Nieuws Actueel

Nachtdienst bezorgt het brein een continue jetlag

Van onze redactie 5 november 2014

Wat houdt een ploegendienst in? Er zijn diverse soorten: 2-, 3-, 4- en 5-ploegendiensten. Vanaf 3 ploegen werkt men volgens een vast schema vroeg, laat en in de nacht. Bij een 5-ploegendienst is er sprake van een continurooster, dan is er 7 dagen van de week, dus ook 's nachts en in de weekenden, een ploeg werknemers aanwezig.

Ruim een miljoen Nederlanders werken in ploegendienst. Moeten zij zich allemaal zorgen maken? Volgens de studie gaat het vooral om de mensen die volgens hun rooster veelvuldig nachtdienst draaien. Zij hebben als het ware altijd een jetlag, waardoor hun hersenen 30 tot 40% sneller verouderen. Het korte termijngeheugen gaat slechter werken, ze verwerken informatie langzamer en krijgen meer problemen om ingewikkelde, dagelijkse handelingen goed uit te voeren; de automatismen verdwijnen. Eerder bleek al uit diverse andere studies dat onregelmatige werktijden het risico verhogen op chronische hoofdpijn, depressies, maagzweren, diabetes type-2, hart- en vaatziekten, beroertes en enkele vormen van kanker. Bij vrouwen is de kans op borstkanker drie keer zo groot als normaal en bij mannen geldt hetzelfde voor prostaatkanker.

Is er iets tegen te doen? Daar geeft het onderzoek geen antwoord op. Vermoedelijk veroorzaakt snel wisselen van diensten minder schade dan een lange reeks avond- en nachtdiensten. Ook is het beter om voorwaarts te roteren, dus met de klok mee, van nacht- naar ochtend- naar avonddienst dan andersom. De onderzoekers stellen bovendien dat het brein zich weer kan herstellen. Na minstens 5 jaar in een dagritme zijn de hersenen weer in de oude staat.