Nieuws Actueel

Niet alle politieagenten fout in de oorlog

Van onze redactie 27 november 2014

1 ding staat voorop voor Guus Meershoek, lector politiegeschiedenis aan de Politieacademie: het boek dat hij en zijn collega-auteurs Jos Smeets en Tommy van Es vrijdag presenteren over Nederlandse politiemannen tijdens de Duitse bezetting, moet vooral niet worden gezien als een poging tot eerherstel van agenten met bloed aan hun handen.

Genuanceerder Noch als bagatellisering van de vaak ontluisterende medewerking aan Jodenvervolging, die het Nederlandse politieapparaat verleende. "We willen nu niet tegenover het verhaal van de schurken een verhaal van helden stellen", aldus de auteurs. "De fouten die ze hebben begaan, benoemen we. Wel is de tijd rijp om genuanceerder te kijken naar de rol die de meerderheid van de Nederlandse politie tijdens de oorlog speelde", licht Meershoek toe.

Open debat 70 jaar na dato is de tijd eindelijk rijp voor een open debat zonder alleen maar met het verontwaardigde vingertje te wijzen, vinden de auteurs. Met 10 portretten van politiemannen in bezettingstijd, ook de 'gewone dienders' die nooit eerder in de schijnwerpers kwamen, hopen de schrijvers te laten zien dat er meer grijs zit tussen agenten aan de goede en de foute kant, dan nu algemeen wordt aangenomen. "In elk geval denken we beter uit te leggen waarom veel politiemensen bleven doorwerken en zich conformeerden aan de nieuwe centrale leiding onder de Duitsers.''

Schipperden De schrijvers beamen dat het merendeel misschien niet de moed en tegenwoordigheid van geest had zich van begin af aan te verzetten tegen de nationaalsocialistische leiding. "Maar dat betekende in de praktijk vooral dat de meeste politiemensen schipperden", zegt Meershoek. "Ze probeerden zo goed en zo kwaad als het kon hun vak als politieman uit te oefenen. Ze waren niet loyaal aan het regime."