

9. Manipuleer de vragenDoor een vraag sturing mee te geven, zijn uitslagen te manipuleren. Naast de formulering van de vraag kan ook de tone-of-voice meespelen in de uiteindelijke uitslag.

10. Seizoensgebonden vragen"80 procent van de mensen draagt het liefst een zwembroek op het werk." Een enorm positieve uitslag voor bedrijven die zwembroeken verkopen, maar het is niet de realiteit. De vraag 'wil je een zwembroek dragen op het werk' werd, om het onderzoek te manipuleren, gevraagd op een snikhete dag. Er wordt dus gebruik gemaakt van het seizoen.