Nieuws Actueel

'Mensensmokkelaar? Ik wilde alleen mijn familie helpen'

Van onze redactie 11 augustus 2015

Image 5146445

In een appartement in Haarlem doet ze haar verhaal. Opgelucht dat ze niet meer in de cel zit. Ze is geen crimineel, ze wilde alleen maar helpen, klinkt het. Ze knijpt even in de hand van echtgenoot Issa.Terug naar 10 juli. De Amerikaanse kleuterjuf Billie M. die in Istanboel woont, steekt met de bus de Griekse grens over. Paspoortcontrole. Of ze even mee wil komen? De Griekse douane kijkt ernstig. Billie wordt gezocht voor mensensmokkel. De Grieken moeten haar arresteren.Eenzame opsluiting,,Ik kon het gewoon niet geloven", vertelt ze. De eerste nacht brengt ze door op een bank op het politiebureau. De volgende dag wordt ze naar een andere gevangenis in Alexandroupolis gebracht. Ze zal pas na het weekend worden voorgeleid. De celdeur gaat dicht. ,,Er staat een bed, een smerige wc en heel veel muggen." De teksten op de muren verraden dat hier velen voor haar hebben gezeten. Haar mond trilt. De drie dagen eenzame opsluiting vallen zwaar. ,,Ik had geen idee hoe laat het was. Ik wilde gillen, was bang dat ik gek zou worden."Ze heeft tijd om na te denken. Het arrestatiebevel komt niet helemaal uit de lucht vallen. Ze weet waarom Nederland haar laat arresteren. Ze heeft haar schoonzussen geholpen naar Nederland te komen. Op respectievelijk 14 oktober en 15 februari begeleidde ze hen tijdens de vliegreis van Istanboel naar Amsterdam. Naar het begin van een nieuw leven. De twee zussen Rahaf en Noor van 19 en 21 uit Damascus vluchtten twee jaar geleden samen met hun ouders naar Egypte. Later gaan ze naar Istanboel toe. Naar hun oudere broer Issa, die een jaar eerder Syrië verliet, op de vlucht voor de dienstplicht van Assad. Hij is getrouwd met Billie. De docent Arabisch werd in Istanbul verliefd op de kleuterjuf uit Arkansas.Samen proberen Issa en Billie (schoon)zussen Rahaf en Noor te helpen. ,,Langzaam ontstond het plan om naar Amsterdam te vliegen." Billie gaat mee. ,,Ik had niet het gevoel dat ik wat illegaals deed. Ik reisde alleen maar mee." Ze kent de verhalen van de echte smokkelaars in Turkije die miljoenen euro's verdienen aan de vluchtelingen. ,,Ik heb mijn eigen ticket betaald." Of het niet heel naief was of onverstandig om met een Syrische vluchteling aan boord van een vliegtuig richting Europa te stappen? Ze schudt verbeten haar hoofd. Dat gaat er bij haar niet in. ,,Ik wilde alleen maar helpen", herhaalt ze.De reis met de oudste zus verloopt zonder problemen en Noor vraagt in Nederland asiel aan. Billie vliegt de volgende dag terug naar Istanbul. Bij de trip in februari gaat het mis. De 19-jarige Rahaf, die met psychische problemen kampt, kan de spanning op Schiphol niet aan. Ze vraagt asiel aan maar breekt tijdens het verhoor. Ze vertelt hoe Billie met haar is mee gereisd. ,,Zo is het balletje gaan rollen." Over de gebruikte paspoorten van haar schoonzussen wil ze - op advies van haar advocaat - niet al te veel kwijt. Er is namelijk nog een verdachte in de zaak. Een Duitse die haar paspoort zou hebben uitgeleend.Joelende mannenNadat ze in de Griekse cel is opgesloten, kruipen de uren voor Billie voorbij. Haar verzoek om uitlevering naar Nederland wordt ingewilligd. Een rondgang langs Griekse gevangenissen volgt. Billie zit vast in Thessaloniki, in Athene. Ze vertelt over de cel met de Syrische moeders en negen kleine kinderen. Over de andere die ze deelt met een 'gekke' Griekse vrouw, over de joelende mannen tussen de tralies. Dan wordt ze opgehaald door twee Nederlandse agenten. Ze is dolbij dat ze de Griekse hel kan verlaten. In gezelschap van nog drie Griekse agenten wordt Billie met handboeien om naar het vliegtuig gebracht. ,,Net als in een film. heel bizar." Aangekomen op Schiphol gaat ze weer de cel in. Donderdag 30 juli wordt de Amerikaanse voorgeleid aan de rechter-commissaris. Hij besluit het voorarrest met twee weken te verlengen. Haar man Issa is inmiddels naar Nederland gevlogen. Hij heeft eerder dit jaar asiel in Zweden gekregen. Het stel wil daar een nieuw leven opbouwen. Billie kan haar tranen niet bedwingen. Ze wordt overgebracht naar de gevangenis in Nieuwersluis.Advocaat Tomasz Kodrzycki dient meteen een verzoek van schorsing van de voorlopige hechtenis in. Dat wordt drie dagen later ingewilligd. Billie mag de rechtszaak toch buiten de gevangenis afwachten. Een zittingsdatum is er nog niet. Kodrzycki is hoopvol. ,,Het OM leek te denken dat ze met Billie een geharde crimineel te pakken hadden, die mensen smokkelt in georganiseerd verband. Althans, dat gevoel krijg ik als ik zie met hoeveel machtsmiddelen ze haar hierheen haalden. Maar zo zit het niet. Het is allemaal op humanitaire gronden gebeurd. Het OM wil haar straffen voor haar goedheid."Het OM ziet dat anders. ,,Veel smokkelaars draaien vluchtelingen een poot uit en vragen enorme bedragen. Op mensensmokkel staan flinke straffen, maximaal vier jaar cel", zegt woordvoerder Natasja Keijzer van het OM Noord-Holland. Over de zaak van Billy M. kan ze niet veel niet kwijt. "Het onderzoek loopt nog en dan doen wij daar geen mededelingen over."Billie maakt zich zorgen. Wat gaat er gebeuren? Wat gaat de rechter over een paar weken beslissen? Het onderwerp Syrische vluchtelingen in Europa ligt extreem gevoelig, realiseert ze zich. Maar spijt heeft ze niet. ,,Zeker nu ik Noor en Rahaf in Nederland zie. Noor gaat studeren, met de gezondheid van Rahaf gaat het veel beter. Zij hebben een toekomst hier."