Nieuws Actueel

Niemand ontkomt aan het Parijs-akkoord

Het klimaatakkoord is historisch, maar niet bindend. Toch zal het niet in een la belanden. Ook in Nederland gaan we de gevolgen merken.

Van onze redactie 15 december 2015

Parijsklimaatakkoordbedrijvenmkb1065

De Nederlandse klimaatonderhandelaars werden gisteren wakker in een land waar de kolencentrales nog steeds roken. De files in de ochtendspits zijn niet verdwenen omdat iedereen ineens de fiets of trein pakt vanuit een nieuw milieubewustzijn, schrijft het AD.

Na twee weken soebatten werd dit weekend in Parijs een akkoord gesloten dat verdere opwarming van de aarde moet beperken. Een historisch akkoord, volgens wereldleiders. Maar bindend zijn die afspraken niet.

Ons kabinet liet al weten dat er niet direct nieuwe regels worden gemaakt om de uitstoot van broeikasgassen verder aan banden te leggen. En nee, de kopstukken uit de auto-industrie zijn niet meteen in spoed bijeengekomen om af te spreken hoe ze CO2-uitwasemende benzine- en dieselmotoren kunnen verbannen, bevestigt een woordvoerder van branchevereniging RAI. Toch zien veel deskundigen de impact van 'Parijs' helemaal niet zo negatief in. Bedrijven, burgers en boeren zullen de gevolgen van het klimaatakkoord wel degelijk merken, stellen zij. En niet pas over tien jaar.

Bedrijven

Bijna tweehonderd landen die het erover eens zijn dat de vervuiler gaat betalen: daar gaat een afschrikwekkende werking vanuit. "Binnen een paar jaar zal de uitstoot van CO2 veel zwaarder worden belast", zegt directeur Tjerk Wagenaar van voorlichtingsorganisatie Natuur&Milieu, die bij de klimaattop was. "Bedrijven die nu willen investeren in nieuwe producten of fabrieken, zullen die kosten betrekken in hun afwegingen."

Het klimaatakkoord zal banken, pensioenfondsen en beleggers nog terughoudender maken om hun geld te investeren in bedrijven die afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, zegt bestuurskundige Sylvia Karlsson-Vinkhuyzen van Wageningen Universiteit. Zo heeft ING al toegezegd niet meer in kolen te investeren. De Nederlandse banken werken sinds deze maand samen met andere financiële dienstverleners aan een methode om de klimaatimpact van hun investeringen te toetsen. De Nederlandsche Bank, kondigde pas aan de risico's van klimaatverandering centraal te gaan stellen in haar toezicht.

Het akkoord zal extra druk zetten op de plannen om de Nederlandse kolencentrales vervroegd te sluiten. Minister Kamp van Economische Zaken is daarover al met de energiebedrijven in gesprek. Zelfs oliegigant Shell hint op een ander toekomstperspectief. "Vandaag zijn we nog primair een olie- en gasbedrijf, (...) maar we weten dat ons succes op lange termijn afhangt van ons vermogen om te anticiperen op het type energie en brandstof dat mensen in de toekomst nodig hebben", stelt het bedrijf in een verklaring.

Burgers

Het principe 'de vervuiler betaalt' zal ook burgers treffen, verwacht Wagenaar van Natuur&Milieu. "De energiebelasting zal omhoog gaan. Voor dit soort impopulaire maatregelen van de overheid is het klimaatakkoord een steun in de rug." Daar staat volgens hem tegenover dat het aantrekkelijker zal worden om zonnepanelen, een elektrische auto of isolatie voor je huis aan te schaffen. "De overheid zal daar subsidies of financieringsregelingen voor beschikbaar stellen." Vandaag kondigt het kabinet al een eerste subsidie aan: voor zonneboilers, pelletkachels en warmtepompen.

Boeren

Ook boeren zullen de gevolgen van het klimaatakkoord gaan voelen. Met aanscherping van de milieuregels zullen ze niet allemaal blij zijn. Maar er ontstaan ook nieuwe kansen, zegt akkerbouwer Piet Hermus, die met de klimaatmars meeliep naar Parijs. "Onze gewassen halen CO2 uit de lucht, net als bossen. We kunnen groenbemesters planten die veel CO2 binden, zoals gele mosterd. Nadat we ze omploegen, maken ze de bodem vruchtbaarder." Zulke vergroeningsmaatregelen zullen naar verwachting meer dan nu worden gestimuleerd door de EU.

Hermus ziet zijn oogsten de laatste jaren vaker verrotten het veranderende klimaat in Nederland. Daar zal hij mee moeten leren leven, beseft hij. "Het akkoord zal daar komende jaren niets aan veranderen."

Reactie vakbonden

Het Nederlandse bedrijfsleven zal een hier en daar pijnlijke transitie moeten doormaken, maar de ondernemingsorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland verklaren vooralsnog "zeer enthousiast" te zijn over het akkoord, vooral omdat Nederlandse bedrijven "op vele terreinen de gevraagde oplossingen leveren waarmee het bedrijfsleven ook op mondiale schaal een belangrijke bijdrage levert aan het oplossen van het klimaatvraagstuk". Energie-Nederland, belangenbehartiger van energiebedrijven, wil "een constructieve bijdrage leveren om de beoogde doelstellingen te behalen", zegt voorzitter Medy van der Laan.