Nieuws Actueel

"Obama in het Rijks had het effect van een vliegwiel"

Karolien Knols 11 december 2015

Museum Obama Rijksmuseum

Met 2,7 miljoen extra bezoekers was 2014 een extreem goed jaar voor de Nederlandse musea. Door de gemeentelijke bezuinigingen was het ook een extreem slecht jaar, vooral voor de kleine musea. Die zagen hun subsidie soms met 70 procent dalen. Toine Berbers, directeur van de Museumvereniging, geeft in De Volkskrant toelichting op het rapport Museumcijfers 2014.

Proficiat: 2,7 miljoen extra museumbezoekers op een totaal van 25,9 miljoen in 2014. Gingen die weer allemaal naar het Museumplein in Amsterdam?"Nee, al werkte de opening van het Rijksmuseum in 2013 nog wel door: van die 2,7 miljoen extra bezoekers gingen er, even op mijn manchet uitgerekend, 800 duizend meer naar het Rijks dan het jaar ervoor. Maar ook het heropende Mauritshuis trok veel bezoekers: 600 duizend. En het nieuwe Nationaal Militair Museum deed het goed. De tentoonstelling van Marlene Dumas in het Stedelijk Museum in Amsterdam: met 200 duizend bezoekers ook een klapper. De rest van de stijging kun je op het conto schrijven van regionale musea die na een grondige verbouwing of nieuwbouw heropenden: De Fundatie in Zwolle, het Fries Museum in Leeuwarden, Het Museumkwartier in Den Bosch."

Zijn er, behalve heropeningen, nog oorzaken voor de groeiende belangstelling voor musea?"Met die geweldige publiciteit die het Rijksmuseum heeft gehad, en Obama die voor De Nachtwacht stond, is er een vliegwiel in werking getreden waar andere musea van profiteren. Maar het is ook beleid dat zijn vruchten begint af te werpen. Sinds de jaren negentig worden musea al aangespoord om meer te doen aan marketing en publieksbereik. Je kunt zeggen: dat is gelukt."

Wat adviseert u de kleine musea, die de grootste verliezers van de gemeentelijke bezuinigingen waren?"Het enige wat ik kan zeggen is: vind jezelf opnieuw uit. Museum IJsselstein werd vier jaar geleden met sluiting bedreigd, maar werkt nu samen met veertig lokale bedrijven, ze hebben de focus gelegd op de geschiedenis van IJsselstein, er zijn satellietlocaties waar de collectie kan worden getoond, tachtig vrijwilligers hebben zich aan het museum verbonden. En het loont: ze hebben net de MKB-prijs voor het Slimste Bedrijf 2015 gewonnen."